Pluim Hawaii aan de wandel

De eilandenketen van Hawaii geldt voor de meeste geologen als een schoolvoorbeeld van een zogeheten hot spot: een pluim gloeiende magma in de aardmantel die van onderaf als een snijbrander door de aardkorst snijdt....

De littekens in de korst zijn in talloze studies zelfs gebruikt om de verschuivingen van de bovenliggende korst in kaart te brengen. Volgens Robert Duncan van de Oregon State University in Corvallis is dat echter een foute aanpak. Tijdens een bijeenkomst van de American Geophysical Society in San Francisco presenteerde hij deze week gegevens, die aangeven dat de Hawaii-pluim niet stilligt.

Duncan maakt dat op uit een nauwkeurige analyse van de magnetische mineralen in het pakket vulkaangesteente van enkele na elkaar gevormde eilanden. Die blijken van eiland tot eiland aanzienlijke variatie te vertonen.

Dat is niet in overeenstemming met het idee dat de gesteenten op dezelfde positie op de aardbol zijn gestold, denkt de geofysicus. Bij het stollen nemen magnetische mineralen bij voorkeur de richting van het aardmagnetische veld ter plekke aan.

Die bevinding kan gevolgen hebben voor de geologische geschiedschrijving van het gebied, aldus Duncan. Zo werd de markante knik in de eilandenreeks van Hawaii, die zo'n 43 miljoen jaar geleden oud is, altijd toegeschreven aan een plotse maar onbegrepen koerswijziging van de Pacifische plaat. Mogelijk heeft daar ook een beweging van de mantelpluim een rol in gespeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.