POLITICUS MAG GEEN MENING HEBBEN

HET is het bekende spel. Een tijdschrift probeert een prominent politicus dingen te laten zeggen waar hij later spijt van zal krijgen....

Vervolgens zie je dat Brinkhorst, die natuurlijk elke letter meent van wat hij in Opzij over boeren en MKZ heeft gezegd, zijn verontschuldigingen maakt. Waarom in godsnaam? Waarom zegt hij niet: dit vind ik, en laten ze me maar wegsturen als het niet goed is!

Ik moet nog zien dat Paars hem als minister laat opstappen omdat hij eerlijk zijn mening heeft gegeven; Wim Kok zal geen zin hebben om deze periode de derde D66-minister van Landbouw in te werken. En voor Brinkhorst zelf: of hij nú opstapt of over een half jaar, wat maakt het uit? Bovendien zou het voor D66 electoraal best aantrekkelijk kunnen zijn om bij de komende verkiezingen te kunnen pronken met een daadkrachtig bestuurder die weg moest omdat je in dit land als politicus niet meer voor je mening mag uitkomen. D66, op zoek naar profiel, kan zich dan mooi als de partij presenteren van de mensen die hun echte mening geven; geen slechte electorale niche.

In een ander tijdschrift, Binnenlands Bestuur, signaleert Jos van Kemenade eigenlijk hetzelfde effect. 'Volksvertegenwoordigers zijn verworden tot dure ambtenaren. Ze treden in details, entameren ambtelijke onderzoeken en doen net alsof ze onderdeel zijn van het overheidsapparaat, in plaats van dat te controleren, inspireren en richting te geven. (...) Wim Kok bijvoorbeeld is een buitengewoon goed bestuurder, maar je mag van een bestuurder niet verwachten dat hij tegelijk politiek leidsman is. Het probleem van Den Uyl was dat hij te veel politicus was, dat zat hem als bestuurder in de weg. (...) Er zijn wel politieke debatten (maar) het speelt zich af buiten de partijpolitiek, terwijl de politici de leiders van het publieke debat in het land behoren te zijn'.

Dat zou inderdaad mooi zijn, maar daar is echt een omslag in denken voor nodig. Pers en politiek zijn op dit moment bij elke inhoudelijke uitspraak van een politicus alleen geïnteresseerd in de vraag of er persoonlijke of partijpolitieke schade is. Neem nu Brinkhorsts Opzij-uitspraken. Ik keek daar inhoudelijk wel van op. Zo zei hij dat er boeren waren die niet per ongeluk een oorflap vergeten waren, maar die bewust complete stallen buiten het ruimingsbeleid probeerden te houden. Dat is me nogal wat, dat is echt sabotage, en asociaal bovendien, omdat hiermee het risico wordt genomen dat de epidemie niet goed wordt bestreden. Dat lijkt me voor de pers iets om eens tot op de bodem uit te zoeken.

Verder zei de minister dat de Nederlandse landbouworganisaties, die nu zo mooi verzet aantekenden tegen het Brusselse vaccinatieverbod, destijds zelf voorop liepen bij het afschaffen van het vaccinatiebeleid; de Nederlandse boeren hielden er een half jaar eerder mee op dan de rest van Europa, volgens Brinkhorst 'om er een grijpstuiver extra mee te verdienen'.

Ik vind dat dit een nieuw licht werpt op de uitspraken van de boerenvoormannen die een paar maanden geleden, zij aan zij met dierenliefhebbers, tranen plengden over het vaccinatieverbod. Als Brinkhorst gelijk heeft, dan zijn het primair de boeren die de ellende veroorzaakt hebben, en als de minister vervolgens probeert de schade te beperken dan piepen diezelfde boeren dat het zo zielig is dat hun vee dood moet, en dat dat anti-vaccinatiebeleid zo'n schande is.

In plaats van dat iedereen zich stort op de vraag of Brinkhorst gelijk heeft, gaat men direct aan de gang of de toon nu wel gelukkig was, of hij niet wat afstandelijker had moeten doen, en meer van dat soort slap gezeur. Direct zijn er ook Kamerleden die voor de tv-camera's bezwaar maken tegen de uitspraken van de minister, ze kennen persoonlijk boeren die zo erg gekwetst zijn door deze uitspraken en daar moet de Kamer binnenkort toch zeker eens langdurig over vergaderen, maar de heren landbouwwoordvoerders spreken de beweringen van de minister inhoudelijk niet tegen. Wel is er weer een one-liner van het soort: 'Hij lijkt wel een minister tegen landbouw in plaats van een minister voor Landbouw.'

Dat is nu precies de houding die Van Kemenade schetst: de Kamerleden lijken bang te zijn om met een andere politicus, de minister van Landbouw, een discussie te voeren over de inhoud van zijn opvattingen. Zij praten liever over de vraag of de minister op moet stappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden