Poetin: Turkije haalde vliegtuig neer om olie van IS te beschermen

Gesteund door de NAVO-bondgenoten weigert Turkije excuses aan te bieden aan Moskou voor het neerschieten van een Russisch gevechtsvliegtuig boven Turks grondgebied, eind november. President Poetin beschuldigde Turkije er maandagavond van het vliegtuig te hebben neergehaald om illegale olieleveranties door IS veilig te stellen.

Een Turkse demonstrant houdt een poster omhoog met de tekst: Putin, moordenaar! tijdens een demonstratie in Istanbul.Beeld AFP

'Turkije heeft het recht zichzelf te beschermen,' zei NAVO-chef Jens Stoltenberg maandag, aan de vooravond van een bijeenkomst van de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken. Het is de eerste bijeenkomst van de bewindslieden sinds de Russen zich dit najaar militair in de Syrische burgeroorlog stortten. Diplomaten op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel spraken over een 'situatie van onveiligheid zonder precedent'.

De Turkse premier Ahmet Davutoglu, die door Stoltenberg werd ontvangen, verwierp het herhaalde verzoek van de Russische president Vladimir Poetin om excuses aan te bieden voor het neerhalen van de straaljager. 'De bescherming van onze landsgrenzen en het luchtruim is niet alleen ons recht, maar ook onze plicht.'

De NAVO hecht geen betekenis aan de verklaring van Moskou dat het neergeschoten toestel zich boven Syrische grondgebied bevond. NAVO-militairen buigen zich momenteel over plannen om 'frontlijnstaat' Turkije militair te ondersteunen. Eerder leverden enkele lidstaten, waaronder Nederland, Patriot-luchtdoelgeschut dat gestationeerd werd in het grensgebied met Syrië.

(Tekst gaat door onder de foto)

In 2012, toen Putin en Erdogan nog wel met elkaar praatten.Beeld ANP

Propaganda

De NAVO is hoogst ongelukkig met de Russische militaire interventie in Syrië. 'De Russen hebben hun handen in het vuur gestoken ten gunste van een regime dat zich schuldig maakt aan oorlogsdaden', aldus een hoge NAVO-diplomaat. Hij hekelde de Russische 'propaganda' als zouden de Russische luchtaanvallen voornamelijk gericht zijn tegen de terreurgroep Islamitische Staat. De doelen liggen veelal buiten gebieden in Syrië die in handen zijn van IS. 'Het belangrijkste doel is om president Assad te helpen grondgebied terug te winnen.'

Toch ziet de NAVO in dat samenwerking, althans coördinatie, noodzakelijk is tussen de Russen en de door VS geleide coalitie die IS bestrijdt. 'Anders zullen meer incidenten moeilijk te voorkomen zijn', waarschuwde Davutoglu. Stoltenberg drong er bij de Turkse premier op aan in overleg te treden met de Russen. Die hebben daar vooralsnog geen oren naar. De Russische president Poetin en zijn Turkse ambtgenoot Erdogan ontliepen elkaar maandag tijdens de klimaattop in Parijs.

De Turken hebben zich eerder bij de NAVO beklaagd over Russische schendingen van hun luchtruim. Op diplomatiek niveau heeft de NAVO daarover dit weekeinde gesproken met de Russische delegatie bij het transatlantische bondgenootschap. Resultaten vielen er niet te melden.

De relatie met Rusland is verreweg het belangrijkste onderwerp op de tweedaagse NAVO-top. De ministers kijken ook bezorgd naar het oplaaiend geweld in Oekraïne. De door de Russen gesteunde rebellen worden daarvoor verantwoordelijk gehouden.

Het lichaam van de omgekomen piloot komt aan.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden