Politicus van het Jaar, het boeit niemand een fluitje

Kunt u De Betrouwbare Mannetjes nog vertellen wie dé politicus van 2012 was? Of 2013? Nou dan.

De Betrouwbare Mannetjes willen langzamerhand wel eens af van de verkiezing Politicus van het Jaar. Beeld Bier en Brood

De mensen vragen ons weleens: Betrouwbare Mannetjes, zeg het ons, waar moeten we zo langzamerhand nou echt eens van af? En dan kun je bescheiden reageren en zeggen: kom kom, daarvoor moet je niet bij ons wezen, wat weten wij daar nou helemaal van?' Maar eerlijk gezegd hebben wij ons rijtje van zaken die we liever kwijt dan rijk zijn altijd wel bij de hand. Wat dacht u van mensen die nog steeds voicemails inspreken? Zonnebrillen op begrafenissen? Dat namaak-televisie-Amsterdams, zoals van Harry van de Sunweb? En die nasi-dingetjes bij de bittergarnituur die als laatste overblijven. Maar toch, als we echt mogen kiezen, dan graag de Politicus van het Jaar.

Wie komt in aanmerking?

Het gaat eigenlijk bij de titel al mis. Dé politicus van het jaar bestaat helemaal niet. Het zijn er twee. Althans, er zijn twee verkiezingen. Althans, momenteel. Vroeger waren er een stuk of vier. Maar goed, tegenwoordig zijn er twee: een namens de parlementaire pers, georganiseerd door de NOS, en een door het opiniepanel van EenVandaag. Nu kennen wij niet de hele vakjury, maar wel bijvoorbeeld een Joost Vullings, een Dominique van der Heyde, en een Frits Wester. Ongetwijfeld lieve mensen, maar wij vragen ons af of iemand die bijvoorbeeld voorspelde dat het lek in de commissie Stiekem het Grootste Politieke Schandaal in Decennia zou worden over genoeg politiek instinct beschikt om de Grootste Politicus van het Jaar te herkennen. En wat de publieksjury betreft: we hebben het even gecheckt bij het opiniepanel van De Betrouwbare Mannetjes en die hebben allebei niet zo'n hoge pet op van het opiniepanel van EenVandaag. Dus ook qua mandaat zit deze verkiezing ons bepaald niet lekker.

Dan de vraag op wie er wordt gestemd. Het mag dan Politicus van het Jaar heten, in de praktijk komt slechts een handjevol lieden in aanmerking. Een blik op de eerdere winnaars leert dat je alleen voor eremetaal in aanmerking komt als je 1. in de landelijke politiek zit, en 2. daar fractievoorzitter, staatssecretaris of minister bent. Even afgezien van al die prachtige lokale politici die bijvoorbeeld een azc in het mondaine Heesch wegstemmen zodra er een spandoek voor de deur hangt, hou je dus alleen al in Den Haag zo'n 140 Tweede Kamer- en 75 Eerste Kamerleden over die eigenlijk het hele jaar voor niks politicus zijn. Alsof je je Oscars gaat uitreiken en besluit dat zwarte acteurs er helemaal niet toe doen. Nou ja, u begrijpt wat we bedoelen.

Wat wordt gekozen?

Maar dan zijn we er nog niet. Natuurlijk, elke verkiezing draagt een zekere mate van subjectiviteit in zich, maar bij de Politicus van het Jaar zijn de beoordelingscriteria moeilijker te vinden dan een Nederlandse jihadist in Raqqa. Geert Wilders was in 2007 zowel Beste als Slechtste Politicus van het jaar. En in 2004 had Wouter Bos de eer om beide prijzen op zijn hoofdstedelijke schoorsteenmantel te zetten. De uitslag is volstrekt willekeurig. En je zou eenvoudig een systeem kunnen invoeren waarbij, we zeggen maar wat, punten gescoord worden voor elke aangenomen motie. Of door tijdens een debat überhaupt een keer aanwezig te zijn. Mocht je de plenaire zaal gevonden hebben, dan zijn er bonuspunten voor ieder kwartier dat het je lukt niet verveeld met iPad of iPhone te gaan klooien. Strafpunten voor 'afhechten', 'uitklaren', 'opschalen' en ander managersjargon. En - op straffe van diskwalificatie - een dagelijks quotum voor het gebruik van het woord 'helder' (sorry, Halbe). Met zo'n systeem zou je een afgewogen, inhoudelijk oordeel kunnen krijgen. Maar daar is het natuurlijk niet om te doen. Waar het bij de Politicus van het Jaar om draait is of hij of zij (hij, laten we wel wezen) 'het goed doet'. Wat 'het' is weet niemand. En wat 'goed' is eigenlijk ook niet. Goed gedrag in Den Haag is gedrag waarmee je je elders in het land niet bepaald populair zou maken. Zo kun je risicoloos, grijs, en laf opereren, zoals Rutte. Of succesvol zijn over de ruggen van anderen, zoals Wilders. En dan kan iedereen lullen wat-ie wil, maar als politici doen ze het gewoon heel goed.

Waarom eigenlijk?

Nog een reden om afscheid te nemen van de competitie: weet u wie er vorig jaar won? Of wie dé grote verrassing was in 2012? Weet u het Politiek Talent van het jaar 2013 nog? Nee? Dat was Bram van Ojik, de GroenLinks-voorman van een jaar of 60 die overigens nu alweer weg is, met z'n talent. Laten we eerlijk zijn, het interesseert uiteindelijk niemand een fluitje. Het is de Werknemer van de Maand bij uw plaatselijke McDonald's. Leuk voor degene die het wordt, jammer voor degene die vond dat hij het had moeten worden, maar voor de rest van de wereld vooral staarmateriaal terwijl je op je McFlurry staat te wachten.

Begrijp ons niet verkeerd. Wij zijn dol op lijstjes, en misschien nog wel meer op Den Haag. Dat we iets op de opzet aan te merken hebben, wil niet zeggen dat we het kind met het badwater willen weggooien. Een beetje tweaken en je kunt een verkiezing organiseren waarbij de rest van Nederland niet het gevoel heeft dat slechts een heel klein groepje elkaar genitaal staat te feliciteren. Maak er één heel grote wedstrijd van. Laat de parlementaire pers gewoon zijn werk doen en de genomineerden eerst een tijdje scherp ondervragen. Dan kunnen de kanshebbers op hun beurt vertellen waarom hij of zij (voorlopig hij, alles op zijn tijd) moet winnen en niet die lul met z'n iPad. Laat ze het land rond reizen om het uit te leggen en uiteindelijk mag iedereen meekiezen. Dure grap uiteraard, en we blijven Hollanders, dus doen we het gewoon net als bij de Olympische Spelen of een groot voetbaltoernooi. Eens in de vier jaar. Krijgt zo'n verkiezing nog een speciaal randje ook.

De Betrouwbare Mannetjes op Twitter: @BetMannetjes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden