'Poetin doet als een klassieke monarch'

Hij is de leider van een regionale partij, Vrij Karelië, die officieel niet bestaat. 'Er is niets federaals meer aan ons federale systeem.'

Vladimir Sjtepa is de voorzitter van de regionale partij Vrij Karelië. Het enige probleem met zijn partij is dat hij officieel niet bestaat. 'Regionale partijen zijn verboden in Rusland. Wij zouden nooit in het regionale parlement kunnen komen. En al die partijen die er wel in zitten, krijgen hun bevelen van het hoofdkwartier in Moskou.'

Sinds Poetins aankondiging in het najaar van 2011 dat hij als president zou terugkeren, is 'de provincie' door het Kremlin herontdekt als geboortegrond van de zwijgende meerderheid: conservatief ingestelde, hard werkende Russen die de ruggengraat vormen van Poetins politieke macht en een tegenwicht moeten vormen tegen de oppositie.

Maar de ontwikkelingen in 'de provincie' hebben ook niet stilgestaan. Van Vorkoeta tot Sotsji, van Kaliningrad tot de verste uithoeken van Siberië is de weerzin tegen 'Moskou' voelbaar. Moskou, dat is volgens bijna alle niet-Moskovieten de stad van opulente rijkdom die over de ruggen van de regio's is verkregen. Karelië is geen uitzondering.

Vrij Karelië, klinkt dat niet opruiend?

'Onder vrijheid verstaan we geen afsplitsing, maar vrije verkiezingen en een vorm van regionalisme die in Europa heel normaal is. Wij willen onze eigen gouverneur kiezen. De man met de Fins klinkende naam die Poetin hier nu heeft benoemd (Aleksandr Choedilainen, red.), heeft hier nooit gewoond. Hij is een bureaucraat uit Sint Petersburg die de namen van onze steden zelfs niet kan uitspreken.'

Medvedev heeft de directe gouverneursverkiezingen weer ingevoerd. Betekent dat niet dat 'Moskou' wel degelijk luistert?

'Fijn dat u erover begint, want absurder kan het niet. Eerst zegt Medvedev: 'Laten we de directe verkiezingen van gouverneurs weer invoeren.' Dan bedenken ze een soort presidentieel filter dat de hervorming weer tenietdoet. En nu is het alweer mogelijk dat de gouverneurs in sommige regio's toch weer direct door Poetin worden benoemd. De angst om de regio's meer zeggenschap te geven over hun eigen zaken is enorm. Want die regio's zouden dan kunnen zeggen: loop naar de hel met je centralistische 'verticale' macht.'

Wat zijn de grootse problemen in Karelië?

'Het sluiten van de fabrieken. En het feit dat nog draaiende fabrieken vaak elders belasting betalen terwijl ze hier gratis onze delfstoffen uit de grond halen. Iedereen moet bloeden voor het centrum en vervolgens bedelen om een subsidie. Er is niets federaals meer aan ons federale systeem, het is een koloniaal systeem. We staan nu op een tweesprong: of Rusland wordt weer een normale federale staat of het zal het lot van de Sovjet-Unie delen.'

Dat hoor je vaker, maar tot nu toe staat Poetins systeem nog overeind.

'Maar hetzelfde had je kunnen zeggen in 1917 en in 1989. Soms raakt de geschiedenis in een stroomversnelling. De beschaafde wereld is georganiseerd in netwerken, clusters die onderling met elkaar in verband staan. In plaats daarvan hebben wij de verticale macht, die op iedereen grote druk zet en daardoor zichzelf ondermijnt.

'Het ziet er van buiten sterk en machtig uit, maar het is een verzameling opgestapelde stenen met aan het hoofd Poetin die zich opstelt als klassieke Russische monarch.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden