Politicus, vastgoed en tegenprestatie

Volgens justitie hebben 62 bedrijven tussen 2001 en 2009 voor in totaal ruim 1,8 miljoen euro aan de VVD-politicus betaald.

HAARLEM - Een VVD-politicus die zich op 'ongekende schaal' schuldig heeft gemaakt aan 'corruptie, valsheid in geschrifte en witwassen', geflankeerd door een 'luxe katvanger' die 'meeprofiteert van de bedragen die binnenkomen'.


Zo typeerde officier van justitie Roland Steen maandagmiddag in de Haarlemse rechtbank Ton Hooijmaijers en diens vrouw Jocelyn P. - vlak voordat hij 4 jaar onvoorwaardelijke celstraf eiste tegen de VVD-politicus, en 240 uur dienstverlening tegen diens vrouw. De eis is het voorlopige hoogtepunt in het proces tegen de van het aannemen van steekpenningen verdachte voormalige provinciebestuurder.


Meer nog dan de eis viel de omvang van Hooijmaijers' bemoeienis met de Noord-Hollandse bouwwereld op in de Haarlemse rechtbank. Uit onderzoek van het Openbaar Ministerie blijkt dat 62 bedrijven tussen 2001 en 2009 via 251 betalingen en 2 kasstortingen in totaal ruim 1,8 miljoen euro hebben overgemaakt naar de VVD-politicus.


Rode draad van de betalingen was volgens het OM dat de bedrijven een wederprestatie wilden van Hooijmaijers. Die bewaakte als wethouder in Amsterdam (tussen 2001 en 2002), lid van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (2003 en 2004) en vooral als provinciebestuurder (2005-2009) de vastgoedsnoeppot.


Slechts het 'best bewijsbare' deel van de betalingen en veronderstelde wederprestaties is nu onderdeel van de strafzaak. Maar daarmee zijn de andere overboekingen en door Hooijmaijers beïnvloedde deals in Amsterdam en Noord-Holland allerminst schoon verklaard - zo bleek tijdens de zitting.


Wat bijvoorbeeld te denken van het feit dat Hooijmaijers als politicus vrijelijk gebruik kon maken van de skybox van bouwondernemer Bert Verwelius in de Amsterdam Arena? Of van zijn inspanningen voor de Limburgse vastgoedondernemer Harry Muermans om diens weilanden in een van de laatste groengebieden rond Amsterdam om te turnen in bouwgrond?


En zo kwam in de kantlijn van het requisitoir van het OM een staalkaart van Noord-Hollandse grondspeculanten, makelaars, vuilnisondernemers, jachthavenbouwers en verzekeringsagenten langs, die allemaal Hooijmaijers betaalden voor politiek en ambtelijk lobbywerk.


Wat die voor de ondernemers heeft geregeld is onduidelijk. Wel staat zijn formule inmiddels vast: de bedrijven betaalden de VVD'er een bescheiden kwartaal-fee voor 'algemeen advies' en beloofden hem een kwart tot de helft van de opbrengst als hij een deal tot stand wist te brengen. Of dat nu als wethouder, statenlid of provinciebestuurder was.


Rekeningen stuurden zij naar het bedrijf Move, dat op naam van Hooijmaijers' vrouw Jocelyne P. stond. Haar advocaat verklaarde maandag dat zij 'van niets wist' en eiste vrijspraak. De 700 euro die Hooijmaijers maandelijks aan zijn vrouw uitbetaalde om 'op papier' directeur te zijn van Move was volgens hem het gevolg van 'een fiscaal advies aan Hooijmaijers.'


Zelf benadrukte P. tijdens haar laatste woord de wissel die de verdenkingen op haar gezin hadden getrokken. Zo moest zij na de inval in 2010 aan haar kinderen vertellen dat 'papa in de krant zou komen omdat mensen zeggen dat hij geld heeft gestolen'.


Hooijmaijers - in hetzelfde pak gekleed als tijdens de eerdere zittingen - kwam maandag niet aan het woord. Noodgedwongen hield hij zich beperkt tot het omstandig en luidruchtig uitpakken van keelsnoepjes en het uitwisselen van briefjes met zijn advocaat en zijn echtgenote. Vandaag zullen Hooijmaijers en zijn advocaat uitvoerig hun blik op de zaak uit de doeken doen.


Op de publieke tribune, waar de voormalige commissaris van de koningin Harry Borghouts de hele dag aanwezig was, overheerste woede. 'We hebben jarenlang tevergeefs tegen de provincie gezegd dat Hooijmaijers een pion was van de vastgoedwereld', aldus voormalig wethouder van Muiden Fred Winnubst tijdens een onderbreking. 'Wij strijden tot op de dag van vandaag tegen de vastgoedondernemers die via hem zaken deden. De zaak Hooijmaijers telt alleen maar verliezers.'


Hoe Ton Hooijmaijers ten val kwam

Een tip aan de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) luidde begin 2009 de val van Ton Hooijmaijers in. Een infiltrant vertelde dat 'Hooijmaijers zich suf factureerde op naam van zijn vrouw'. De VVD'er zou 'mensen met hun problemen op de koffie laten komen', zich voor ze 'inspannen' en dan achteraf 'een factuur schrijven'. De informatie strookte met een getuigenverklaring uit 2004 van de Amsterdamse advocaat Jos Fruytier. Die beschreef hoe Hooijmaijers zich bemoeide met het Amsterdamse ADM-terrein, eigendom van de in 2003 vermoorde vastgoedondernemer Bertus Lüske. Hooijmaijers wilde - aldus de advocaat - een ruime commissie. 'Hij zou iets voor elkaar krijgen wat anders niet voor elkaar te brengen was'. Ook deed Hooijmaijers 'narrig' omdat er niet vanzelfsprekend werd getekend. 'Als iemand met politieke achtergronden koketteert dat hij het zo voor elkaar krijgt en daar miljoenen voor toucheert dan wordt dat gezien als omkoping van een ambtenaar die zijn boekje ver te buiten gaat. Ook een verrassing was dat hij zei 'binnenkort kom ik in Provinciale Staten en kan ik het nog beter regelen'', aldus Fruytier in de verklaring die, met de CIE-informatie, Hooijmaijers' val inleidde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden