Column

Politici mogen de zielepoot uithangen, CEO's niet

Net als politici en voetbaltrainers worden topmanagers van grote bedrijven tegenwoordig verantwoordelijk gesteld voor falende organisaties. Vorige week kon Bert van der Els van bouwbedrijf Heijmans opkrassen nadat het concern vanwege een hele reeks miskleunen met infrastructurele werken in de rode cijfers is geraakt.

Voormalig Heijmans-CEO Bert van der Els. Beeld anp

Zijn financiële rechterhand moest twee weken eerder al de koffers pakken. En bij ABN Amro gaat Gerrit Zalm eerder weg dan was gepland. Vorige maand werd topman Neil McArthur van Arcadis gewipt. Eerder dit jaar sneuvelden onder meer CEO Erik van der Noordaa bij Ballast Nedam, Arnoud Kamerbeek bij energiebedrijf Delta en Alexandre de Juniac bij Air France-KLM. David Steyn was bij de Robeco Groep al na zes maanden weg en president-commissaris Bert Bruggink had daar een nog kortere carrière dan Frank de Boer bij Inter Milaan.

Het vak van CEO is riskanter geworden. Gemiddeld zit een CEO in Nederland vier jaar in het zadel, zo rekende de Financial Times uit, tegen zes jaar in Duitsland en acht jaar in de VS. Eerder onderzoek van Booz Allen - nu Strategy&Co - kwam tot een soortgelijke conclusie. Nederlandse CEO's zijn gemiddeld maar vier jaar de baas.

Het klopt dat de huidige generatie CEO's vaker op de schopstoel zit dan die in de jaren zeventig en tachtig toen ze nog algemeen directeur of bestuursvoorzitter werden genoemd. In die tijd haalden ze vrijwel altijd hun pensioen, waarna ze zich konden terugtrekken in een riante villa in 't Gooi met dubbele garage, een tweede huisje aan de Côte d'Azur konden kopen en na ballotage lid werden van een peperdure golfclub. En als het niet lukte om rond te komen, viel er altijd wat bij te klussen als commissaris.

Zo simpel is het leven voor een topbestuurder niet meer. Maar destijds was een salaris van drie ton in guldens (tien tot twintig keer modaal) een hele goede bezoldiging.

Nederlandse CEO's verdienen anno 2015, aldus Bloomberg, gemiddeld 8,5 miljoen euro. Dat is 178 keer modaal. Gezien het feit dat vijf keer modaal al heel mooi zou moeten zijn voor een baas, is dat een absurd hoge risicopremie voor voortijdig ontslag.

Geen oefenmeester in het betaalde voetbal krijgt 178 keer het salaris van de modale rechtsback van PEC Zwolle. En ministers, die publicitair toch vaker kop van Jut zijn dan CEO's, krijgen maar 157 duizend euro per jaar, terwijl hun wachtgeldregeling al jaren wordt versoberd. Daarnaast verliezen CEO's zoals Van der Els of Zalm hun baan meestal pas vlak voor hun pensioen, terwijl politici en voetbalmanagers juist vaak in de bloei van hun carrière op straat komen te staan.

Dat het dienstverband van Nederlandse captains of industry relatief zo kort is, heeft minder te maken met het feit dat ze eerder worden ontslagen dan dat ze meestal pas na hun 60ste jaar de top bereiken.

CEO's hoeven niet de zielepoot uit te hangen, er zijn heel wat anderen die daar meer recht op hebben.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden