NieuwsRussische grondwetswijziging

Poetin zet vaart achter wijzigen van grondwet, critici vrezen wisseltruc om macht te behouden

De Russische president Poetin laat geen gras groeien over de wijzigingen die hij wil aanbrengen in het staatsbestel. Nog geen week nadat hij parlement en regering had overvallen met zijn plannen, stuurde hij maandag al zijn voorstellen naar het parlement.

Een lid van de erewacht van het Kremlin draagt de Russische grondwet bij de beëdiging van president Poetin in 2018 voor zijn vierde ambtstermijn. Poetin wil de grondwet nu veranderen, volgens de oppositie om zijn politieke toekomst veilig te stellen.Beeld AFP

Poetin maakte vorige week bekend dat hij de grondwet wil wijzigen om het parlement meer macht te geven. De oppositie verdenkt hem ervan dat hij ook na het aflopen van zijn ambtstermijn in 2024 aan de macht wil blijven.

Aanvankelijk leek het erop dat Poetin, die al 20 jaar aan de touwtjes in handen heeft in Rusland, de macht van de premier wilde versterken ten koste van de bevoegdheden van de president. Gespeculeerd werd dat hij dan in 2024 zou overstappen naar de post van premier, zoals hij in 2008 ook al deed. Premier Dmitri Medvedev nam toen het presidentschap over, maar Poetin hield de touwtjes in handen.

Meer macht Staatsraad

Met de voorstellen van Poetin houdt de president toch de bevoegdheid de premier te ontslaan. Ook blijft hij opperbevelhebber van de strijdkrachten en blijft de Nationale Garde onder hem vallen. Waarnemers vermoeden dan ook dat hij zijn macht op een andere manier wil verlengen. Poetin wil de Staatsraad, nu nog een adviserend orgaan, veel meer macht geven. Volgens zijn voorstellen gaat de Staatsraad in het nieuwe bestel de ‘hoofdrichting van het binnen- en buitenlands beleid’ bepalen.

Critici vrezen dat Poetin een wisseltruc voor ogen staat zoals Noersoeltan Nazarbajev in Kazachstan uithaalde. Hij trad vorig jaar af als president, maar als voorzitter van de Veiligheidsraad van Kazachstan bleef hij toch de machtigste man in het land.

Demonstratie

De Russische oppositie kondigde maandag een massale demonstratie aan voor eind volgende maand om tegen de geplande grondwetswijziging te protesteren. Volgens Ilja Jasjin, een van de leiders van de oppositie, komen de plannen van Poetin erop neer dat hij ‘voor eeuwig’ aan de macht wil blijven.

De voorzitter van het Russische parlement, Vjatsjeslav Volodin, was vol lof over de ‘historische’ voorstellen van Poetin, maar hij verzekerde dat het parlement overdacht te werk zal gaan. Maar erg veel bedenktijd gunnen de parlementariërs zichzelf niet: deze week begint de Doema al met de behandeling van Poetins voorstellen. Er wordt zelfs al gesproken over een datum voor een volksstemming over de nieuwe grondwet: 12 april.

Vermoedelijk zullen dan al snel nieuwe verkiezingen volgen. Premier Medvedev diende vorige week na de aankondiging van Poetins plannen zijn ontslag in. Als zijn opvolger benoemde Poetin het hoofd van de belastingdienst, Michaïl Misjoestin, maar voorlopig blijft de rest van het kabinet nog aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden