Poetin beschuldigt VS van stoken

Terwijl Rusland afstevent op de grootste demonstratie in twintig jaar, waarschuwt het leidersduo Poetin en Medvedev dat demonstreren mag, maar alleen binnen de strikte regels van de wet. Poetin beschreef de protesten donderdag als het gevolg van een Amerikaans complot.

MOSKOU - Premier Poetin beschuldigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, ervan met haar kritiek op de verkiezingen 'een signaal' te hebben gegeven aan zijn Russische opponenten om de straat op te gaan. 'Zij hoorden dat signaal en begonnen met hulp van het State Department aan hun actieve werk.'

Hij zegde Russische waarnemers die vanuit het Westen worden gefinancierd de wacht aan.

Via Facebook hadden zich tot gisteravond al meer dan 31 duizend deelnemers gemeld voor een demonstratie zaterdag in het centrum van Moskou; op Vkontakte meldden zich meer dan zeventienduizend mensen. Ook in minstens 55 andere steden in Rusland zijn voor zaterdag demonstraties gepland tegen de fraude bij de nationale Doemaverkiezingen van afgelopen zondag.

Poetins Verenigd Rusland won bijna de helft van de stemmen, maar volgens Russische waarnemingsgroepen en oppositiepartijen was daarbij sprake van massale stemfraude. In werkelijkheid zou hooguit 30 procent van de kiezers op Verenigd Rusland hebben gestemd.

Hun claims wordt kracht bijgezet door talloze getuigenissen, filmpjes en foto's die nog steeds op het internet worden verspreid.

Poetin veegde echter de vloer aan met de Russische waarnemersorganisatie Golos, die veel verkiezingsfraude gedocumenteerd heeft en vanuit de Verenigde Staten en Europa wordt gefinancierd. Volgens Poetin worden daarin 'honderden miljoenen' geïnvesteerd en moet Rusland zijn soevereiniteit verdedigen.

'We moeten erover denken om de wet aan te scherpen en meer verantwoording te eisen van hen die voor een buitenlandse regering de taak uitvoeren om ons interne politieke proces te beïnvloeden.'

Poetin zei dat de 'de overgrote meerderheid van onze burgers geen chaos wil', maar dat er wel een dialoog nodig is met aanhangers van de oppositie. Die moeten de kans krijgen 'gebruik te maken van hun grondwettelijke recht op het formuleren van hun mening'. Maar hij waarschuwde demonstranten dat de politie zou optreden tegen illegale demonstraties.

Toegestaan: 300 betogers

De organisatie Solidariteit heeft toestemming gekregen voor een demonstratie, maar deze geldt maar voor driehonderd demonstranten. De aanvankelijk toegestane plek (het Revolutieplein) werd gisteren door de gemeente 'wegens onverwachte werkzaamheden daar' en een plots georganiseerde wintermarkt veranderd in het minder gunstige Bolotnaja, gelegen op een makkelijk af te sluiten eilandje in de rivier de Moskou. De organisatoren houden vast aan het Revolutieplein en willen toestemming voor minstens tienduizend demonstranten.

De onderburgemeester van Moskou, Aleksandr Gorbenko, heeft gezegd dat elke demonstrant boven het toegestane aantal van driehonderd, de wet overtreedt en kan worden vervolgd. De persdienst van de Moskouse politie liet weten dat 'het geen verschil maakt of vijf mensen de wet overtreden of vijfduizend, dan worden er simpelweg andere methoden gebruikt om ze te verspreiden.'

Een via het internet verspreide uitspraak van politiechef Viktor Golovanov - 'Als er vijfduizend komen, verspreiden we ze, als er 50 duizend komen staan we stil en als er 500 duizend komen kiezen we hun kant' - noemde de politie 'niet alleen een leugen, maar een grote provocatie'.

De afgelopen dagen zijn in Moskou al duizend betogers opgepakt, onder wie journalisten. Veel van hen meldden dat de OMON oproerpolitie buitensporig geweld gebruikte tegen arrestanten nadat ze waren opgepakt.

'Demonstranten werden wreed en zonder aanzien des persoons geslagen, met klappen en schoppen op het hoofd en in de buik', schreef hoofdredacteur Anatoli Baranov van de onlinekrant Forum.msk.ru. 'Pas daarna werden we verdeeld over de verschillende politiedistricten.'

Een deel van hen is vrijgelaten, maar honderden zitten nog vast, wachtend op een 'administratieve straf' die bestaat uit een boete of twee weken cel.

Naast politie en binnenlandse troepen heeft het Kremlin op de straten van Moskou ook de jeugdbewegingen gemobiliseerd. Die zijn enkele jaren geleden specifiek opgericht met het doel om een herhaling van de Oekraïense 'Oranjerevolutie' in Rusland te voorkomen. Deze groepen bestaan deels uit jongeren die uit de provincie zijn gehaald, maar volgens waarnemers zijn die versterkt met knokploegen gerekruteerd uit kringen van voetbalhooligans.

'Verdedig de uitslag'

De Verenigd Rusland-topman en vakbondsleider Andrej Isajev heeft gewaarschuwd dat als de protesten doorgaan hij 'vele duizenden werknemers de straat op zal sturen ter verdediging van de verkiezingsuitslag en de grondwet.'

Het hoofd van de Russische studentenunie Artjom Chromov zei daarentegen dat de 'massale pogingen' van autoriteiten studenten te gebruiken voor hun politieke doelen averechts zullen werken. 'Het zal ze ertoe bewegen mee te doen aan protesten', aldus Chromov.

De oprichter van de sociale website Vkontakte, Pavel Doerov, meldde donderdag dat de veiligheidsdienst FSB druk op hem uitoefende om oppositiegroepen van zijn site te weren. 'We gaan dat om principiële redenen niet doen', zei Doerov. 'Ik weet niet hoe dat voor ons kan aflopen, maar we houden de rug recht.'

Poetin, die zich woensdag officieel als kandidaat aanmeldde voor de presidentsverkiezingen van maart, stelde gisteren de bekende filmregisseur Stanislav Govoroechin aan als hoofd van zijn verkiezingscampagne.

Gisteravond was het rustig in Moskou. Hetzelfde gold voor St. Petersburg, waar de afgelopen dagen ook honderden mensen zijn opgepakt. 'Er zijn mensen aangehouden, maar niet op massale schaal', zei een politiewoordvoerder in St. Petersburg. 'Het was een vreedzame actie.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden