Politici en dichters blijven vreemden voor elkaar

Wat een ontmoeting had moeten worden tussen politiek en poëzie liep in de Wintertuin op niets uit. Onenigheid over maatschappelijke betrokenheid wierp een dam op....

'Dat vind ík nou mooi', sprak de Nijmeegse burgemeester Guusje ter Horst nadat ze het gedicht Ooit van Jean-Pierre Rawie had voorgelezen. 'Ik weet wel dat Rawie gezien wordt als de B-film onder de dichters, maar dat kan me niets schelen, poëzie is privé.'

Ter Horst was een van de vijf politici die woensdag tijdens het goed bezochte festival De Wintertuin in haar woonplaats de strijd moesten aangaan met acht jonge dichters. Onder de geestige maar niet echt ter zake kundige leiding van ex-punkdichteres Diana Ozon en voormalig wethouder Jacques Thielen sprak men over de vraag of politici hedendaagse gedichten lezen en of dichters 'wel eens naar Nova kijken.'

Menno Wigman en Ilja Leonard Pfeijffer beantwoordden deze vraag met een voorzichtig 'ja'. Maar opvallend was dat de dichters als groep zich erg terughoudend opstelden. Slechts een enkeling liet duidelijk van zich horen zoals Wigman met zijn stelling: 'Ik denk dat het met de Nederlandse poëzie beter gaat dan met de Nederlandse politiek.' Tegelijk trokken de overwegend linkse politici de angel uit de discussie door toe te geven dat geen van hen nieuwe poëzie las.

Jammer was ook dat de Groen Links-politici Wijnand Duyvendak en Femke Halsema niet kwamen opdagen. Net als PvdA-kamerlid Peter Rehwinkel die volgens Wintertuin-directeur Frank Tazelaar 'de stekker eruit heeft getrokken nadat hij vorige week zijn naam op de 38ste plaats van de kieslijst zag staan'.

Nu waren D66-kamerlid Boris van der Ham en voormalig staatssecretaris van cultuur, Aad Nuis, de enige politici die iets zinnigs over het thema wisten te zeggen. Van der Ham, voormalig acteur en geschoold aan de Maastrichtse toneelschool, protesteerde luid tegen de door dichteres Albertina Soepboer gelanceerde stelling dat 'de poëzie de politiek ver vooruit is'.

Van der Ham was van mening dat 'intellectuele kunstenaars juist op veel punten vreselijk achterlopen'. Als voorbeeld nam hij het door Menno Wigman speciaal voor deze gelegenheid geschreven gedicht over de LFP-aanhang in Rotterdam. Van der Ham vond het getuigen van een 'gemakzuchtige houding ten aanzien van alles wat zich het afgelopen jaar heeft afgespeeld'.

Wigman zag zich genoodzaakt om Van der Ham een kleine basiscursus literatuur te geven. De regels 'De massa krijgt een stem. Goddank. Goddank/ blijft alles blank. Geen naffer kan ons wat had hij weliswaar zelf geschreven, maar dat betekende nog niet dat ze ook zijn eigen mening weergaven. Integendeel, Rotterdam was toch vooral een stad die hij 'verafschuwde'.

De vraag van Diana Ozon of het niet tijd werd dat de Tweede Kamer, net als veel andere instellingen en bedrijven, een huisdichter aanstelt, vond bij geen van de partijen een warm onthaal. Aad Nuis vertelde tijdens zijn werk als staatssecretaris wel een 'poëtisch adviseur' gehad te hebben, maar geen van de jonge dichters bleek geïnteresseerd in een bijbaantje als hofnar.

Tot slot maakte de Nijmeegse cultuurwethouder Paul Depla zich belachelijk door als favoriet gedicht een wel erg sentimentele songtekst van popzanger Huub van der Lubbe voor te lezen. Depla wilde hiermee aangeven dat hij de raadvergaderingen liever met popmuziek zou openen dan met een gedicht, zoals een tijdje in Amsterdam de gewoonte was. 'Dat vonden de meeste mensen toch een beetje gênant en overdreven', viel Ter Horst, vroeger wethouder in Amsterdam, hem bij.

Waarom dit debat niet beter was voorbereid, bleef een raadsel, net als de vraag waarom er geen politici van de VVD of de LPF waren uitgenodigd. Wat een unieke confrontatie had kunnen zijn, bleef nu beperkt tot anderhalf uur speldenprikken. Guusje ter Horst: 'Dichters liegen de waarheid.' Ruben van Gogh: 'En politici spreken bezijden de waarheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden