Reportage Drugs

Politie betrapt vaker drugsgebruikers achter het stuur

Een jaar na de invoering van de speekseltest boekt de politie snel vorderingen bij het betrappen van drugsgebruikers in het verkeer. Het blijkt nog wel ingewikkeld om vervolgens het bewijs rond te krijgen.

De relatieve risicocijfers’ ten opzichte van het risico op ernstig of dodelijk letsel zónder gebruik van drugs of alcohol, SWOV 2015. https://www.swov.nl/feiten-cijfers/factsheet/drugs-en-geneesmiddelengebruik-het-verkeer Beeld SWOV

In het afgelopen jaar zijn 1.250 mensen betrapt met een te hoge dosis drugs in het lichaam, maakte het Openbaar Ministerie (OM) vrijdag bekend. Van hen had meer dan de helft een mix van verschillende drugs gebruikt. 60 procent van de overtreders was tussen de 18 en 30 jaar. De meeste mensen hadden wiet gerookt;  op de tweede plaats stond het gebruik van amfetamine en op drie het snuiven van cocaïne.

Op 1 juli 2017 is de speekseltest ingevoerd. Die is bewerkelijker dan de blaastest om alcoholgebruik te meten. Als iemand in het verkeer een positieve waarde heeft, volgt een bloedonderzoek. Als daaruit blijkt dat de wettelijke waarden zijn overschreden gaat de zaak naar het OM.

Belangrijke risicofactor

Van de 250 zaken die tot nu toe voor de rechter zijn gekomen, zijn er honderd geseponeerd wegens onvoldoende bewijs. Ernst Koelman van het OM bestrijdt dat dit wijst op grote onvolkomenheden in de test. ‘Het is niet gek met een nieuwe werkwijze.’ Het gaat dan bijvoorbeeld om een fout in het verzenden van het bloedmonster, of het blijkt dat er net niet aan de grenswaarden wordt voldaan. ‘Het kan voor de laboratoria, politie en het OM aftasten zijn naar de juiste methode.’ Koelman verwacht dat die procedure steeds beter zal verlopen.

Drugsgebruik in het verkeer is een belangrijke risicofactor, blijkt uit cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Vooral een combinatie van verschillende soorten of drugs met alcohol verhogen de risico’s. Dit levert ook een hogere straf op. Bij het gebruik van cannabis eist het OM boete van 850 euro en een halfjaar rijontzegging. Bij een combinatie van drugs wordt vaak een taakstraf opgelegd.

Het effect op het rijgedrag verschilt erg per type drug. Het gebruik van cannabis vertraagt het reactievermogen. Het gebruik van amfetamine of cocaïne verhoogt  de rijsnelheid en bevordert een agressieve rijstijl, aldus het SWOV.

Drugs blijven langer in het bloed

Het drugsgebruik kan lang blijven doorwerken op het rijgedrag. Naast lichamelijke factoren is dit afhankelijk van de hoeveelheid en de herdosering van de drug. Cannabis kan na inname 6 tot 8 uur in het bloed worden gevonden. Bij MDMA kan dit wel oplopen tot 58 uur, aldus het Trimbos-instituut. Bij een mix van verschillende drugs lopen de uren exponentieel op. Als iemand op zaterdag XTC gebruikt, is het dus nog maar de vraag of diegene op maandagochtend in de auto kan stappen.

Het is inmiddels redelijk doorgedrongen dat alcohol achter het stuur gevaarlijk is. Maar dat de Bob ook geen pilletje mag nemen, is nog niet bij iedereen bekend. ‘De belangrijkste reden hiervoor is dat er geen duidelijk handelingsperspectief is,’ zegt Lonneke Ziemerink van TeamAlert. ‘Bij alcohol weten mensen dat één biertje na anderhalf uur uit je bloed is. Bij drugs is dat veel onduidelijker, dus gaan jongeren hun eigen regels maken.’ De handhaving met deze test is een goed begin, maar Ziemerink ziet het liefst zoiets als de Bob-campagne. ‘Mensen zijn zich niet bewust van de gevaren. Voorlichting is ontzettend belangrijk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden