Polarisatie terug met tromgeroffel en hoongelach

Venijnig was de toon. 'Bos heeft een geweldige visie, maar waar is het plan. Geef uw plan!' De geest van de jaren zeventig zweefde even in de lucht....

Van onze verslaggevers Jan Hoedeman Raoul du Pré

De toon van PvdA-leider Wouter Bos is ronduit venijnig in de richting van het tweede kabinet-Balkenende, waar de sociaal-democraten na de mislukte onderhandelingen afgelopen zomer geen deel van uitmaken. Maar ook SP'er Marijnissen en GroenLinkser Halsema beschimpen het gehavende sociale gezicht van het CDA en het 'gebrekkige' rentmeesterschap.

Bos zet in zijn bijdrage het kabinet neer als een verzameling technocratische boekhouders, die in een Haagse werkelijkheid leven, die volstrekt losstaat van wat de mensen in het land ervaren. 'Zalm en Balkenende betalen niet de prijs, dat zijn de WAO'ers, WW'ers en mensen die in de bijstand zitten.' Tromgeroffel op de bankjes in het linker deel van de Kamer.

De PvdA-leider komt vervolgens zelf in de problemen als de coalitiepartijen willen weten hoe hij zijn mitrailleurvuur aan alternatieven voor het kabinetsbeleid denkt te gaan betalen. Lang houdt hij de boot af, totdat zijn spreektijd erop zit en hij moet toegeven dat zijn beloofde 'tegenbegroting' op zijn vroegst volgende week klaar zal zijn. 'Het Centraal Planbureau heeft geen tijd gehad om 'm eerder door te rekenen.'

VVD-leider Jozias van Aartsen slaat toe per interruptie: 'Kennelijk heeft de heer Bos een plan. Hij heeft ook een geweldige visie neergezet. Maar geef ons dan uw ideeën. Gééf uw plan!' Met hoongelach valt de coalitie hem bij.

Behalve voor Van Aartsen zijn het ook voor Mat Herben (LPF), Boris Dittrich (D66) en Femke Halsema (GroenLinks) de eerste politieke beschouwingen. Net als in het debat over de regeringsverklaring voor de zomer toont Van Aartsen zich ontspannen en zelfverzekerd, maar hij legt evenals zijn coalitiecollega's Verhagen (CDA) en Dittrich het kabinet vooralsnog geen strobreed in de weg.

Met de afgang vorig jaar van zijn voorganger Wijnschenk nog in de herinnering blijft Mat Herben dit keer overeind. Het afgelopen voorjaar was hij liever met zijn LPF ín het kabinet beland, maar inmiddels heeft hij daar zijn bekomst van, maakt ook Herben nu duidelijk. Hij schaart zich nadrukkelijk in het kamp van de oppositie.

Van het elan van vorig jaar vindt hij namelijk weinig meer terug in Balkenende II, zegt Herben. 'Sterker: de regentenstijl is erger dan voor 2002.'

De opmerkingen van Herben zijn een laatste opflakkering van de dynamiek die voor de lunchpauze nog wel te vinden was. D66-minister Laurens Jan Brinkhorst was staatssecretaris van Europese Zaken in het kabinet-Den Uyl. Hij vergelijkt het debat van woensdag met de jaren van grote politieke tegenstellingen en laat en passent weten dat er nog veel te verbeteren valt. Ook voor Wouter Bos.

Brinkhorst: 'Het was een mislukte poging van Bos om de polarisatie uit die jaren te evenaren. Het leek heel erg op de PvdA die achter het net viste tijdens de formatie van het tweede kabinet-Den Uyl. De druiven waren zuur-zuur-zuur. Bovendien was Den Uyl kwalitatief beter. Maar Wouter is nog jong.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden