Poldercatenaccio? Geïnspireerd door het vrouwenvoetbal...

Poldercatenaccio is, de naam zegt het al, catenaccio uit de polder. Een in Italië ontstaan, defensief systeem, overgoten met een Nederlandse saus.

Nigel de Jong maandag in duel met Alexis Sanchez tijdens Nederland - Chili. Beeld reuters

Oftewel: de nadruk op verdedigen, het initiatief aan de tegenstander laten, de aanval van de opponent desnoods met (lichte) overtredingen ontregelen en de tegenaanval hanteren door 'stations over te slaan', zoals bondscoach Van Gaal de tactiek benoemt. De lange bal van achteruit dus, naar de snelle aanvallers. Nederland had 36 procent balbezit tegen Chili, en in de eerste twintig 20 minuten nog minder.

In Italië wordt catenaccio (het woord betekent grendel) vooral toegeschreven aan de inmiddels overleden trainer Helenio Herrera, die in de jaren zestig bij Internazionale een libero (laatste man) opstelde achter zijn vier verdedigers. Hij beschikte over snelle, behendige aanvallers als Jaïr en Mazzola. Herrera vond overigens dat zijn bedoelingen te negatief werden uitgelegd, want met name vleugelverdediger Facchetti viel veel aan.

Herrera zei destijds al dat het in voetbal alleen om resultaat draait. De Italiaanse verslaggeefster Alessandra Bocci, sinds jaar en dag volgster van Oranje voor de Gazzetta dello Sport, beoordeelt het spel als minimaal zo defensief als bij de aloude Italianen. Er zijn mensen die het verheerlijken, want goed verdedigen kan toch ook mooi zijn?

Iran en België
Zo op het oog spelen slechts weinig landen zo verdedigend als Nederland: Iran bijvoorbeeld, en België komt ook in de buurt. Maar Nederland en België waren als eerste Europese landen geplaatst voor de achtste finales. Dat dan weer wel.

De term poldercatenaccio is door de Volkskrant geïntroduceerd tijdens het EK voor vrouwen in 2009, in Finland. Bondscoach Vera Pauw speelde puur op resultaat. Ze kon niet anders, zei ze, want de vrouwen, pas een paar jaar professioneel met de sport bezig, hadden nog niet het niveau om het initiatief te nemen.

Schatplichtig
Het was grappig om de woedende bestuurders te horen, die voor een interland waren ingevlogen om een fraai duel te zien. Tot hun verbijstering zagen ze dat Pauw in het groepsduel met Finland een achterstand van 2-1 verdedigde. Ze was bang dat de uitslag zou oplopen en dat Nederland op doelsaldo zou worden uitgeschakeld.

Dat ligt bij de mannen anders, al is het maar omdat voetbal voor mannen een sport is waarvoor miljoenen tv-geld wordt betaald. Het mondiale voetbal is ook schatplichtig aan de neutrale tv-kijker, zou je denken.

Bovendien vieren de mannen zestig jaar betaald voetbal. Ze zijn geëvolueerd. Maar in zekere zin zijn ze gelijk met de vrouwen: deze generatie is nog niet zover om dominant te zijn op een WK. Van Gaal heeft, in navolging van Vera Pauw destijds, het catenaccio omarmd.

Beeld anp
Beeld afp
Beeld ap
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden