Polanski verrassende winnaar

Roman Polanski krijgt zes Europese Filmprijzen voor zijn thriller 'The Ghost Writer', voor Nederland waren er geen onderscheidingen.

TALLINN - Daar was hij weer. Live via Skype, het beeld wat overbelicht. Driemaal verscheen filmmaker Roman Polanski zaterdagavond tijdens de uitreiking van de 23ste European Film Awards in de Estse hoofdstad Tallinn op een groot scherm achter het podium. Zijn film The Ghost Writer, een degelijke maar weinig opzienbarende thriller, was met zes prijzen de verrassende winnaar van het jaarlijkse evenement.


Bedeesd prevelde Polanski vanuit zijn huis in Parijs wat dankwoordjes richting de zaal. Hij hing onderuitgezakt in een bureaustoel, gekleed in een vale blauwe trui. Op de achtergrond was een boekenkast te zien. Hier zat de maker van de beste Europese film van 2010, die door de European Film Academy ook tot beste regisseur en, samen met schrijver Robert Harris, beste scenarist werd uitgeroepen.


The Ghost Writer kreeg ook prijzen voor beste acteur (Ewan McGregor, die op zijn beurt vanwege filmopnamen in Thailand verstek moest laten gaan), muziek en productiedesign. Daarmee liet de thriller het claustrofobische drama Lebanon van Israëli Samuel Maoz (beste cinematografie en beste debuut) ver achter zich.


Misschien dat iemand de beeldjes voor hem kon meenemen, grapte Polanski nog. 'Dat scheelt weer een reisje vanuit Parijs.' Hij richtte zich tot de leden van de Europese Academy die ervoor zorgden dat zijn Frans-Duits-Engelse coproductie zes van de zeven nominaties verzilverde: 'Jullie hebben een ware Europese film bekroond.'


Geen woord over de fysieke afwezigheid van de 77-jarige Poolse cineast. Alsof iedereen wel wist dat hij, vanwege een Amerikaans arrestatiebevel in een zedenzaak uit 1977 en juridisch getouwtrek met de Zwitserse overheid dat tot afgelopen zomer duurde, nog steeds kans loopt te worden gearresteerd zodra hij zich buiten Frankrijk, Zwitserland of Polen begeeft.


Maar Polanski's afwezigheid droeg niet bij aan de Oscar-achtige grandeur waar de European Film Academy al langer om verlegen zit.


Het hoogtepunt van de avond kwam zaterdag nota bene op naam van EFA-president Wim Wenders. De zaal hing aan zijn lippen terwijl hij memoreerde hoe de Zwitserse acteur Bruno Ganz (Der Untergang), die in Tallinn een oeuvreprijs ontving, tijdens de opnamen van zijn jaren zeventig-noir-film The American Friend Dennis Hopper een vuistslag in het gezicht verkocht. Hopper kwam rechtstreeks van de set van Apocalypse Now op de Filippijnen, 'te laat en knetterstoned', en pleegde daarmee een aanslag op het incasseringsvermogen van de georganiseerde vakman Ganz.


Later gaf Hopper toe dat die klap de redding was voor zijn carrière: beide acteurs raakten bevriend.


Ganz werd in Tallinn (volgend jaar cultureel hoofdstad van Europa) naar voren geschoven als een rolmodel van de Europese film. De acteur die zich vooral Europeaan voelt, en rollen speelde in het Duits, Frans, Italiaans en Engels, paste daarmee perfect binnen de filosofie van de EFA, in 1988 opgericht door Ingmar Bergman om een vuist te maken tegen de dominante positie van de Amerikaanse film binnen Europa.


De organisatie bestaat inmiddels uit 2.300 professionals uit verschillende takken van de Europese filmindustrie. Nederland heeft 64 deelnemers, onder wie de genomineerde actrice Lotte Verbeek (Nothing Personal), die in haar categorie de prijs aan de Franse actrice Sylvie Testud (Lourdes) moest laten.


De laatste Nederlandse winnaar bleef zodoende De Noorderlingen van Alex van Warmerdam (drie prijzen in 1992), want ook Urszula Antoniak bleef met lege handen achter. Wel onderstreepte de Pools-Nederlandse regisseuse van Nothing Personal, die kans maakte op de prijs voor het beste debuut, in Tallinn het belang van Europese coproducties.


'Je loopt tegen een muur als je alleen binnen je eigen land op zoek gaat naar financiering', zei ze voor aanvang van de uitreiking. 'Maar je moet ook goed weten wat voor film je maakt. Taal hoeft niet per se een barrière te zijn. Het is vooral belangrijk dat je verhaal universeel genoeg is om weerklank te vinden in een andere cultuur. Nothing Personal wordt overal goed ontvangen, maar Duitsers reageren nog altijd anders dan Spanjaarden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden