Point Taken 3 Vijf DANSfilms

Op zoek naar droom- en koortswerelden.

Koortsdromen waarin een schilder zijn nog ongeboren kind vasthoudt. Moeders die twintig centimeter boven de tafel zweven. Pistoolschoten die blauw bloed laten stromen. Boomgaarden waarin olijfbomen als een gek schudden. Tentjes die een dijk bestijgen. In de vijf nieuwe Nederlandse dansfilms van elk acht minuten, gemaakt in de jaarlijkse serie Point Taken en dit weekeinde te zien tijdens het Cinedans Festival in EYE en op Nederland 2, zoeken choreografen en regisseurs naar droom- en koortswerelden. Ze zetten de woordeloze dans in als dialoog van het onderbewuste. Wat denken personages? Wat voorvoelen ze? Welke visioenen en angsten kwellen hen?


Goed geschoten en gekadreerde bewegingen - vaak in fel tegenlicht of diffuus strijklicht - lenen zich bij uitstek om een wereld achter onze wereld te suggereren. Ze laten betekenis in het midden en navigeren tussen de regels door. Zo baseren regisseur Arno Dierickx en het choreografenduo Emio Greco & Pieter C. Scholten zich in het sterke One Man Without a Cause op L'Étranger van Albert Camus. In boek en dansfilm heeft de hoofdpersoon (Dereck Cayla) geen motief voor een door hem gepleegde moord. Maar de terloopse ontmoetingen met twee mannen en drie vrouwen zijn zo dwingend en messcherp omgezet in dans dat het schot van de van de werkelijkheid vervreemde man eigenlijk best logisch lijkt. Ook in het geluid gaat het klikken van een mes naadloos over in ademstoten van hem te dicht naderende dansers.


Egon van choreograaf Thom Stuart en regisseur Michiel van Jaarsveld heeft een vergelijkbaar narratieve oppervlakte waaronder het mysterie broeit. Eerst tref je een ijlende man zwetend aan in bed. Vervolgens duik je in zijn wanen, vol kleurige herinneringen. Naakte modellen smelten samen. De man danst een hartstochtelijk duet met zijn vrouw. Het kind dat daaruit voortkomt zal echter nooit geboren worden. Stuart en Van Jaarsveld verwijzen naar de laatste levensdagen van schilder Egon Schiele en zijn zwangere vrouw, beide jong gestorven aan de Spaanse griep.


Fraai is ook Off Ground van regisseur Bouwdewijn Koole en choreograaf Jakop Ahlbom. Een soepel dansende jongen speelt handenspelletjes met zijn moeder (de maniakale dansgrootheid Louise Lecavalier, alias flame on legs). Als de piano stilvalt, schieten hun handen los en zweeft de moeder boven de tafel. Niet veel later verschijnt ze als reliëf in het blauwe behang. Zo, vermoed je, ervaart de zoon de dementie van zijn moeder.


Iets eentoniger zijn Harvest (regie: Chaja Hertog en Nir Nadler; choreografie: Aitana Cordero Vico) en What's Unfolding (regie: Leendert Pot; choreografie: Hillary Blake Firestone). Deze films moeten het vooral hebben van het vogelperspectief. De eerste filmt een door ME'ers belaagde olijfboomgaard waar een paar bomen extreem schokken. De tweede stuurt klauterende dansers met uitgevouwen tentjes de Hondsbossche Zeewering op. Kleur genoeg in uitgekiende groene en grijsblauwe tinten, maar de dans doet weinig.


Speciale gast tijdens de jubileumeditie van Cinedans is filmmaker David Hinton. Tien jaar geleden toonde hij bij de start van het dansfilmfestival zijn beroemd geworden film Birds (2000): een esthetische reconstructie van vogelmotoriek vol draaiende roofvogels, springende uilen en vreemde eenden. Tijdens de opening is zijn kortfilm Snow te zien (2003, gemaakt met Rosemary Lee) en op zondag All this can happen (2012, gemaakt met choreografe Siobhan Davies), een wandelende verzamelfilm, volledig opgebouwd uit found footage (foto's en filmpjes uit de begindagen van het bewegend beeld).


Botsende werelden in tiende Cinedans


In tien dagen tijd toont de tiende editie van Cinedans een kleine honderd dansfilms en nog zo'n tien installaties. De kortste is een minuut durende commercial van regisseuse Clara van Gool voor de Drie Dwaze Dagen van de Bijenkorf, met dansers uit de stal van choreografe Nanine Linning; even kort is Fly the Light, een zwart magische oproep aan demonen.


Onder de (langere) documentaires een onthutsend eerlijke bijdrage over de pijnlijk moeizame creatie van het kwartet Envelopes, van choreografe Keren Levi, haar jongere zus Reut, muzikant Tom Parkinson (Levi's voormalige geliefde) en diens tweelingbroer Alex. Zo sterk als de bloedband, zo lastig de communicatie.


Eveneens botsende werelden in een dansfilm over de folkrockband Kummerbuben versus de balletdansers van het stadsgezelschap Bern Ballett. Ook Hans van Manen, Anne Teresa de Keersmaeker, Nanine Linning, Wies Bloemen en Akram Khan zijn onderwerp van nieuwe documentaires. In het slotweekend krijgen B-Boys de ruimte in zeven korte films over de urban style rond krumping, freerunning en powermoves.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden