Nieuws Automatic Number Plate Recognition

Politie jaagt met behulp van snelwegcamera’s op rondtrekkende criminelen uit Oost-Europa

De politie gebruikt steeds vaker autokentekens om mobiele bendes uit Roemenië, Georgië en Bulgarije op te sporen. Het gaat om netwerken van rondtrekkende criminelen die door heel Nederland winkels beroven en inbraken plegen. De bendes zijn lastig te pakken, maar met snelwegcamera’s zegt de politie steeds meer succes te hebben.

Agenten tijdens een grote internationale controle op onder meer verkeersveiligheid en op rondreizende criminele bendes in mei 2018. Beeld ANP

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie. 

Al een jaar bestempelt de landelijke politie elke week een nieuwe auto tot ‘Kenteken van de Week’. ‘Daarna jagen we net zolang door tot we hem hebben’, zegt woordvoerder Ed Kraszewski van de Landelijke Eenheid van de politie. ‘Zodra de auto een snelwegcamera passeert, is er een ‘hit’. Dan krijgen we een signaal in de meldkamer. Soms hebben we ze al binnen twee dagen.’

In Nederland staan honderden zogeheten ANPR-camera’s, Automatic Number Plate Recognition-camera’s, waarmee nummerborden automatisch worden herkend. De camera’s staan vooral boven snelwegen. De politie zet deze sinds een paar jaar in, onder meer om gestolen auto’s en openstaande boetes op te sporen.

Winkels zeggen grote schade te lijden door mobiele ‘bandieten’: deze nemen een derde van alle winkeldiefstallen voor hun rekening, zegt woordvoerder Bert van Steeg van Detailhandel Nederland. ‘Samen zo’n 100 miljoen euro per jaar. Dat is vrij hoog, maar dit zijn professioneel opererende netwerken. Het is georganiseerde misdaad. Ze hebben vluchtauto’s, werken met meerdere mensen, en ze plannen precies welke winkels ze willen hebben.’

‘Deze criminelen hebben gewoon werkdagen’, zegt politiewoordvoerder Kraszewski. ‘Elke ochtend vertrekken ze met hooguit drie man naar hun jachtgebied. Per winkel stelen ze relatief kleine hoeveelheden, zodat het een eenmalige diefstal lijkt. Maar op één dag halen ze zo heel wat binnen. En de auto kan ’s avonds worden gebruikt voor inbraken.’

Eind middag

De politie spoort de auto’s daarom bij voorkeur aan het eind van de middag op, zegt hij. ‘Dan is de buit meestal wel binnen.’

De bendes richten zich vaak op één specifiek product, stelt hij. ‘Nu zijn het opzetborstels voor tandenborstels. Eerder waren het pistachenoten. Of scheermesjes. Of babymelkpoeder. Ze zijn opportunistisch. Waar vraag naar is – dát stelen ze. En dat wordt dan verhandeld aan marktkooplui.’

De selectie van het ‘Kenteken van de Week’ gebeurt door een analyse van alle mogelijke gegevens die bij de politie bekend zijn. ‘We brengen het hele netwerk in kaart: een auto die wordt gezien bij meerdere inbraken en berovingen, iemand die wordt opgepakt bij een diefstal, mensen met antecedenten op het gebied van mobiel banditisme. Als je alle plusjes combineert, zie je op een gegeven moment dat je heel veel informatie krijgt over een bepaald kenteken.’

Laatst hield de politie in Lelystad een auto met Georgiërs aan. Hij zat vol met spullen. ‘We wisten vrij zeker dat ze gestolen waren, maar niet wáár. Gelukkig vonden we een lijst, waarop ze precies hadden genoteerd welke winkels ze hadden bezocht. Toen we de winkels belden, hadden sommigen nog niets gemerkt. Met de beveiligingscamera’s zagen we hoe ze te werk waren gegaan.’

Samenwerking IND

De politie werkt samen met de IND om de bendes aan te pakken. ‘Wij vragen geregeld om deze criminelen tot ongewenst vreemdeling te verklaren, en dat lukt. Zodra ze terugkomen, kunnen we hen meteen weer uitzetten.’ Nederland wil hiermee een signaal geven, zegt hij. ‘Het zijn internationaal opererende bendes, dus als het hen hier te heet wordt onder de voeten, dan vertrekken ze. Dat kan betekenen dat ze voor andere landen kiezen, maar wij willen als Nederland wel onze eigen stoep schoon kunnen vegen.’

De Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat de politie in principe is toegestaan om gebruik te maken van automatische nummerbordherkenning. ‘Maar dit moet wel voorzichtig gebeuren’, zegt een woordvoerder. ‘Het kan alleen als je de juiste criteria hanteert. Je mag niet zomaar een kenteken op een lijst zetten en het langdurig volgen.’

De ANPR-camera’s worden ook gebruikt door de Belastingdienst om ontduikers van motorrijtuigenbelasting op te sporen. De Hoge Raad verbood dit eerder, maar de wet werd aangepast om dit alsnog mogelijk te maken. De Belastingdienst mag de beelden niet gebruiken om leaserijders op te sporen die hun auto ten onrechte privé gebruiken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden