ReportageOntlopen avondklok

Polderen met de avondklok: ‘Als je de storm de schuld geeft, zullen ze wel coulant zijn’

Handhavers Marco en Evita controleren de werkgeversverklaring van twee jongens bij concertpodium TivoliVredenburg. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Handhavers Marco en Evita controleren de werkgeversverklaring van twee jongens bij concertpodium TivoliVredenburg.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Behalve één jaar in lockdown zit Nederland ook al bijna twee maanden met de avondklok. Deze impopulaire maatregel wordt in het algemeen keurig nageleefd. Maar omzeilen kan ook, blijkt uit een nacht doorhalen in Utrecht.

20:45 uur: ‘In de trein wordt toch niet gecontroleerd’

De avondklok, ingevoerd op 23 januari voor oorspronkelijk twee weken, is veel Nederlanders een gruwel. Van de twintig anti-coronamaatregelen waarmee ons land het afgelopen jaar te maken kreeg, staat het straatverbod tussen 21 en 4.30 uur op de zeventiende plek.

Op het grootste station van Nederland blijkt donderdagavond dat ook met zo’n gehate maatregel best creatief valt te polderen. Een kwartier voor het ingaan van de avondklok zetten enkele reizigers het op een holletje naar de laatste trein. NS-medewerker Alexander Regter staat hen, met een spatscherm op en daaroverheen een mondkapje, vrolijk te woord. ‘Als je tegen de handhavers zegt dat je vertraging te wijten is aan storm Evert, dan zullen ze wel coulant zijn.’

Sommige reizigers bekennen expres vlak voor het ingaan van de avondklok de trein te pakken. Als ze dan een of twee uur later zijn aangekomen op hun bestemming, hebben ze minder kans op een controle dan rond negen uur.

Uit data over het in- en uitchecken valt af te leiden dat velen van de nood een deugd maken en de nacht doorhalen - bij vrienden of op feestjes. ‘Het wordt rond vijf uur ’s ochtends steeds drukker op het station’, bevestigt Regter.

21:00 uur: Een dakloze zonder werkgeversverklaring

Net na negenen lopen de boa’s Marco en Evita vanaf het Stationsplein richting de Utrechtse binnenstad. Ze vragen twee mannen die op een richel blikjes bier aan het drinken zijn naar hun werkgeversverklaring. Omdat ze die niet hebben, worden ze weggestuurd. Getergd lopen ze weg. ‘Als je niet handhaaft, hoef je ook geen regels te hebben!’, bijt een van hen de boa’s toe.

Marco en Evita controleren iedereen die zich op dit verboden tijdstip op straat begeeft - behalve de maaltijdbezorgers – vastberaden maar vriendelijk, met een zaklamp ter controle van de papieren en een mondkapje op. Een meisje meldt dat haar vioolles aan het conservatorium in Den Haag uitliep, en mag doorlopen. De meeste mensen geven ‘werk’ op als reden om op straat te zijn, en tonen de verklaring waaruit moet blijken dat ze niet jokken.

Op de Neude in de binnenstad zit een dakloze man in het donker bier te drinken. Als Marco en Evita hem op afstand aanspreken, giet hij zijn bier over de boomwortels en fietst hij weg op zijn gammele herenfiets. ‘Het voordeel van Utrecht is dat de boa’s de daklozen bij naam kennen en dus kunnen aansporen om naar een noodopvang te gaan,’ zegt de woordvoerder van burgemeester Sharon Dijksma.

Coulance is ons sleutelwoord, zegt Evita. Als een jongen met krullen en een zwarte jas bij concertpodium TivoliVredenburg vertelt dat hij onderweg is naar zijn hostel maar net te laat is door de storm, sporen de handhavers hem aan om snel door te lopen. ‘Je ziet het wel als iemand niet de waarheid spreekt. Dit is maatwerk, zeggen de boa’s: ‘We registeren dat deze jongeman na negenen buiten is geweest. Als hij nog een keer wordt gecontroleerd, krijgt hij een boete.’

Donderdagnacht zijn 29 bekeuringen uitgeschreven en vier waarschuwingen uitgedeeld voor het overtreden van de avondklok.

23:00 uur: Feestjes in het studentencomplex

In een woning op de binnenplaats van studentencomplex IBB aan de rand van Utrecht is een silent disco bezig. Discolichten schieten door de kleine kamer op de benedenverdieping. Met koptelefoons op staan studenten dicht op elkaar te dansen. Uit andere kamers van het 1.300 eenheden tellende complex klinkt niet zo silent discomuziek.

Het is hier duidelijk feest. Niet zo verwonderlijk: na een jaar lockdown en een paar maanden avondklok kruipt het bloed waar het niet gaan kan, vooral bij jongeren.

‘We feesten vooral binnen onze eigen kring van huisgenoten hoor - al wordt de bezoekersregeling hier en daar wel wat opgerekt’, beweert student Huib met gevoel voor understatement. Hij woont met veertien anderen in een huis. ‘Wij houden het nog bescheiden, dat is bij onze bovenburen wel anders.’ In het trappenhuis, waar de kano van huisgenoot Pier hangt, klinkt ondertussen gegil en harde muziek.

Niet iedereen is in feeststemming. ‘Ik ben gewend geraakt aan de avondklok, maar de gesprekken met vrienden worden saaier omdat je toch om negen uur weg moet’, zegt studente Rieke.

Een van haar huisgenoten heeft corona-symptomen en leeft nu afgezonderd op haar kamer van twaalf vierkante meter. ‘Quarantaine is hier echt verschrikkelijk, in je kamer kun je maar twee stappen zetten’, legt Léon, de nestor van het stel, uit.

Dan toch liever een feestje. Huib kan zich niet aan de indruk onttrekken dat sommige bewoners net voor negenen naar de andere kant van het complex rennen om daar met hun medestudenten gezellig uit hun dak te gaan. ‘Maar de meesten hier houden zich netjes aan de coronamaatregelen’, voegt hij er diplomatiek aan toe.

04:30 uur: Na een nacht feesten is het wachten op de eerste trein

Op de trap van het station zitten een jongen en meisje uitgeblust op hun telefoon te zoeken naar de eerste vertrekkende trein. ‘Die eerste gaat pas om kwart over vijf, dus dat wordt wachten.’

Reiziger Shymal is met kleine oogjes onderweg naar Emmen, maar die trein vertrekt pas om zes uur. ‘Zo erg is dat niet, het is warm op het station en ik heb nog genoeg energie om eventjes te wachten.’

Op het station is het verder rustig – de meeste feestjes vinden kennelijk toch in het weekend plaats. NS-medewerker Regter buldert van het lachen als hij vertelt over die keer dat hij een groepje stomdronken studenten naar de eerste trein zag waggelen. ‘Ja die hadden wel een héél goed feest achter de rug.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden