Poetin stuurt zijn modernste gevechtsvliegtuig, Ruslands enige stealth-jager, naar Syrië

Aankomst terwijl bombardementen heviger worden

Rusland heeft zijn modernste gevechtsvliegtuig, de Su-57, naar Syrië gestuurd. Op foto's en een video die vlak bij de Russische luchtmachtbasis Hmeymim in Syrië zouden zijn gemaakt, is te zien hoe twee van de high-tech gevechtsvliegtuigen geëscorteerd worden door andere toestellen. De Su-57 is het enige stealth-vliegtuig waarover de Russen beschikken.

De Su-57, Ruslands enige stealth-jager. Foto Dmitry Zherdin

Het is nog onduidelijk waarvoor Moskou het toestel wil gaan gebruiken. De Su-57 is het Russische antwoord op Amerika's modernste en duurste gevechtsjager, de F-22 Raptor. Deze is nu ook actief in het Syrische luchtruim.

Twee dagen nadat de eerste beelden van de Su-57's in Syrië waren opgedoken, bevestigden militaire bronnen vrijdag in Moskou tegenover onder andere het Russische persbureau Interfax hun aankomst. De versterking van de Russische luchtmacht in Syrië komt op een moment waarop de strijd escaleert. De Russische gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers op Hmeymim worden hierbij steeds meer ingezet, onder andere bij de bloedige bombardementen vlak bij Damascus, in Oost-Ghouta.

De aanwezigheid van de Su-57 werd voor het eerst gemeld door de goed ingevoerde Syrië-activist Wael al-Hussaini. Hij houdt de bewegingen van de Russische luchtmacht in Syrië al jaren nauwgezet in de gaten. Nadat ook de media in Moskou het bericht hadden overgenomen, ontkenden het Kremlin en het ministerie van Defensie de uitzending van de twee gevechtsvliegtuigen niet.

In de gaten houden

De aanwezigheid in oorlogsgebied van de stealth-jager - die in 2010 voor het eerst vloog - is opmerkelijk omdat het toestel nog helemaal niet operationeel is. De Russische luchtmacht beschikt nu over twaalf prototypes die uitgebreid worden getest. Dit jaar moet de productie beginnen van de Su-57. Zij zullen bewapend worden met de modernste kruisraketten waarover Rusland beschikt, zoals de Kalibr, en met precisiewapens.

Pikant is dat de Russische onderminister van Defensie, Yuriy Borisov, twee weken geleden zei dat snel met de 'oorlogstests' van de Su-57 zou worden begonnen. De komst van de Su-57 biedt de Amerikaanse luchtmacht de kans om Ruslands eerste stealth-gevechtsvliegtuig nauwlettend in de gaten te houden. Ook de Amerikaanse F-22 beschikt over stealth-eigenschappen, waardoor het toestel moeilijk is te zien op de radar.

Beide typen gevechtsvliegtuigen moeten in een oorlog, door de uitschakeling van de vijandelijke luchtmacht en de luchtverdediging, zorgen voor beheersing van het luchtruim. Vanwege hun stealth-eigenschappen kunnen ze vrijwel ongezien een land binnendringen en bijvoorbeeld radarinstallaties vernietigen.

Te grote risico's

Op de video van de aankomst van de twee Su-57's is te zien hoe de twee luchtsuperioriteitsjagers Hmeymim naderen. Ook acht andere gevechtsvliegtuigen en een radarvliegtuig zouden, aldus Al-Hussaini, op de luchtmachtbasis zijn geland. De versterking van de Russische eenheden in Syrië komt drie maanden na het besluit van president Poetin om het grootste deel van de Russische gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers terug te trekken. Volgens Poetin was hun missie in Syrië voltooid.

De Russische luchtmacht bleef daarna echter de grondoperaties van het Syrische leger ondersteunen. Een van de Russische toestellen werd eerder deze maand door rebellen met een luchtdoelraket neergehaald. Hoewel de militaire bronnen van Interfax zeggen dat de Su-57's 'in het veld' getest zullen worden, is het onwaarschijnlijk dat de Russen ze aan te grote risico's zullen blootstellen. Het laatste wat Moskou kan gebruiken, is dat het paradepaardje van de Russische luchtmacht uit de lucht wordt geschoten door een rebel met een luchtdoelraket.

Verwacht wordt dat Rusland van de oorlogsomstandigheden en de aanwezigheid van Amerikaanse gevechtsvliegtuigen in het Syrische luchtruim gebruik zal maken om te kijken hoe de Su-57 functioneert. Behalve met de meest geavanceerde wapens, is de stealth-jager ook volgestouwd met de modernste sensors en elektronische systemen. Vooral de Amerikaanse luchtmacht zal benieuwd zijn of het toestel zich kan meten met de F-22. In Rusland wordt de Su-57 al jaren de 'F-22 Killer' genoemd.

Een Su-57 vliegt ondersteboven tijdens een vlucht in 2011. Dit jaar moet de Russische luchtmacht de eerste operationele toestellen in gebruik gaan nemen. De Amerikanen vliegen al jaren met hun stealth-onderscheppingsjager, de F-22. Dit toestel was het derde stealth-vliegtuig van de VS, na de F-117 en de bommenwerper B-2. De vierde is de JSF. Foto Dmitry Pichugin

Gevaarlijke incidenten

'Hun aankomst maakt de operaties van onze vliegers complexer', aldus de Amerikaanse luchtmachtgeneraal Mike Holmes vrijdag op Twitter over de Su-57's. In de afgelopen maanden is het al tot diverse gevaarlijke incidenten gekomen tussen Russische en Amerikaanse vliegtuigen in Syrië, waaronder de F-22. Hierbij moesten F-22-vliegers zelfs lichtkogels afvuren omdat de Russische toestellen te dichtbij kwamen en gevaarlijke manoeuvres uithaalden.

Rusland heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat het de militaire interventie in Syrië gebruikt om nieuwe wapens te testen. De oorlog biedt Moskou voor het eerst in jaren de kans om te zien of het Russische wapentuig wel voldoet. Volgens president Poetin zouden tot nu toe 215 moderne en nieuwe wapens zijn gebruikt, van kruisraketten en bommen tot gevechtsvliegtuigen, in 'proeftuin' Syrië.

'De inzet van onze wapens heeft overtuigend aangetoond dat het Russische leger tot 's werelds beste behoort', aldus Poetin in januari op een conferentie over de oorlog in Syrië. Hij waarschuwde wel dat de generaals niet moeten zwijgen als sommige wapensystemen in Syrië niet voldoen. Poetin: 'Als wij zwijgen over de tekortkomingen die aan het licht komen, zal dat onze oorlogscapaciteit in de toekomst negatief beïnvloeden.'

Een Amerikaanse F-22 wordt in de lucht bijgetankt. De grote vraag is of de Russische Su-57 zich in een oorlog kan meten met de hypermoderne F-22. Foto US Air Force