Column

'Politici laten burgers barsten door ze aan te zetten tot geweld'

Het is hier nog lang niet de VS, maar opvattingen over vuurwapengebruik dreigen - met dank aan onze politici - wel gevaarlijk te gaan schuiven, vindt Malou van Hintum.

Het onderzoek bij het pand van juwelier Goldies aan de Milhezerweg in Deurne, waar een overval met fatale afloop heeft plaatsgevonden, is afgerond. Beeld anp

Dankzij Fred Teeven - 'overlijden is een inbrekersrisico' - en Mark Rutte - 'u mag best een paar ferme tikken uitdelen' - staat er straks niet alleen bij legio mensen een honkbalknuppel achter de deur, maar ligt er misschien ook een vuurwapen in de la. Dat zal zo'n vaart niet lopen, denkt u, maar ik vind het opmerkelijk dat er zo gemakkelijk wordt gedaan over het feit dat mensen over wapens beschikken die bij wet verboden zijn. Vuurwapens.

Kindergeweren
Als er in de VS weer eens een schietpartij is geweest op een school waarbij legio doden en gewonden zijn gevallen, als we horen dat je een semiautomatisch geweer gewoon bij de Walmart kunt kopen, als we de Amerikaanse advertenties voor kindergeweren weer eens hebben gezien - een schattig roze vuurwapen voor de kleine meid, how cute! - dan schudden we ons hoofd. Iederéén kan toch bedenken dat een samenleving er niet veiliger op wordt naarmate er meer burgers bewapend zijn?

We begrijpen in de regel maar slecht dat Amerikanen zo hechten aan een eigen wapen, en soms wel meer dan een. En we begrijpen in de regel ook maar slecht dat sommige Amerikanen juist een vuurwapen aanschaffen na een school shooting. Het argument daarvoor is dat kinderen veiliger zijn als hun gewapende belagers kunnen worden neergeschoten. En daarvoor moeten er (meer) mensen rondlopen die een vuurwapen dragen.

300 miljoen
In de VS, waar 309 miljoen mensen wonen, zijn inmiddels 300 miljoen vuurwapens in de omloop. In bijna de helft van de Amerikaanse huishoudens zijn een of meer wapens te vinden, en bijna 70 procent van de Amerikanen heeft weleens een wapen afgevuurd. Amerikanen hebben een in de Grondwet vastgelegd recht op vuurwapenbezit, zodat ze have en goed kunnen verdedigen.

 
Ik vind het opmerkelijk dat er zo gemakkelijk wordt gedaan over het feit dat mensen over wapens beschikken die bij wet verboden zijn. Vuurwapens

Dat Nederlanders óók recht zouden moeten hebben op een vuurwapen, zal in ons land niet snel worden verdedigd. Tegelijkertijd lijken we het niet zo vreemd te vinden dat verschillende juweliers een vuurwapen bezitten (ik heb journalisten die ik over deze kwestie hoorde er geen vragen over horen stellen), en sporen onze politici ons aan om ons desnoods met geweld te verdedigen. Daar komt bij dat het OM in de 'Deurnse juwelierszaak' al snel hardop speculeerde over 'noodweer', daarmee suggererend dat de dood van de twee overvallers wellicht niemand te verwijten zou zijn.

Het lijkt er daarmee op dat de drempel voor vuurwapengebruik en -bezit wordt verlaagd, met een 'Amerikaans' argument: je hebt toch zeker wel het recht om jezelf en je eigen spullen te verdedigen? Als 'zij' bewapend zijn, waarom mag jijzelf dan niet ook bewapend zijn? Zo kan de grotere aandacht die politici voor (potentiële) slachtoffers hebben, ertoe leiden dat ze gemakkelijker daders worden; daders-met-een-excuus.

Geweldsmonopolie
Mogen mensen zichzelf niet verdedigen? Natuurlijk wel. Maar iemand doden is nogal wat. Een overheid mag niet toestaan dat geweldgebruik door burgers gewoon wordt, en ook geen suggesties in die richting doen. Waarom niet? Omdat de samenleving daar niet veiliger van wordt.

Wat een overheid wel moet doen, is een deugdelijke veiligheidsanalyse maken waarin ze alle factoren op een rij zet die een rol spelen bij gebruik van (vuur-)wapens en opvattingen daarover. Vervolgens moet er een plan worden gemaakt dat burgers beter beschermt, in plaats van hen aan hun lot over te laten met de mededeling dat zij zichzelf zo nodig met geweld mogen verdedigen. Die boodschap klinkt misschien als begrip of steun, maar in feite laten politici die dat zeggen ons burgers barsten. Oproepen tot gewelddadige zelfverdediging is een zwaktebod voor een overheid die het geweldsmonopolie heeft, en die voor de veiligheid van haar burgers haar uiterste best moet doen om dat zo te houden.

Malou van Hintum is columnist voor Volkskrant.nl.
@malouvh

 
Als 'zij' bewapend zijn, waarom mag jijzelf dan niet ook bewapend zijn?
Bij juwelier Goldies aan de Milhezerweg in Deurne, waar een overval met fatale afloop heeft plaatsgevonden, houden Marokkaanse jongeren een demonstratie. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden