Poetin creëert sprookje in St.-Petersburg

Het regende gisteren in St.-Petersburg. Maar dat was dan ook het enige dat de Russische president Poetin niet in de hand had....

Rond het standbeeld van zijn grote voorbeeld tsaar Peter de Grote zou president Poetin gisteren ruim veertig wereldleiders welkom heten op zijn feestje ter gelegenheid van het driehonderdjarig bestaan van de stad St.-Petersburg. Ze zouden champagne drinken met het zicht op de rivier Njeva, de barokke paleizen en de gouden koepels van de St.-Izaak kathedraal. In de stralende zon.

Zeven militaire vliegtuigen zouden eventuele regenwolken boven de stad verdrijven, zo had het Kremlin van tevoren beloofd. Een hardnekkige, koude regen verstoorde echter dit scenario. Het wolkendek bleek te dik, of de methode van klimaatbeheersing die nog stamt uit de tijd van sovjetleider Stalin is vooral gebaseerd op grootspraak. De glansrol van pro-westerse tsaar mag Poetin op het lijf geschreven lijken, almachtig is hij niet.

De Europese en Aziatische presidenten en premiers hielden in hun limousines wel even stil bij het bronzen standbeeld van tsaar Peter te paard, die op 27 mei 1703 besloot hier aan de oevers van de Finse Golf een stad te stichten. St.-Petersburg moest een 'raam op Europa' worden voor het archaïsche Rusland.

De Sloveense en Poolse leiders stapten zelfs al uit, maar toen Poetin in zijn auto bleef zitten, bleek de receptie afgelast. De wereldleiders werden in twee bussen naar het volgende culturele programmapunt gereden: het bezoek aan de St.-Izaak kathedraal. Doorweekte journalisten moesten rennen door het park om de nieuwe officiële aanvang te kunnen aanschouwen. Het scenario van het jubileum is strak gepland, maar met regen had niemand rekening gehouden.

Het succesvolle verloop van deze dagen is belangrijk voor Poetin, die aan de vooravond staat van zowel parlements- als presidentsverkiezingen. Hij wil laten zien dat orde en rust in Rusland zijn weergekeerd na de wilde jaren '90 en de financiële crisis in '98. Het jubileum moet investeerders en toeristen trekken.

Kosten noch moeite zijn gespaard om de tsaristische hoofdstad te verfraaien. Deze week nog waren duizenden restaurateurs, schilders en stratenmakers in de weer. Een rondrit door het centrum wijst uit dat alle steigers, die vier weken geleden het straatbeeld domineerden, verdwenen zijn. Gebouwen op de centraal gelegen Njevski Prospekt die niet op tijd konden worden opgeknapt, zijn vakkundig weggewerkt achter reclameborden. St.-Petersburg ziet er mooier uit dan ooit, moeten ook de grootste sceptici beamen.

Grote afwezige deze drie dagen zijn de inwoners van de stad. Zij werden eerder deze week getrakteerd op concerten, een lasershow en vuurwerk, en mochten een nachtlang de kunstcollectie in de Hermitage gratis bezichtigen. Dit weekeinde is het feestje evenwel besloten. De burgemeester heeft zijn onderdanen dringend verzocht om de stad te verlaten of in huis te blijven. Het vliegveld is dicht, het centrum is afgezet en ook de rest van de normaal zo drukke stad is vrijwel leeg. In de Russische media gonst het van geruchten dat zwervers tijdens de festiviteiten zijn verbannen, dat vervelende pubers naar zomerkampen zijn gestuurd en dat criminelen een premie krijgen als ze hun gezicht even niet laten zien.

Overal op straat wemelt het van de politie. De angst voor terrorisme is groot na de recente zelfmoordaanslagen in Tsjetsjenië en de gijzeling in het Moskouse theater in oktober vorig jaar. Er zijn speciaal geharde politietroepen overgekomen uit Ingoesjetië - de buurrepubliek van Tsjetsjenië. Ondanks de draconische veiligheidsmaatregelen is de politie op het hart gedrukt vriendelijk te zijn tegen de buitenlandse gasten. Agenten hebben boekjes op zak waarin handzame Engelse zinnetjes staan als: 'Aan de kant alstublieft', 'Wat heeft de overtreder gedaan?' en 'U moet onbekenden niet vertellen over uw inkomsten'.

De internationale prominenten krijgen louter schone schijn voorgeschoteld. Als de leiders in hun limousines naar het buiten St.-Petersburg gelegen Konstantinovsky-paleis rijden - waar vandaag een top tussen Rusland en de EU gehouden wordt - zien ze vijf kilometer lang aan weerszijden slechts een twee meter hoge, groene schutting. Daarachter liggen vervallen houten huisjes en rommelige volkstuintjes.

De autoriteiten van Strelna, het dorp waar doorheen de schutting loopt, lieten weten dat de opdracht voor de aanleg van de groene tunnel uit het Kremlin komt. 'Natuurlijk vindt niet iedereen dit prettig, maar je kan nou eenmaal niet iedereen plezieren', zei een woordvoerder. 'De schutting geeft dit gebied een Europees uiterlijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden