Polen eisen vaste baan Albert Heijn

Na soms tientallen contracten in enkele jaren bij de supermarktketen vinden de Polen de maat vol. 'Voor dit misbruik is de wet niet bedoeld.'

BILTHOVEN/AMSTERDAM - Een groep van 23 Polen wil via de rechter een vaste baan afdwingen bij een van de distributiecentra van Albert Heijn. Ze werken er tussen de drie en acht jaar via uitzendbureaus, een aantal van hen heeft tientallen contracten gehad.


'Ze moesten tussentijds elders aan de slag om te voorkomen dat ze recht hebben op een vaste baan. Voor dit grootschalige misbruik is de wet echt niet bedoeld', zegt advocaat Jan Jaap Faber, die de Polen vertegenwoordigt. 'Dit is precies de reden waarom minister Asscher het aantal flexibele contracten volgend jaar inperkt, al vraag ik me af of hem dat ook gaat lukken.' Albert Heijn zegt via een woordvoerder dat het zich altijd aan de wet, 'en de veel strengere cao', heeft gehouden.


'Een contract voor vijf weken, veertien weken, drie, dan weer achttien', somt Pawel Stasiak (30) op in voorzichtig Nederlands. 'Soms gingen we over naar een ander uitzendbureau. Dan had je drie maanden of een half jaar pauze bij Albert Heijn. Het uitzendbureau hielp me dan aan ander werk. Daarna kon ik terugkomen. Ervaren krachten hè, dan werk je lekker snel.'


De Poolse orderpicker staat sinds vorige week op straat en moet na twintig contracten in zeven jaar op zoek naar werk buiten het AH-distributiecentrum in Geldermalsen. Een jaar geleden dacht Stasiak dat hij 'eindelijk' een vaste baan zou krijgen. Hij kreeg een jaarcontract, maar dat wordt niet verlengd.


'De carrousel van onzekerheid stopt', zeiden vakbondsbestuurders triomfantelijk na een staking waarbij onder meer was afgedwongen dat tweehonderd uitzendkrachten een jaarcontract zouden krijgen met volgens de bonden uitzicht op een vaste baan. Bij de zes distributiecentra werken 3.500 vaste medewerkers en tweeduizend uitzendkrachten. Onder de laatste groep zijn veel parttimers.


Albert Heijn stelt dat het zich aan de wet houdt en ook doet wat in de cao is afgesproken. 'We bieden zoals we hebben afgesproken tweehonderd uitzendkrachten een jaarcontract en doen er zelfs iets bij: Nederlandse taalles', zegt een woordvoerder. Dat sommige jaarcontracten niet worden verlengd, komt 'door toekomstige ontwikkelingen: door de mechanisatie in de distributiecentra komt er minder werk'.


Met Albert Heijn vallen geen afspraken te maken, vindt Marcel Nuyten van FNV Bondgenoten. 'Het verhaal dat machines het werk van de orderpickers gaan overnemen horen we al twintig jaar. Alles is er gewoon op gericht de kosten zo laag mogelijk te houden. Dat is het verdienmodel van dit soort bedrijven. Dat mensen daardoor in onzeker werk blijven hangen, vinden ze niet hun probleem.'


Albert Heijn herkent zich niet in deze kritiek. Over het grote aantal contracten van de Polen stelt de woordvoerder dat de supermarktketen de wet en de cao volgt. 'Onze cao is zelfs strenger dan de wet, want hij staat aaneengesloten contracten slechts voor een periode van twee jaar toe. In de wet staat drie jaar. Maar soms gaan uitzendkrachten er een tijd tussenuit, om welke reden dan ook. Als ze dan terugkomen, en dat willen ze graag, begint de opbouw van de contracten weer opnieuw.'


Om mensen met een flexibel contract meer zekerheid te bieden, hebben werknemers vanaf volgend jaar eerder recht op een vast contract. Nu geldt een maximum van drie contracten in drie jaar, dat wordt twee contracten in twee jaar. Voor uitzendkrachten zijn de regels altijd ruimer geweest: acht contracten in drieënhalf jaar wordt vanaf 2015 maximaal zes contracten in vier jaar.


Maar werkgevers hebben al laten doorschemeren dan eerder op zoek te gaan naar nieuw personeel in plaats van vaste contracten af te sluiten. De bedoelingen van minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn goed, zegt advocaat Jan Jaap Faber, 'maar hij heeft geen stok achter de deur. Asscher, en met hem de Tweede Kamer, maken wetten zonder dat ze iets kunnen afdwingen. Daardoor ontstaat deze vorm van moderne slavernij, want iets anders is het niet. Het werk is er gewoon, maar de werkenden krijgen geen zekerheid. Wie zo veel contracten heeft als mijn cliënten, hoort een vaste baan te krijgen. Ik heb Marten Toonderachtige beelden voor ogen van mannetjes die constant in draaideuren blijven steken.'


Of de Polen succes zullen hebben met hun gang naar de rechter, daarover laat Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, zich niet uit. Maar hij noemt het een 'interessante kwestie'. 'Het is in elk geval in strijd met de bedoelingen van de wetgever. Maar het laat ook weer eens zien dat het werkgeverschap in Nederland geen genoegen meer is. De kosten zijn te hoog. Werkgevers moeten zieke werknemers twee jaar loon doorbetalen. Daar komt bij ontslag een transitievergoeding bij van maximaal 75 duizend euro, afhankelijk van hoe lang iemand in dienst is. Dat maakt het niet aantrekkelijk om mensen vast in dienst te nemen als je ondertussen op de kleintjes wilt letten.'


Stasiak wrijft met een strak gezicht in zijn handen. 'Albert Heijn heeft in mij geïnvesteerd, nu vraag ik me af waarom. Behalve de taalles heb ik dit jaar mijn diploma vorkheftruck gehaald. Tijdens de opleiding zat ik al op achttien pallets terwijl zestien de norm is. Fantastisch, zei mijn leidinggevende nog. Ik zie om me heen dat er nieuw personeel begint. Maar ik word aan de kant gezet terwijl ik mijn werk altijd goed heb gedaan. Dat is een grote teleurstelling.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden