nieuws ouderdomsfilter

Politie gaat mist in met stevige waarschuwing voor het populaire FaceApp

De Nederlandse politie raadde dinsdag het gebruik van het populaire FaceApp af. De app waarmee gezichten kunstmatig verjongd of verouderd kunnen worden, zou niet hoeven te voldoen aan de Europese privacywetgeving, schrijft de politie in een opvallende oproep. Onzin, beseft de politie te laat.

Presentatrice Wendy van Dijk gebruikt de ouderdomsfilter van FaceApp. Beeld Instagram Wendy van Dijk

‘De laatste paar dagen gaat de ouderdoms-filter weer compleet viraal’, zo schrijft het politiekorps Maastricht dinsdag op zijn Facebookpagina. Maar, stelt de politie, de app is niet zo onschuldig als ze lijkt: ‘Faceapp is een product van een Russisch bedrijf. De Europese privacywetgeving is hier dus niet van toepassing.’ Verder stelt de politie dat FaceApp ‘extreem veel gegevens’ verzamelt. De conclusie, die ook door een aantal andere korpsen werd overgenomen: FaceApp verwijderen van uw telefoon!

FaceApp, van het Russische Wireless Labs, bestaat al een jaar of twee, maar staat sinds een week in het centrum van de belangstelling. Met de app kunnen mensen een jongere of oudere versie van zichzelf maken. Of een digitale baard opplakken. De hernieuwde belangstelling begon in de Verenigde Staten, waar beroemdheden foto’s van henzelf op sociale media deelden. Kort daarop volgde ook Nederland, waar BN’ers hetzelfde deden. En zo ging de app alsnog na twee jaar viraal. 

Daarna begon al snel de tegenbeweging, ook vanuit de Verenigde Staten. FaceApp zou buitengewoon privacyonvriendelijk zijn. De app verzamelt allerlei unieke gegevens van de telefoon en – nog erger – slaat de bewerkte foto’s van nietsvermoedende gebruikers op zijn servers op. Wat bijdraagt aan de angst voor FaceApp, is het feit dat Wire Labs wat schimmig is over wat er met de foto’s gebeurt. 

Stap drie in de FaceApp-saga was de nuance door weer andere experts: ja, FaceApp is niet goed voor de privacy, maar is niet erger dan wat bijvoorbeeld Facebook de afgelopen jaren heeft uitgespookt.

‘Misleidend’

Menno Weij, privacyjurist bij juridisch adviesbureau BDO, verbaast zich over de oproep, die ook door de korpsen van Schagen en Den Helder werd overgenomen. Omdat hij de privacyvoorwaarden van FaceApp helemaal niet zo schrikbarend vindt in vergelijking met andere populaire apps. Maar vooral omdat de informatie die door de politie is verspreid regelrechte onzin is. 

‘Ook bedrijven buiten Europa, of het nu Google of dit Russische Wireless Labs is, moeten gewoon voldoen aan de Europese privacywetgeving (AVG). Het gaat erom van wie de persoonsgegevens worden verwerkt. Van Europeanen in dit geval. Deze informatie van de politie is misleidend.’ Weij denkt dat het ongetwijfeld goed bedoeld is van de politie, maar: ‘Hiermee toont ze vooral aan dat het helemaal niets snapt van de AVG. Dat is nogal pijnlijk want de politie verspreidt nu nepnieuws.’

Wat niet wil zeggen dat FaceApp volkomen binnen de lijntjes kleurt, aldus Weij. Zo moet het bedrijf een vertegenwoordiger in Europa aanstellen nu het hier actief is. En ook heeft het bedrijf volgens hem nog onvoldoende duidelijk gemaakt waarom het nodig is dat foto’s naar zijn servers worden gestuurd. 

In de vaag geformuleerde voorwaarden laat het tot slot ruimte over om foto’s te delen met zogenoemde ‘affiliates’. Wat in ieder geval voor de hand ligt, is dat Wireless Labs de foto’s die het op deze manier krijgt inzet om zijn kunstmatige intelligentie te trainen.

Geopolitiek

Wireless Labs zelf benadrukt in spaarzame reacties in de pers dat zijn onderzoeksteam weliswaar in Rusland is gevestigd, maar dat foto’s niet in Rusland worden opgeslagen. Onafhankelijke experts kwamen al tot de conclusie dat veel van de aanvankelijke opheft nogal overdreven was. Zo kon de claim dat FaceApp alle foto’s van iemands telefoon leegslurpt niet worden hardgemaakt. Alle waarschuwingen hebben dan ook vooral een geopolitiek karakter, denkt ook Weij: help, de Russen. De beveiligingsexpert die vorige week als een van de eersten aan de alarmbel hing, heeft overigens zijn tweets weer verwijderd en uitgebreide excuses gemaakt. 

Los daarvan vraagt Weij zich af of het wel aan de politie is om dit soort waarschuwingen te doen: ‘Daar hebben we toch de Autoriteit Persoonsgegevens voor, zou ik zeggen.’ Dat vindt de politie bij nader inzien ook, zegt een woordvoerder van de eenheid Limburg: ‘Het is inderdaad een beetje gek dat de politie met dit soort waarschuwingen komt. Waarom wel een bericht over FaceApp en niet over andere apps?’ De agent die het bericht heeft geplaatst, heeft dat volgens de zegsman met de beste bedoelingen gedaan: ‘Het gaat om een stukje digitale bewustwording. Maar helaas wel met foutieve informatie. Dat gaan we rechtzetten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden