Pointe van hoogtepunt van Wapenveld 2011

Bij de bespreking van de partij Baljakin-Boomstra, het duel dat in meerdere opzichten het hoogtepunt vormde van het toernooi om de nationale titel (Wapenveld, 6-16 april 2011), waren we gebleven bij het moment waarop Boomstra met 30...28-32 31.31x22 17x28 de zevende rij had betreden.


Zie diagram 1


Als gevolg van die (afgedwongen) manoeuvre was er een ongebruikelijke situatie met zwarte stukken op 32, 28, 19 en 14 ontstaan. Daarvan hád Baljakin kunnen profiteren door met 32.29-23!! een wig in de vijandelijke stelling te drijven. Er volgde evenwel: 32.44-40?! (wits enige aanvechtbare zet in een voor het overige perfecte partij) 32...9-13! (nu hij 29-23 met 19-24x24 kan beantwoorden, 'staat' zwart weer) 33.30-25 16-21! 34.26x17 11x22 35.34-30 6-11 36.40-34! (dit verraderlijke, multifunctionele zetje heeft niet alleen de terugruil 39-33x43 ten doel...) 36...10-15?!


Op zich een begrijpelijke beslissing. Tenslotte was 36...12-18?, een zet die zo-even wél serieus in aanmerking kwam, verhinderd door 37.25-20!! en 38.29-23! +. En 36...11-16/17? ging evenmin wegens 37.29-23!! Behalve 38.25-20 dreigt er dan namelijk ook 38.39-33!!, 39.34x43, 40.25-20 en 41.43-39 +, terwijl alle denkbare parades tekort schieten vanwege nieuwe combinaties naar 7 of 9, zoals 37...13-18 38.25-20!! + of 37...19-24 38.30x19 13x24 39.25-20! 24x15 40.23-19 14x23 41.34-29 23x43 42.49x7 +.


Maar ook na de tekstzet zal de inval op 23 gevaar stichten. Daarom was meteen 36...22-27(!) relatief veiliger geweest.


37.29-23!! (al is het effect van deze opstoot minder groot dan vijf zetten terug het geval zou zijn geweest - ditmaal neemt Baljakin wel degelijk zijn beste kans waar!) 37...22-27? (ook 37...14-20 38.23x14 20x9 zag er weinig betrouwbaar uit, maar vooral psychologisch bezien verdiende dat vervolg niettemin de voorkeur) 38.25-20!! (de inleiding tot een decorwisseling die wit een ijzersterke voorpost op 24 oplevert) 38...14x25 39.23x14 13-19 40.14x23 28x19 41.30-24! 19x30 42.35x24


Met belangrijk voordeel voor wit. En hoewel de analyse leert dat het evenwicht nog net niet beslissend verbroken is, kan men zich moeiteloos voorstellen dat Boomstra vanaf dit moment weinig vertrouwen meer in een goede afloop zal hebben gehad...


42...8-13 43.34-29 12-18 44.47-41 11-17(!)


Zie diagram 2


45.49-43


Ook 45.39-33 kwam in aanmerking. Immers: na het voor de hand liggende 45...17-21? 46.42-38! 32x43 47.49x38 21-26 48.41-37! 18-22 49.29-23! zou de zogeheten wet van Van Heerde in werking zijn getreden. Volgens die stelling, genoemd naar de Amsterdammer Piet van Heerde (1916-1989), moet in dergelijke situaties het wanhoopsoffer 49...15-20 50.24x15 25-30 per definitie tot verlies leiden. Dat is hier het geval. Maar een fraaiere 'bewijsvoering' kwam ik nog maar zelden tegen. Wit wint namelijk uitsluitend door 51.15-10! 30-35 52.37-32!! te spelen, een actie waarvan de uiteindelijke pointe pas aan het licht komt nadat er even liefst vier dammen op het bord hebben gestaan:


52...26-31!!? (veruit het hardnekkigste verweer) 53.32x21 13-19 54.36x18 19x39 55.10-4 39-44 56.18-12! 44-50 57.12-7! 35-40 58.7-1! 40-44 59.1-6/4-27! 44-49 60.4-27/1-6! 49x32 61.27x49! 50-45 62.21-17! 45-23 63.49-40! 23x45 64.6-1 en het kunstwerk is voltooid.


Toch had 45.39-33 geen sluitende winst opgeleverd: na 45...32-38!! 46.42-37 18-22! 47.33x42 25-30! 48.24x35 27-32 49.37x28 22x24 zou zwart voldoende compensatie voor de verloren schijf hebben gehad!


45...17-21 46.41-37 32x41 47.36x47 27-32! 48.39-33 18-22?


Mede onder druk van de klok begaat Boomstra de beslissende fout. Door na 48...21-27! 49.43-39 tijdig te offeren met 49...25-30!! 50.24x35 15-20!, kon hij nog remise maken.


49.29-23! (nu is zwart kansloos) 49...22-27 (of 49...21-26 50.33-28! 22x33 51.42-38 33x42 52.47x27 +) 50.33-28!


Zwart geeft het op.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.