Pluimveesector krijgt zin door versoepeling maatregelen vogelgriep

Waar geen bedrijven besmet zijn met het vogelgriepvirus mogen eieren en kuikens weer worden vervoerd. Heeft de pluimveesector zijn zin gekregen?

Smient (Anas penelope). In het westen van Nederland is bij twee van deze wilde eenden besmetting met het vogelgriepvirus vastgesteld. Beeld Foto Corbis

Staatssecretaris Sharon Dijksma versoepelt de maatregelen tegen vogelgriep in regio's waar het virus tot nu toe niet is aangetroffen. Dat betekent dat pluimveehouders, afgezien van het westen van het land en een deel van Overijssel, vanaf donderdag weer broedeieren en eendagskuikens mogen aanvoeren.

'We gaan maatwerk toepassen', verklaarde ze dinsdagmiddag na overleg met de pluimveesector, die nadrukkelijk had aangedrongen op andere maatregelen om de vogelgriep te bestrijden. In regio's met vogelgriep blijven strenge maatregelen van kracht, daarbuiten wordt de aanpak versoepeld. Ook gaat Dijksma met de sector nadere afspraken maken over noodzakelijke hygiënemaatregelen op bedrijven.

Door de ontdekking van twee wilde eenden (smienten) met het vogelgriepvirus bij Kamerik lijkt het vrijwel zeker dat de ziekte via watervogels wordt verspreid. Hoe dat virus vervolgens in gesloten stallen terecht is gekomen, blijft nog onduidelijk. Volgens Eric Hubers, voorzitter van de vakgroep pluimveehouderij van boerenorganisatie LTO Nederland, zijn daarvoor drie mogelijkheden: via de lucht, via muizen en ander ongedierte of via de laarzen of kleding van de boeren zelf of bezoekers.

In poepmonsters van de eendensoort de smient is het H5N8-vogelgriepvirus aangetroffen. Dat meldt het Erasmus Medisch Centrum. Verspreiding vogelgriep: Nederland kruispunt op veel vogeltrekroutes. Beeld anp

Barrière opwerpen

Hij juicht de nieuwe maatregelen toe, omdat ze lucht geven aan de meeste pluimveehouders buiten de risicogebieden. Ook hij hamert op maximale hygiënemaatregelen om het virus buiten de staldeur te houden. 'We gaan samen met het ministerie een brief aan alle pluimveehouders sturen dat hygiëne er echt toe doet', aldus Hubers. 'We moeten een barrière opwerpen tussen het virus buiten en het pluimvee in de stal.'

Veel pluimveehouders gaan al onder de douche en wisselen van kleding wanneer zij de stal in en uit gaan. Dat geldt ook voor bezoekers. Maar niet iedereen houdt zich zo strikt aan alle hygiënemaatregelen.

Tot dusver was de aanpak van Dijksma er vooral op gericht contacten tussen pluimveebedrijven te vermijden. Daarom had ze Nederland in vier compartimenten opgedeeld, waartussen de bewegingen minimaal waren. Dat beleid wordt, mede op verzoek van de pluimveesector en op advies van veterinaire deskundigen, verlaten. Want het virus gaat niet over van bedrijf op bedrijf, maar van trekvogel op enkele afzonderlijke pluimveehouderijen.

Niet stabiel

Het westen van Nederland wordt nu gezien als 'risicogebied'. Daar zijn waterrijke gebieden, waar ook de twee wilde smienten zijn aangetroffen met het besmettelijke virus. Met drie uitbraken in respectievelijk Hekendorp, Ter Aar en afgelopen weekend Zoeterwoude, wordt de situatie daar als 'niet stabiel' beschouwd. Daarom blijven alle beperkende maatregelen er van kracht, zoals een vervoersverbod voor pluimvee, eieren en mest.

Ook rond het Overijsselse Kamperveen, waar twee bedrijven besmet zijn geraakt, blijven strenge maatregelen gelden. Maar in de pluimveerijkste gebieden rond de Veluwe (zoals bij Barneveld) en de Peel gaan alle seinen weer op groen. Ook het jachtverbod wordt opgeheven, met uitzondering van het risicogebied in het westen van Nederland.

Jan Odink, voorzitter van de vereniging van slachterijen Nepluvi, is tevreden. Hij had gedreigd met een kort geding en een forse schadeclaim als Dijksma de beperkende maatregelen in de rest van Nederland niet zou versoepelen. Volgens hem dreigden slachterijen failliet te gaan door het vervoersverbod voor broedeieren en eendagskuikens, omdat daardoor op den duur ook de aanvoer van vleeskippen voor de slacht dreigde dood te bloeden.

De voorzitter van de vereniging van slachterijen dreigde met een kort geding en een forse schadeclaim als Sharon Dijksma de beperkende maatregelen in de rest van Nederland niet versoepelde. Beeld anp

Veel virus in één keutel

Het is langer bekend dat trekvogels het vogelgriepvirus verspreiden. Maar meestal is dat de milde variant. De recente uitbraak van vogelgriep in Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië betreft echter de ernstige variant. Dat baart viroloog Ab Osterhaus zorgen. 'Het lijkt erop dat watervogels de bron zijn', aldus Osterhaus. 'Vanuit Azië wordt het virus via een estafette van de ene op de andere vogel overgebracht. Vooral in waterrijke gebieden waar veel zwanen, ganzen of eenden zijn, is de infectiedruk heel groot.'

Hij vraagt zich hardop af of het nog wel verstandig is om grootschalige pluimveebedrijven in waterrijke gebieden met veel trekvogels te vestigen. 'Als je weet hoeveel virus er in één keutel zit', waarschuwt de viroloog. 'Dan moet je er ofwel voor zorgen dat bedrijven hermetisch zijn afgesloten ofwel je staat geen teelt van pluimvee meer toe in deze gebieden.'

Eerder pleitte Osterhaus al voor een ophokplicht voor alle pluimvee tijdens de vogeltrek. Ook de vrije uitloop van kippen moet volgens hem worden heroverwogen. 'Dieren met vrije uitloop, dat kan ook in een vrije ruimte met een dak boven het hoofd die hermetisch is afgesloten', oppert hij. LTO-voorman Hubers wilde gisteren nog niet reageren op de bedenkingen van Osterhaus. 'Na deze crisis gaan we evalueren', zegt hij. 'Er zijn ook pluimveesoorten die minder kwetsbaar zijn, en er is ook nog de mogelijkheid van vaccineren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden