Poetins brug naar Poetins Krim

Met een kilometers lange brug van de Krim naar het Russische vasteland wil president Poetin de annexatie van het schiereiland definitief bezegelen.

Een Russisch bedrijf is, naar verluid na flinke druk van het Kremlin, begonnen met de bouw van de brug van de Krim naar het Russische vasteland.Beeld RT.com

Hitler heeft het in 1943 geprobeerd, Stalin lukte het niet, maar nu is Rusland toch serieus begonnen aan de bouw van een brug die het schiereiland Krim moet verbinden met het Russische vasteland. De brug moet een einde maken aan het isolement waarin de bewoners van het schiereiland zijn beland na de annexatie van de Krim door Rusland, in maart vorig jaar.

Sindsdien zijn de inwoners afhankelijk van de gunsten van de Oekraïense autoriteiten die hen maar mondjesmaat door de controleposten op de traditionele route via Oekraïne doorlaten. Daar bevinden zij zich op vijandelijk gebied, sinds Moskou troepen naar de Krim stuurde om het schiereiland los te koppelen van Oekraïne. De enige andere route is de veerverbinding vanuit Kertsj naar het zuiden van Rusland, maar daar staan vaak eindeloze rijen auto's en vrachtwagens. Wie pech heeft, moet soms zelfs dagen wachten.

Om aan die vernederende toestand een einde te maken heeft president Poetin het besluit genomen een brug te laten bouwen naar het schiereiland. De brug - twee sporen voor het treinverkeer en vier banen voor auto's - heeft ook een symbolische betekenis: het is een teken aan de hoofdzakelijk Russische inwoners van het schiereiland dat Moskou hen nooit in de steek zal laten.

Al in de Tweede Wereldoorlog gaf Hitler opdracht tot de bouw van een brug over de straat van Kertsj om de Duitse troepen die oliebronnen van de Kaukasus probeerden te veroveren steun te bieden. Maar voor de brug klaar was, sloegen de Duitse troepen al voor het Rode Leger op de vlucht. Op last van Stalin werd de brug in 1945 alsnog gebouwd, maar een half jaar later bezweek het bouwwerk onder de druk van drijfijs.

Het project is in handen van Strojgazmontazj, het bedrijf van Arkadi Rotenberg, ooit Poetins judomaatje in de tijd dat hij nog in Sint-Petersburg werkte. Rotenberg sleepte ook enkele lucratieve contracten in de wacht voor de bouw van complexen voor de Olympische Winterspelen in Sotsji, begin vorig jaar. Dit keer zat Rotenberg niet te springen om het gigantische project aan te nemen; eerder had een andere vriend van Poetin, de tycoon Gennadi Timtsjenko, al bedankt omdat hij het te riskant achtte.

In augustus daalde Poetin in een mini-onderzeeër af naar de bodem van de Zwarte Zee bij de Krim om een onlangs ontdekt Byzantijns scheepswrak met eigen ogen te bekijken.Beeld reuters

Druk

Naar verluidt zou het Kremlin Rotenberg flink onder druk hebben gezet om het project, waarmee mogelijk zelfs acht miljard dollar gemoeid is, op zich te nemen. Andere gegadigden waren moeilijk te vinden: ieder bedrijf is bang het doelwit te worden van westerse sancties als het aan de bouw meedoet. Ook buitenlandse aannemers - aanvankelijk was er sprake van Turkse bouwbedrijven - zijn bang hun handen te branden aan het omstreden project dat de annexatie van de Krim definitief moet bezegelen.

Om te voorkomen dat Strojgazmontazj zich achter de sancties zal verschuilen heeft het Kremlin in het contract een clausule opgenomen waarin staat dat de westerse sancties niet als 'force majeure' mogen worden aangevoerd in het geval van vertragingen of andere tegenslagen.

De westerse sancties zijn ook de reden dat het niet is gelukt buitenlandse investeerders van 'het project van de eeuw', zoals het nu al wordt genoemd, te vinden. Dus heeft het Kremlin maar van de nood een deugd gemaakt. 'Ons geld, onze technologie, onze specialisten, onze Krim!', luidt de opgewekte leuze nu.

Strak schema

Het project omvat twee bruggen met een lengte van samen 4,5 kilometer, maar in totaal wordt de verbinding via het eilandje Toezla 19 kilometer lang. Het bedrijf van Rotenberg heeft geen ervaring met het bouwen van bruggen, maar volgens buitenlandse deskundigen heeft Rusland voldoende kennis in huis om een dergelijk project te realiseren, ook al is het geen gemakkelijk terrein. De brug komt te liggen in een seismisch actief gebied.

President Poetin maande de bouwers onlangs zich strak te houden aan het tijdschema: in 2018 moet het gevaarte af zijn. Specialisten betwijfelen of die datum zal worden gehaald. Vooral de financiering vormt een probleem, zoals ook president Poetin erkende. Nu wordt het project geheel uit de staatskas gefinancierd, maar volgens Poetin is het met het oog op de dalende olie-inkomsten nodig andere investeerders te vinden.

Kritiek Oekraïne

De bouw van de brug stuit uiteraard op kritiek van Oekraïne, dat bang is dat het als de verbinding er eenmaal ligt, definitief de greep op het geannexeerde schiereiland zal verliezen. De afgezette president Janoekovitsj sloot in de nadagen van zijn bewind nog een akkoord met Moskou over de gezamenlijke bouw van de brug, maar sinds de annexatie van de Krim zijn de kaarten anders komen te liggen.

Moestafa Dzjemiljev, de gevluchte leider van de Krim-Tataren die nu in het Oekraïense parlement zit, riep de regering in Kiev zelfs op de in aanbouw zijnde brug kapot te bombarderen. Maar zo'n aanval zal de Oekraïense regering nooit aandurven, uit vrees een rechtstreekse oorlog met Rusland uit te lokken. In zekere zin is het project ook geruststellend voor Kiev. De Oekraïense regering is steeds bang geweest dat Russische troepen vanuit het rebellengebied naar de Krim zouden doorstoten. De noodzaak voor zo'n corridor via land neemt met de bouw van de brug af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden