'Polderfilibuster' duurt maar 5,5 uur

Met drie mensen op de tribune en in een lege Kamer vond de 'polderfilibuster' plaats. Iedereen kon gewoon om half zes aan de aardappels.

DEN HAAG - Filibustering. Het is een term met epische connotaties. Amerikaanse senatoren die tot voorbij de fysieke uitputting gepassioneerde monologen houden en daarmee alle besluitvorming blokkeren, en passant hun tegenstanders tot razernij drijvend.


PVV-leider Geert Wilders had een paar weken terug al een voorschotje genomen door een reeks hoofdelijke stemmingen te eisen in het debat over het Europese steunfonds, maar maandag zou de Tweede Kamer dan de echte primeur beleven.


Vijftien uur zuivere spreektijd vroegen SP en PVV vorige week aan voor een debat over de verhoging van het eigen risico in de zorg naar 350 euro. Ze vinden dat de behandeling van dat wetsvoorstel, deel van het Lenteakkoord, over de verkiezingen heen moet worden getild. De SP beweert vooral 'de mensen in het land' een stem te willen geven, de PVV-leden zeggen onomwonden dat ze de Kameragenda uit de rails wil laten lopen.


Het zat beide partijen niet mee. Vorige week al bleken de Nederlandse parlementaire regels beter bestand tegen blokkadepogingen dan de Amerikaanse. Gezamenlijk werd besloten tot een typisch poldercompromis: geen Tweede Kamerdebat, maar een ingelaste commissievergadering op maandag. Zo zou niemand er last van hebben en kwam het schema tot het zomerreces niet in de war.


Als troost mocht de vergadering plaatsvinden in de plenaire zaal. Aanvraagster Renske Leijten van de SP mocht net doen of het een écht plenair debat was.


Een spektakel wilde het niet worden. Zegge en schrijve drie belangstellenden hadden maandagochtend op de tribune plaatsgenomen om het schouwspel bij te wonen. Maar PVV en SP konden niet meer terug. Wie a zegt moet ook b zeggen, en in dit geval door tot z. Maar hoe?


De SP zei 2.800 mailtjes met klachten van burgers te hebben ontvangen en die ging de partij voorlezen. 'Integraal', zei SP-Kamerlid Paul Ulenbelt nog. De inhoud van die mailtjes was instructief. De gevolgen van de stijgende zorgkosten zijn divers - de een kan de kosten van zijn hondje niet meer betalen, de ander koopt 'brood van gisteren', een derde rantsoeneert zijn pufjes tegen astma en moet daarom steeds aan collega's vragen zware dingen voor hem te dragen. 'Het voelt alsof ik ze in de steek laat.'


'Het is vreselijk allemaal', schrijft de een, 'je kan maar beter doodgaan.' Een ander: 'Het zijn maatregelen die je bijna noodzaken een einde aan je leven te maken.' Weer een ander: 'Geef dan maar een pil uit die een einde maakt aan ons leven.' De volgende mail: 'Ik heb geen zin meer in dit leven en ik hoop dat onze Lieve Heer me snel komt halen, zodat ik geen slapeloze nachten meer heb over hoe ik de dingen moet betalen.'


Ernst

Vooral Ulenbelt las voor met loden ernst en vroeg na ieder mailtje een reactie van minister Schippers van Volksgezondheid (VVD). Dat kwam hem op enig moment op verwijten te staan van VVD-kamerlid Mulder. 'Als je als volksvertegenwoordiger een mail krijgt waarin staat dat de huisarts onder het eigen risico valt, ga je dat toch niet bij de minister neerleggen? Dan mail je toch terug dat dat een misverstand is? Waarom laat de SP die misverstanden bestaan? U staat hier als volksvertegenwoordiger toch gewoon te verzaken?'


Op enig moment leken de mailtjes op. SP-Kamerlid Henk van Gerven nam als laatste zijn toevlucht tot voorlezen uit een boek over de geschiedenis van het eigen risico in de zorg. Na 3,5 uur zuivere spreektijd - tussendoor was er een uurtje lunchpauze - hielden de zes aanwezige Kamerleden van de SP het voor gezien.


PVV-Kamerlid Willie Dille had twee uur spreektijd gereserveerd, net als haar fractiegenote Fleur Agema. Karen Gerbrands had zelfs drie uur gereserveerd. Die laatste kwam niet opdagen, maar ging wel een paar maal over de tong - als het PVV-Kamerlid dat in november 2011 zei dat ze blij was met dat eigen risico en dat ze niet uitsloot dat het in de toekomst verder verhoogd zou worden.


'Toen zaten we in een soort van gedoogconstructie', zei Dille. 'Nu zijn we weer vrij.' Na ruim anderhalf uur was ze door haar tekst heen. Weer een half uurtje later stelde Agema haar honderdste en laatste vraag aan de minister: 'Waarom doet u dit? Waarom vasthouden aan die 3 procent voor Brussel?'


Half zes was het toen, iedereen kon nog mooi op tijd aan de aardappels. De polderfilibuster was ten einde.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden