nieuwspolen

Polen koerst af op tweede ronde in presidentsverkiezingen

De Poolse president Andrzej Duda moet op herhaling om herkozen te worden. Tijdens de presidentsverkiezingen van zondag wist de 48-jarige Duda, naar voren geschoven door de rechts-populistische PiS-partij, niet de benodigde 50 procent te halen.

Wie fysiek wilde stemmen, werd geacht een masker te dragen en afstand te houden. Beeld via REUTERS

Volgens de exitpoll bleef Duda steken op een kleine 42 procent, zodat er over twee weken, op 12 juli, een tweede ronde komt. Daarin neemt hij het op tegen Rafal Trzaskowski die ruim 30 procent kreeg. Allebei vierden ze het resultaat van zondagavond als een overwinning: Duda omdat hij de grootste werd, Trzaskowski omdat hij de zittende president dicht wist te naderen en in de volgende ronde langszij kan komen. Voorlopige peilingen wijzen op een nek-aan-nekrace.

Trzaskowski, een leeftijdsgenoot van Duda, is burgemeester van Warschau, en doet het vooral goed onder hoogopgeleiden en stedelijke stemmers. De oud-Europarlementariër spreekt volgens Poolse media vijf talen vloeiend, en geldt als onverholen pro-Europees. Tijdens zijn campagne beloofde hij – waar mogelijk – de regering te stoppen, indien die de onafhankelijke rechtspraak nog verder uit zal hollen. In het Poolse systeem heeft een president vetomacht.

Twee mensen brengen hun stem uit in Warschau. Beeld AFP

Duda’s campagne draaide rond de razend populaire sociale steunprogramma’s, waaronder een forse kinderbijslag, een verlaagde pensioenleeftijd en allerlei extraatjes voor gepensioneerden. Daarnaast haalde hij fel uit naar lhbt’ers (of eigenlijk ‘lhbt-ideologie’, in het vocabulaire van de PiS-regering), waarmee hij mogelijk flink wat kiezers uit het midden heeft afgeschrikt. Vijf jaar geleden, toen Duda uit het niets won, was de hoop dat hij als president boven de partijen zou staan. De stemming is nu gekanteld: Duda heeft zich bewezen als een man die één op één het programma van de oerconservatieve PiS-regering volgt.

De vrees dat veel mensen thuis zouden blijven uit besmettingsangst, kwam niet uit, sterker, de opkomst was met bijna 63 procent hoog voor Poolse begrippen. Bij veel stembureaus stonden meterslange rijen. Kiezers konden per post stemmen als ze dat wilden. Wie fysiek wilde stemmen, werd geacht een masker te dragen en afstand te houden. Bij sommige bureaus kon gestemd worden met zelf meegebrachte pennen.

Szymon Holownia, een katholieke ex-journalist die zich zonder de steun van een partij kandideerde, deed het met 13 procent verrassend goed. Krzysztof Bosak, de kandidaat van extreemrechts, werd vierde.

Welkom in Swidnik, de eerste ‘lhbt-ideologie-vrije’ zone in Polen

Cruciale thema’s in de verkiezingsstrijd: corona én lhbt. Het stadje Swidnik kroonde zichzelf tot ‘lhbt-ideologie-vrije’ zone, een voorbeeld dat inmiddels door ruwweg eenderde van het land is gevolgd. Onze correspondent ging erheen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden