nieuwspoliovirus

Poliovirus aangetroffen in riool bij grote vaccinproducent

In het riool op het terrein van het RIVM is begin augustus poliovirus aangetroffen. Het terrein huisvest een grote vaccinproducent die levend poliovirus gebruikt om vaccins te maken en een onderzoeksinstelling op het gebied van vaccins. 

In het onderzochte riool komt zowel het afvalwater terecht van de bedrijven als het water uit de toiletten van de drie instellingen. Beeld ANP

Volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGJ), die de zaak onderzoekt, is nog onduidelijk wat de bron is en of medewerkers aan het virus zijn blootgesteld. Alle technische en labfaciliteiten worden momenteel onderzocht en medewerkers worden getest.

Polio is een ziekte die ernstige verlammingen veroorzaakt maar die dankzij een strikt vaccinatiebeleid in de westerse wereld niet meer voorkomt. Wie is gevaccineerd kan de ziekte niet meer krijgen maar het virus wel oplopen en overdragen op mensen die niet zijn gevaccineerd. Besmetting vindt plaats via speeksel (hoesten) of contact met ontlasting. Daarom onderzoekt het RIVM het riool regelmatig op aanwezigheid van het virus: dat gebeurt op het eigen terrein maar ook op plaatsen in de Bible Belt, waar het aantal gevaccineerden laag is.

Het poliovirus kan buiten het lichaam weliswaar goed overleven maar het rioolwater vormt geen bedreiging voor de volksgezondheid, aldus de Inspectie-woordvoerder: in Nederland worden virusdeeltjes in de waterzuivering gedeactiveerd. Maar als het virus in het riool wordt aangetroffen, duidt dat mogelijk op een menselijke bron, die een potentieel gevaar oplevert voor niet-gevaccineerden.

Toiletten

In het onderzochte riool komt zowel het afvalwater terecht van de bedrijven als het water uit de toiletten van de drie instellingen. Naast Bilthoven Biologicals, een van de grootste vaccinproducenten ter wereld, bevinden zich op het terrein ook onderzoeksinstelling Intravacc en het gebouw van het RIVM, waar een polio-laboratorium is gevestigd. Van het rioolwater werden op 21 juli monsters genomen, in de eerste week van augustus kwam vast te staan dat er poliovirus in zat. Tot nu toe is volgens een RIVM-woordvoerder nog geen technisch probleem vastgesteld in het bedrijf of het lab. Ook is nog geen menselijke bron gevonden.

Van het poliovirus bestaan drie types. Bij het gevonden poliovirus gaat het zeer waarschijnlijk om type 3. Dna-onderzoek van het virus kan mogelijk de herkomst vaststellen.

Drie jaar geleden raakte een medewerker van het vaccinbedrijf besmet met polio toen er een slangetje van het kweekvat losschoot en water met levende virusdeeltjes op de vloer belandde. Omdat de man was gevaccineerd werd hij niet ziek. Hij moest wel in quarantaine, en iedereen die met hem in contact was geweest, werd onderzocht. Zijn ontlasting werd opgevangen in een speciale po en onschadelijk gemaakt.

Richtlijnen aangescherpt

Na dat incident zijn de landelijke richtlijnen aangescherpt. Zo werd er een Nationale Autoriteit opgericht voor de inperking van poliovirus. Die instantie, ondergebracht bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg, moet toezien op de veiligheidseisen aan instellingen die met poliovirus werken.

Het RIVM heeft de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) twee weken geleden over het incident geïnformeerd. Bilthoven Biologicals produceert de helft van de 60 miljoen poliovaccins op de wereld, de WHO is afnemer. De laatste polio-uitbraak in Nederland vond plaats in 1992 in de Alblasserwaard, waar de vaccinatiegraad om religieuze redenen laag is: 71 mensen werden ziek, twee overleden.

Verder lezen

Hoe een poliovirus ontsnapte uit een lab in Bilthoven
Daar lag een liter water vol poliovirus op de vloer bij vaccinproducent Bbio. Al snel bleek een medewerker besmet. Reconstructie van een opmerkelijk ongeval uit 2017, en de lessen die er twee jaar later uit zijn geleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden