Nieuws Roman Polanski

Polanski-première zonder de omstreden cineast Polanski

De cineast Roman Polanski ligt onder vuur in Venetië. De juryvoorzitter weigert voor hem te applaudisseren. Intussen juicht de Italiaanse pers zijn nieuwe film toe – en blijft de Amerikaanse justitie naar hem op zoek.

De Franse acteurs Louis Garrel, Emmanuelle Seigner en Jean Dujardin arriveren in Venetië voor de première van Polanski’s J’accuse. Beeld AFP

‘Bravo, bravo!’, klinkt het uit Italiaanse kelen, bij de persconferentie voor ­Roman Polanski’s nieuwe speelfilm J’accuse (die internationaal An Officer and a Spy gaat heten). Luid applaus en goedaardig gejoel, als de acteurs en producenten vrijdagmiddag hun entree maken in het met pers volgepropte festivalpaleis van het Venetië filmfestival. Hier wordt iets rechtgezet. Juryvoorzitter Lucrecia Martel zette eerder deze week de kwestie-Polanski op scherp door te stellen dat ze de galapremière van diens naar de Gouden Leeuw meedingende film zal mijden. De Argentijnse cineast wil ‘niet applaudisseren’ voor Polanski. Een fors deel van de Italiaanse pers denkt daar anders over.

Dat Polanski’s drama over de zaak van de ten onrechte voor verraad veroordeelde Joodse legerofficier Alfred Dreyfus een boeiende, penetrante en goed gelukte film blijkt te zijn, zal er ook iets mee te maken hebben. De regisseur, die op allerlei historische locaties filmde, toont het hevig door antisemitisme geïnfecteerde, door en door rotte en leugenachtige laat-19de-eeuwse Franse militaire en juridische apparaat. De film is gebaseerd op de historische thriller An Officer and a Spy van Richard Harris (2013), en volgt de ware geschiedenis van de ene kolonel die het wél voor Dreyfus opnam, zelfs al had die Georges Picquart het zelf ook niet zo op Joden.

Uitleveringsverdrag

De Frans-Poolse filmmaker (86) is er niet bij in Venetië; het Italiaanse uitleveringsverdrag met de Verenigde ­Staten belet hem af te reizen vanuit Frankrijk. Wel aanwezig: hoofdrolspelers Jean Dujardin (47) en Emmanuelle Seigner (53), de echtgenote van Polanski, met wie ze twee kinderen heeft. ‘We willen het níét over de polemiek hebben’, verklaart de producent van de met 25,5 miljoen euro aan budget duurste Franse film van het jaar, voorafgaand aan het vragenrondje. ‘Wij zijn hier niet voor een moreel proces. Dit is een filmfestival, we tonen kunst.’

Eerder op de premièredag liet de regisseur wel nog van zich horen, middels een voorafgaand aan de eerste vertoning verspreid interview met vriend en schrijver Pascal Bruckner; Polanski verfilmde ooit diens roman Lunes de fiel als Bitter Moon. ‘Als Jood werd u opgejaagd in de oorlog en als filmmaker werd u vervolgd door Poolse stalinisten’, stelt Bruckner. ‘Overleeft u ook het hedendaagse neo-feministische McCarthyisme dat u opjaagt en uw filmvertoningen tracht te verhinderen, en maakte dat u geschrapt werd uit de Oscar-academy?’ Het filmen helpt hem op de been te blijven, antwoordt Polanski. En: ‘De meeste mensen die me lastig vallen kennen me niet, en weten niks van de zaak.’

Die zaak, dat is Polanski’s arrestatie in 1977 voor het verkrachten en drogeren van een 13 jaar oud meisje. De cineast bekende schuld aan seks met een minderjarige, verbleef 42 dagen in detentie en ontvluchtte de Verenigde Staten nadat duidelijk was geworden dat de rechter hem een lange straf wilde opleggen.

Applaus

Nadien werd Polanski nog een aantal maal van misbruik beschuldigd, door andere vrouwen. ‘Ik ken ze niet eens’, zegt hij daarover, ‘absurde verhalen’. Volgens de filmmaker begon alle ellende toen de Amerikaanse pers hem in 1969 als de ‘satanische’ regisseur van de horrorhit Rosemary’s Baby (mede-)verantwoordelijk hield voor de gruwelijke moord op zijn toenmalige en hoogzwangere echtgenote Sharon Tate. ‘Dat duurde enkele maanden lang, tot de politie eindelijk de echte moordenaars vond.’

Seigner, in Venetië: ‘Als je weet wat er allemaal is gebeurd in zijn leven, begrijp je ook dat hij het gevoel kent om vervolgd te worden.’ Wederom luid applaus van de Italianen in de perszaal. J’accuse is nog niet aangekocht door een Nederlandse distributeur. Volgende week zaterdag, op het eindgala, wordt duidelijk of de jury Polanski’s film een van de prijzen gunt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden