Polen snappen belang sterk Europa

Vol verbazing kijken Polen naar de Nederlandse euroscepsis, aldus Krzysztof Bobinski en Malgorzata Bos-Karczewska...

Met verbazing volgen we de Grondwetsdiscussie in Nederland. Het debat richt zich op de vraag welke macht Nederland in Europa kan behouden. Men verliest de gevolgen voor het geheel uit het oog. Het referendum in Nederland gaat niet louter de Nederlanders aan. De burgers van de hele Unie zijn belanghebbenden.

In Nederland heerst een onbestemde eurosceptische sfeer. Wat is er aan de hand? Over de meerwaarde van de EU spreekt men weinig, terwijl Nederland een groot deel van zijn welvaart aan de Europese integratie dankt.

We zien een tendens tot afsluiting en provincialisme die haaks staat op de traditioneel open oriëntatie van Nederland. Nationale politici hebben zich jarenlang beklaagd over 'Brussel' vanwege bureaucratie of de nettobetalingspositie - en successen van de EU graag naar zichzelf toe gehaald.

Die opportunistische houding laat sporen na in de publieke opinie. Nu in Nederland voor het eerst een referendum wordt gehouden, lijken veel mensen de behoefte te hebben 'nee' te zeggen, als een afrekening voor het verleden. Feitelijk betekent een 'nee' tegen de Grondwet de status quo: handhaving van het Verdrag van Nice. Spanje en Polen, die in Nice qua stemgewicht overbedeeld waren, hebben concessies gedaan en hun handtekeningen onder de Grondwet gezet. Spanje heeft met 76,7 procent voor gestemd. Polen zal volgen, als het aan de burgers ligt. De Poolse paradox is dat 61 procent van de burgers wil stemmen en tweederde ja zal stemmen.

Wint het Poolse boerenverstand het van de Nederlandse koopmansgeest? Hoe komt het dat de Poolse bevolking de EU beter op waarde kan schatten dan hun politieke leiders? De Poolse burgers zien het EU-lidmaatschap als een kans om zich voor het eerst in honderden jaren in vrede en veiligheid te ontwikkelen. Minister van Justitie Donner werd bekritiseerd toen hij een afwijzing van de Grondwet met het risico van oorlog associeerde. De herinnering aan de oorlog is in Nederland vervaagd. In Polen hebben wij nog steeds op ons netvlies de tanks in Praag in 1968, de Pools-Poolse oorlog in 1981-1982 en de oorlog op de Balkan in de jaren negentig. Dankzij de steun van de EU kon de Oranjerevolutie in Oekraïne zegevieren - zonder bloedvergieten. In Polen beseft men dat alleen een sterk Europa democratie, stabiliteit en welvaart aan de buitengrenzen van Europa kan brengen.

Nederlanders lijken onzeker geworden door die welvaartsverschillen. Er heerst angst dat de Oost-Europese landen de welvaart hier naar beneden halen. Weet u hoezeer Nederland de afgelopen vijftien jaar heeft geprofiteerd door de sterke stijging van de uitvoer naar Centraal-en Oost-Europa? Realiseert u zich dat Nederland nu de tweede grootste buitenlandse investeerder in Polen is? Maar feiten lijken tegenwoordig niet relevant. De SP voert campagne met: 'Werken onder Poolse omstandigheden? Stem JA'. De partij is het kennelijk ontgaan dat Polen als lid van de EU aan de gemeenschappelijk Arbo-regels moet voldoen.

Ook wij hadden angsten toen we in 1989 een sprong in het duister waagden van Marx en Lenin naar democratie en markteconomie. We hebben met een flinke dosis Zi -vilcourage voor de vooruitgang gekozen. De nostalgie naar oude, overzichtelijke tijden die Nederlanders nu bekruipt, begrijpen we. Ook in Polen zijn er (vooral) ouderen die naar volledige werkgelegenheid en lage prijzen van de Volksrepubliek Polen hunkeren.

In Nederland wordt geklaagd dat het met die Europese integratie allemaal zo snel gaat. Maar Nederland doet al bijna vijftig jaar aan Europese integratie, terwijl Polen in vijftien jaar de overgang naar een markteconomie en de race naar het EU-lidmaatschap meemaakte. We willen met Nederland en de andere lidstaten een sterk Europa bouwen. Daarvoor is Zivilcourage nodig. Daarover sprak prins Willem Alexander op 5 mei: 'Maar ook een vrij, open land heeft moedige mensen nodig. Doorzetters die ieder op hun eigen manier de vrijheid constructief invullen en daarmee zeker stellen voor de toekomst. Met woorden, maar vooral met daden.'

Op 1 juni kunt u een daad stellen, door 'ja' te stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.