Nieuws Rusland

Poetin probeert met ultrageheime eenheid Europa te destabiliseren

De mislukte aanslag vorig jaar op de Russische oud-spion Sergei Skripal in Salisbury maakte deel uit van een grotere, goed gecoördineerde campagne van Moskou om Europa te destabiliseren. Tot deze conclusie zijn inlichtingenfunctionarissen van vier westerse landen gekomen, zo meldt The New York Times.

President Poetin tijdens een bezoek aan het hoofkantoor van de militaire inlichtingendienst GROe. Beeld REUTERS

De poging om Skripal en zijn dochter in het Britse Salisbury te vergiftigen met een chemisch wapen werd uitgevoerd door een geheime eenheid gespecialiseerd in sabotage, moorden en subversieve acties tegen regeringen. De groep, Eenheid 29155, is al zeker tien jaar actief maar werd pas recent ontdekt door het Westen.

Het werk van Eenheid 29155, die valt onder de militaire inlichtingendienst GROe, past in de pogingen van president Poetin om het Westen te bestrijden met ‘hybride oorlogvoering’. Met behulp van hacks, desinformatie, propaganda en zelfs openlijke militaire actie, zoals bij de annexatie van de Krim, zou Poetin de situatie in diverse Europese landen willen beïnvloeden.

Behalve voor de mislukte moordpoging op de Skripals zou Eenheid 29155 ook verantwoordelijk zijn voor een couppoging in 2016 tegen de regering van Montenegro. Westerse inlichtingendiensten kwamen toen voor het eerst achter het bestaan van de groep. Twee officieren van de eenheid waren betrokken bij een poging om de macht in Montenegro over te nemen door de premier te vermoorden en het parlementsgebouw in te nemen.

Beeld uit een video hoe Sergei Skripal, een voormalige kolonel van de militaire inlichtingendienst GROe, wordt gearresteerd in Rusland. Hij vestigde zich later in Groot-Brittannië. Beeld REUTERS

Geen incidenten

Pas na de aanslag op Skripal, aldus de inlichtingenbronnen tegen The New York Times, werd het de westerse inlichtingendiensten duidelijk dat deze zaak en de Montenegro-coup geen incidenten waren. Ook een poging in 2015 om de Bulgaarse wapenhandelaar Emilian Gebrev te vergiftigen, zou het werk zijn geweest van Eenheid 29155.

Twee leden van de Russische groep die een jaar voor de Skripal-aanslag Groot-Brittannië bezochten, zouden volgens Europese inlichtingenfunctionarissen betrokken zijn geweest bij de poging om de Bulgaar uit de weg te ruimen. Een voormalige Bulgaarse minister van Defensie, Boyko Noev, zei begin dit jaar in the Guardian dat Gebrev een te grote concurrent vormde voor Moskou bij het afsluiten van wapendeals in Afrika en Azië. 

Eenheid 29155 zou verder ook een campagne hebben opgezet om de situatie in Moldavië te destabiliseren. Daar wist de pro-Russische politicus Igor Dodon in 2016 na veel politieke onrust uiteindelijk de presidentsverkiezingen te winnen. ‘Dit is een onderdeel van de GROe dat nogal wat jaren actief is in Europa’, aldus een Europese veiligheidsfunctionaris die op de hoogte is van geheime informatie over Eenheid 29155. ‘De Russen – de GROe en deze eenheid – voelden zich vrij genoeg om deze extreme, kwaadaardige acties uit te voeren in bevriende landen. Dat was een schok.’

De operaties van de eenheid zijn volgens westerse inlichtingendiensten zo geheim, dat andere GROe-leden niet van het bestaan van de groep op de hoogte zijn. Eenheid 29155 wordt geleid door generaal-majoor Andrei Averyanov. Hij werd in 2017 gefografeerd met kolonel Antatoli Chepiga, een van de twee Russen die door de Britten zijn aangeklaagd wegens de aanslag op Skripal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden