Poetins militaire machine staat in de oorlogsstand

Tienduizenden artilleristen, paratroepen en infanteristen van vier grote Russische gevechtsgroepen zijn al weken samengetrokken aan de Oekraïense grens. Het gebeurt op een schaal die de Russische bewering logenstraft dat het slechts om een reguliere militaire oefening gaat.

Deze satellietfoto van 31 maart toont de militaire opbouw nabij een landingsstrook bij het Russische Belgorod, ten noorden van de Oekraïense stad Charkov. Mi-24/35 = Mi-24 gevechtshelikopters, Mi8/17 = Mi-8 transporthelikopter Mi24/35 = Mi-24 helikopter An-2 = Antonov An-2 vliegtuig Tents = tenten, Military vehicles = militaire voertuigen en pantservoertuigen. Beeld CNES/IHS

Turboprop An-22 Antey-transportvliegtuigen, de op een na grootste van Rusland, vliegen af en aan. Volgeladen met materieel en voorraden voor de troepen. Een ander teken dat Ruslands militaire machine in de oorlogsstand is gezet, is de verhoging van het gereedheidsniveau van speciale eenheden, zoals die van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Deze troepen worden doorgaans ingezet om bezette gebieden te 'pacificeren'.

Rusland heeft de militaire gereedschapskist royaal geopend en alles klaarliggen om te interveniëren in het oosten van Oekraïne. Voor de wereld is het nog gissen of Moskou de komende weken echt zover zal gaan. Maar de Russische president Poetin heeft zich intussen in een positie gemanoeuvreerd die lijkt aan te geven dat zijn goedkeuring van een militaire invasie niet lang meer kan uitblijven.

 
Rusland heeft de militaire gereedschapskist royaal geopend en alles klaarliggen om te interveniëren in het oosten van Oekraïne.
Beeld reuters

Tsjetsjenië en Georgië
'De Russische bevolking verwacht iets, gezien al deze militaire voorbereidingen en de succesvolle annexatie van de Krim', betoogt de Rus Igor Soetjagin, verbonden aan het Britse defensie-instituut RUSI. 'Ze wachten op meer militaire overwinningen. Doet Poetin nu niets, dan verliest hij zijn gezicht. In Rusland is het gevaarlijker om een zwakke politicus te zijn dan in de VS.'

De militaire opbouw ten oosten en ten noorden van Oekraïne lijkt als twee druppels water op de Russische interventies in de jaren negentig in Tsjetsjenië en in 2008 in Georgië. De VS gaan uit van ongeveer 30 duizend militairen die klaarstaan, Soetjagin houdt het op bijna 50 duizend.

Nabij Donetsk en Charkov zijn alleen al zo'n 16 duizend militairen samengetrokken. Onder hen, bij Belgorod, luchtmobiele eenheden van de 76ste Pskov-divisie. Deze kunnen, als Poetin het sein geeft, snel aanvalsoperaties uitvoeren tegen Oekraïense eenheden en strategische doelen als treinstations, vliegvelden en bruggen. Ook bataljons van de 106de Luchtlandingsdivisie, gestationeerd in Tula bij Moskou, zijn naar Belgorod verplaatst. Beide deden ervaring op in Tsjetsjenië.

Beeld epa
 
De militaire opbouw ten oosten en ten noorden van Oekraïne lijkt als twee druppels water op de Russische interventies in de jaren negentig in Tsjetsjenië en in 2008 in Georgië.
Beeld reuters

Pikant
Pikant is ook de aanwezigheid van T-72-tankeenheden van de Kantermirov-divisie ten noorden van Kiev. Ook al lijkt een aanval op Kiev uitgesloten, zij kunnen het Oekraïense leger er wel toe dwingen belangrijke troepen bij de hoofdstad te houden. Al deze eenheden, bijgestaan door Mil Mi-24 gevechtshelikopters en zware artillerie, bieden Moskou tal van mogelijkheden om delen van Oekraïne in te nemen.

Beeld epa

Spierballenvertoon
Variërend van een beperkte landcorridor naar de Krim, waarin Donetsk een centrale rol speelt, tot een rigoureuze deling van Oekraïne. In het laatste geval zou het gebied ten oosten van de Dnjepr-rivier geheel worden ingenomen door de Russen.

Het kan natuurlijk dat de troepenopbouw langs de grens slechts spierballenvertoon is. Maar als dat zo is, dringt zich de vraag op waarom Moskou dan de 'bezettingseenheden' van Binnenlandse Zaken paraat heeft staan.

Als Poetin zijn 'landjepik' wil voortzetten, resteert de vraag wanneer: voor of na de Oekraïense presidentsverkiezingen van 25 mei. 'Poetin hoopt dat de ontevredenheid onder de Russische minderheid in Oekraïne na de uitslag zo groot is, dat hij makkelijker kan ingrijpen', is Soetjagins analyse.

Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.