Poep bewijst: Neanderthaler at ook planten

Archeologen hebben in een grot in Zuid-Spanje de oudste menselijke hoop tot dusver gevonden: poep die 50 duizend jaar geleden door Neanderthalers werd achtergelaten bij Alicante. De ontlasting bewijst dat Neanderthalers, enigszins tegen de verwachting in, ook geregeld planten aten, schrijven de wetenschappers in vaktijdschrift Plos One.

AMSTERDAM - Toonbaar is 's werelds oudste drol niet: in plaats van een fraai gevormde bolus ontdekten de wetenschappers de poep door een stukje grot dat de Neanderthalers als toilet gebruikten laagje voor laagje af te schrapen en in het lab te bestuderen. Onder de microscoop herkenden de wetenschappers onder meer microscopische brokjes versteende poep, zogenoemde 'coprolieten'. Ook waren er vlekjes te zien, 'restanten van de eitjes van parasitaire wormen', aldus de wetenschappers.


Maar het interessantst, vinden de Spaans-Amerikaanse onderzoekers, zijn de restjes afbraakproduct van planten. Dat is het eerste directe bewijs dat de Neanderthaler soms ook wortels, noten of primitieve groenten op het menu had staan. Van Neanderthalers werd altijd gedacht dat ze nagenoeg alleen vlees aten: mogelijk zelfs een van de redenen waarom ze zo'n 32 duizend jaar geleden werden weggeconcurreerd door de moderne mens, die als alleseter meer voedselbronnen ter beschikking had.


'Ergens kon je dit wel verwachten', zegt Boudewijn Voormolen, gepromoveerd op het eetgedrag van steentijdmensen. 'Aan het einde van het winterseizoen bevat dierlijk vlees weinig vet en is het uitgeput: je mag verwachten dat men dan knollen of vruchten at.' Toch domineren ook in de oerpoep de moleculen die duiden op overvloedige vleesconsumptie. 'De Neanderthaler was misschien niet de supercarnivoor die sommige onderzoekers van hem maken', zegt Voormolen. 'Maar vlees was wel degelijk dominant in zijn voedsel.'


Het is niet voor het eerst dat wetenschappers aanwijzingen vinden dat de Neanderthaler soms ook van de planten snoepte. In onder meer België vonden experts twee jaar geleden Neanderthalertandsteen met microscopische restjes plantaardig materiaal erin. En nog maar een week geleden betoogden Spaanse wetenschappers dat de oermens zijn brede mond en grote gezicht mede verkreeg als evolutionaire aanpassing op het kauwen van taaie vezels, noten en granen.


Het poeponderzoek is de zoveelste archeologische studie waarbij niet botten of gebruiksvoorwerpen, maar moleculen in de grond het verhaal vertellen. 'We openen hier een nieuw venster op de informatie die zit opgesloten in de paleontologische bodem en in sedimenten', aldus hoofdonderzoeker Ainara Sistiaga. 'En 90 procent van de archeologie bestaat uit sediment.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden