Politie gebruikt veel vaker internettap

De politie observeert steeds vaker het internetgebruik van verdachten en mensen uit hun omgeving. Uit cijfers van het ministerie van Veiligheid en Justitie blijkt dat het gebruik van internettaps vervijfvoudigde in 2012, van 3.331 naar 16.676. Ook het aantal afgeluisterde telefoons steeg vorig jaar, met 3 procent naar 25.487 taps.

AMSTERDAM - De snelle stijging van het aantal internettaps is volgens het ministerie mede te verklaren door de opkomst van de smartphone en bijvoorbeeld het gebruik van WhatsApp. Er is ook meer digitale expertise aanwezig bij de politie.


Daarnaast vroeg de politie vorig jaar vaker gebruikersgegevens op bij telecombedrijven. Op basis van historische gegevens kan bijvoorbeeld het belgedrag en het netwerk van een verdachte in kaart worden gebracht, of kan worden vastgesteld waar zijn telefoon op het moment van een misdrijf was. In 2012 werden dergelijke gegevens ruim 56 duizend keer gevorderd.


Volgens Bits of Freedom, een actiegroep die zich sterk maakt voor 'digitale rechten', zeggen de 'algemene cijfers' van het ministerie onvoldoende. 'Het blijft onduidelijk welke gegevens de politie precies inziet. Het is nogal een verschil als de politie je laatste internetrekening ziet of jouw gedrag en vriendschappen op Facebook onder de loep neemt', zegt Rejo Zenger. Bovendien laten de cijfers van het ministerie van Veiligheid en Justitie 'slechts een deel van het totaal aantal taps' zien. 'Het aantal keren dat de AIVD een tap plaatst, is staatsgeheim.'


In Nederland wordt in vergelijking met andere landen veel getapt. In omringende landen wordt meer geïnfiltreerd, geobserveerd en afluisterapparatuur geplaatst door de politie, concludeerde het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) vorig jaar na onderzoek.


De politie mag, na toestemming van het Openbaar Ministerie en de rechter-commissaris, een tap plaatsen in onder meer drugs-, mensenhandel- of diefstalzaken. Niet alleen verdachten mogen worden afgeluisterd, ook personen uit hun omgeving.


Uit het WODC-onderzoek blijkt dat de afgeluisterde telefoongesprekken vaak geen direct bewijs opleveren. Verdachten houden er rekening mee dat ze worden afgeluisterd en de informatie uit telefoongesprekken is lang niet altijd meer volledig, omdat er veel verschillende vormen van communicatie zijn. Wel leveren de gesprekken soms indirect, ondersteunend bewijs op.


Het tappen van mensen uit de omgeving blijkt vruchtbaarder. Ouders of vrienden van de verdachte houden er vaak geen rekening mee dat de politie meeluistert.


Internetproviders en telecombedrijven zijn verplicht mee te werken aan een tapaanvraag of een verzoek om historische gegevens. Onlangs publiceerde XS4ALL het aantal keren dat opsporingsdiensten zo'n verzoek deden. In het geval van deze relatief kleine internetprovider ging het om 150 keer in 2012. Het bedrijf reageerde op een oproep van Bits of Freedom, deze organisatie hoopt op deze manier een beter beeld te krijgen van hoe de overheid omgaat met bevoegdheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden