Poetin koerst af op wapenwedloop: 'Onze raketten kunnen aanvallen via Noordpool én Zuidpool'

'Start de video alstublieft.' Op twee schermen achter president Poetin verschijnt een kruisraket op een besneeuwde lanceerinstallatie. De raket buldert de lucht in. Pijltjes op een globe tonen het bereik van het nucleaire wapen: de hele wereld. Poetin: 'Niemand wilde naar ons luisteren. Nu luistert u maar naar ons.'

Vladimir Poetin Beeld anp

Zeventien dagen voor de Russische presidentsverkiezingen heeft Vladimir Poetin zijn jaarlijkse speech aan het parlement aangegrepen om een nieuw arsenaal van kernwapens te presenteren. Een arsenaal waarmee hij wraak zegt te nemen op een jarenlange wapenopbouw in het Westen. En waarmee hij afkoerst op een nieuwe wapenwedloop.

Veertig procent van zijn twee uur durende speech ging over oorlog. In ongewoon strijdlustige retoriek kondigde Poetin het ene na het andere kernwapen aan met video's van raketlanceringen en explosies.

Eerst Sarmat, een nieuw systeem voor langeafstandsraketten. 'Ze kunnen aanvallen via de Noordpool én de Zuidpool', aldus Poetin. Dan een kruisraket die aangedreven wordt door een nucleaire reactor aan boord. 'Niemand in de wereld heeft dit.' En Avangard, een hypersonische raket die niet te onderscheppen zou zijn. 'Hij raast op zijn doel af als een meteoriet.'

Militaire reactie

Poetin nodigde de Russische bevolking uit mee te denken over de naam van een nieuwe onderwaterdrone die in een animatievideo een torpedobootjager opblaast. Russen kunnen suggesties voor het kernwapen aandragen via de website van het ministerie van Defensie.

Er is geen onafhankelijk bewijs dat Rusland de wapens succesvol getest heeft, zoals president Poetin donderdag claimde over een aantal raketinstallaties. Een enkele analist vergeleek Poetins animatievideo's met computerspelletjes uit de jaren 90. Maar niemand kon er om lachen.

Dit is de militaire reactie waar Rusland al jaren mee dreigt. Rusland protesteert ruim tien jaar tegen de ontwikkeling van Amerikaanse raketschilden in Oost-Europa. De Verenigde Staten en andere Navo-lidstaten sloegen Ruslands kritiek in de wind. Tot woede van Rusland presenteerden de VS vorige maand ook nog eens twee nieuwe typen kernwapens wegens 'Russische dreiging'.

Lees verder onder de foto.

Vladimir Poetin heeft zijn jaarlijkse speech aan het parlement aangegrepen om een nieuw arsenaal van kernwapens te presenteren. Beeld epa

Bondgenoten

Het is tijd dat Rusland een einde maakt aan 'het strategische voordeel' van het Westen, zei Poetin donderdag. 'U heeft gefaald om Rusland te omsingelen.' Poetin houdt het niet bij de nieuwe kernwapens. Er komt een dag dat andere landen hieraan kunnen tippen, zei hij. 'Ondertussen denken onze jongens over iets nieuws.' Hij dreigde met een nucleaire aanval op een land dat een bondgenoot van Rusland aanvalt met kernwapens. 'De reactie zal onmiddellijk zijn', zei Poetin zonder aan te geven welke landen onder Ruslands bondgenoten vallen.

De bombastische aankondiging van de kernwapens overschaduwde binnenlandse thema's, zoals de kwakkelende Russische economie. Om de levenskwaliteit van de Russen op te krikken, beloofde Poetin reusachtige overheidsinvesteringen in een vierde presidentstermijn (tot 2024), die hij volgens opiniepeilingen met gemak zal binnenslepen via een ruime verkiezingsoverwinning op 18 maart. Uitgaven in zorg en infrastructuur moeten dan verdubbelen.

Staande ovaties

De speech werd de hele dag herhaald op de Russische staatskanalen. Afgewisseld door praatprogramma's waarin Poetins woorden geroemd werden door commentatoren. 'Dit was de krachtigste presidentiële toespraak aan het parlement ooit', aldus de patriottische politicoloog Sergej Koerginjan op tv-zender het Eerste Kanaal.

Andere analisten klonken bezorgder. Dmitri Trenin, directeur van het Carnegie Center in Moskou, schreef op Twitter: 'Het lijkt erop dat de Amerikaans-Russische agenda beperkt zal blijven tot één onderwerp: het voorkomen van oorlog. Sterkte aan ons allen.'

De Amerikaanse regering reageerde koeltjes op Ruslands nieuwe wapens. Een woordvoerder van het Pentagon zei tegen Amerikaanse journalisten dat de VS in staat zijn om zichzelf te verdedigen. En het Amerikaanse raketschild in Oost-Europa zou niet bedoeld zijn tegen dreiging uit Rusland, maar uit Iran en Noord-Korea.

In Moskou oogsten Poetins woorden staande ovaties. In de voormalige tsaristische manage naast het Kremlin waren naast parlementariërs ook oligarchen, nationalistische acteurs en leden van patriottische jongerenorganisaties aanwezig. Ook luid applaudisserend in de zaal: Poetins tegenstanders bij de presidentsverkiezingen.

Wat weten we over Poetins nieuwe raketten?

Raket met kerncentrale
Het is nooit eerder vertoond: een kruisraket die aangedreven wordt door een kerncentrale aan boord. De raket zou daardoor een eindeloos bereik hebben. Gewoonlijk hebben kruisraketten een bereik van ongeveer duizend kilometer. Poetin stelt dat de raket een onvoorspelbare route vlak boven het aardoppervlak kan afleggen, waardoor hij niet te onderscheppen is door bestaande raketschilden. De technologie zou afgelopen najaar met succes getest zijn.

Onderwaterdrone
Sinds 2015 gaan er geruchten rond over dit wapen. Toen werd een schets van het wapen gespot in een reportage op de staatstv. Het Kremlin sprak van een foutje, analisten van een bewust lek. De onderwaterdrone wordt aangedreven door een mini-kerncentrale en kan uitgerust worden met een kernkop. Hij is actief tot op grote dieptes, sneller dan onderzeeërs en moeilijk uit te schakelen, stelt Poetin. De jarenlange testfase zou in december zijn afgerond.

Kinzjal
Hij is tien keer sneller dan het geluid, zeer wendbaar en heeft een bereik van tweeduizend kilometer. In een van Poetins video's wordt de Kinzjal-raket tijdens een testvlucht in de lucht gelanceerd door een Mig-31-straaljager. Even later verpulvert hij een fregat in een animatievideo. Ook de Kinzjal kan kernkoppen dragen. Volgens Poetin is de raket gebruiksklaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden