Nieuws Uitspraak Europees hof

Polen mag vrouwelijke rechters niet eerder met pensioen sturen dan mannelijke collega’s

Polen heeft de Europese wetten geschonden door voor vrouwelijke en mannelijke rechters en aanklagers een verschillende pensioenleeftijd in te voeren. Dat is in strijd met het beginsel van gelijke beloning voor gelijke arbeid, bepaalde het Europese Hof van Justitie dinsdag.

Het Poolse constitutionele hof. Beeld AFP

Met deze uitspraak tikt het Hof de rechts-nationalistische regering van Polen andermaal op de vingers. In juni besloten de Europese rechters in Luxemburg al dat de Poolse regering rechters van het Hooggerechtshof niet vervroegd met pensioen had mogen sturen. Als gevolg van de opstelling van het Europees Hof werd de pensionering ongedaan gemaakt.

Dat was een grote overwinning voor Europees Commissaris Frans Timmermans. Met het vonnis van dinsdag krijgt hij opnieuw gelijk. Timmermans strijdt sinds begin 2016 tegen wat de Europese Commissie ziet als pogingen van de rechtse Partij voor Recht en Gerechtigheid (PiS) de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de Europese democratische waarden te ondergraven.

In juli 2017 vaardigde de regering in Warschau een wet uit waarin de pensioenleeftijd van rechters bij gewone rechtbanken en van openbaar aanklagers werd verlaagd tot 60 jaar voor vrouwen en 65 voor mannen. Voorheen was de pensioenleeftijd voor beide geslachten 67 jaar. Het Hof oordeelt nu dat het maken van onderscheid in strijd is met de Europese wetten, die voor mannelijke en vrouwelijke werknemers gelijke beloning voor gelijk werk voorschrijven.

Democratische waarden

Het Hof meent verder dat de bevoegdheid van de Poolse minister van Justitie om de ambtstermijn van rechters bij gewone rechtbanken na hun nieuwe pensioenleeftijd eventueel te kunnen verlengen, ook in strijd is met de Europese wetten. De criteria aan de hand waarvan de minister zijn besluit moet nemen, zijn ‘te vaag en niet toetsbaar’. Daardoor kunnen volgens het Hof in Luxemburg gerechtvaardigde twijfels rijzen of de onpartijdigheid van de betrokken rechters niet in gevaar komt.

De Europese Commissie heeft in de persoon van Timmermans diverse zogeheten inbreukprocedures aangespannen bij het Europees Hof van Justitie. Dat zijn klachten over het niet-naleven van Europese wetten. De Commissie is nu al een paar maal door het Hof in het gelijk gesteld.

Daarnaast riep Timmermans in december 2017 de EU-lidstaten op een Artikel 7-procedure te beginnen tegen Polen op beschuldiging van het schenden van de Europese democratische waarden. In september 2018 stelde het Europees Parlement op voorstel van de toenmalige Nederlandse Europarlementariër Judith Sargentini (GroenLinks) zo’n zelfde procedure in werking tegen de rechts-nationalistische regering van Hongarije. In het kader van artikel 7 kunnen lidstaten een land het stemrecht ontnemen, maar in beide procedures zit weinig schot wegens verzet van sommige landen.

De inbreukprocedures die worden aangespannen bij het Europees Hof van Justitie zijn tot dusver een stuk effectiever gebleken. Dat vindt Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66) een goede zaak. Maar volgens haar kunnen politici niet doorgaan met het uitbesteden van politieke problemen naar Europese rechters. ‘Het wordt tijd dat de Europese regeringsleiders zelf hun verantwoordelijkheid nemen en optreden tegen hun collega’s uit Polen en Hongarije’, zei zij deze zomer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden