Ploumen: mijnbouwsector moet slachtoffers Colombia erkennen

Mijnbouwbedrijven die steenkolen winnen in Colombia moeten de zorgen van slachtoffers van geweld serieus nemen. Dat heeft minister Liliane Ploumen van Buitenlandse Handel vandaag gezegd op een conferentie van mijnbouwbedrijven, Nederlandse energiebedrijven, ngo's en de Colombiaanse en Nederlandse overheid in Den Haag.

Minister Ploumen van Buitenlandse Handel. Beeld anp
Minister Ploumen van Buitenlandse Handel.Beeld anp

Tussen 1996 en 2006 werden inwoners van de Colombiaanse mijnbouwregio Cesar door paramilitairen met geweld van hun land verdreven. Volgens onderzoek van vredesorganisatie PAX zijn meer dan 3 duizend mensen vermoord en raakte ruim 50 duizend mensen hun land kwijt. PAX publiceerde vorig jaar een rapport waarin getuigen verklaren dat de paramilitairen door de mijnbouwbedrijven werden gefinancierd.

Minister Ploumen sprak vanmiddag in haar speech over dat gewelddadige verleden: 'Hele families verloren hun land, hun waardigheid en zelfs hun leven.' De Colombiaanse regering heeft stappen gezet, maar het is nog niet genoeg, meent de minister. 'In Cesar spelen ex-paramilitairen nog steeds een rol en komt het proces niet van de grond', zei ze. Een wet die de rechten van slachtoffers zou moeten garanderen, moet volgens haar beter worden gehandhaafd.

Ze put hoop uit het feit dat bestuurders van onder andere het Amerikaanse Drummond en het Zwitserse Prodeco, de mijnbouwbedrijven die actief zijn in Cesar, vandaag om tafel wilden met Nederlandse energiebedrijven, de Nederlandse overheid en mensenrechtenorganisaties. 'Zulk engagement is geen gegeven in die wereld', zegt ze in een toelichting na de bijeenkomst.

Bloedkolen

De steenkolen die de Nederlandse huishoudens van energie voorzien, blijven grote sociale en ecologische problemen veroorzaken in Colombia, waar een groot deel van de kolen vandaan komt. Critici van de kolenmijnen worden met de dood bedreigd. Lees het hele verhaal hier.

Ook energiesector heeft verantwoordelijkheid

In november werd PAX nog geweerd uit de mijnen van Drummond toen Ploumen met ngo's en energiebedrijven een bezoek aan de regio bracht. De minister overwoog daarom de trip te staken. Dat was een bezoek 'met uitdagingen', zegt ze. Op verzoek van de rest van de delegatie ging ze toch het gesprek aan met de Amerikaanse kolengigant.

Ook de bedrijven die de kolen kopen, hebben een verantwoordelijkheid, stelt de minister. Nederland is een van de grootste afnemers van Colombiaanse steenkolen. De energiesector heeft volgens haar 'grote stappen gezet', hoewel dat 'even heeft geduurd'. 'Ze onderschrijven nu allemaal het belang van verzoening tussen de mijnbouwbedrijven en de slachtoffers.'

Vredesorganisatie PAX zou graag zien dat de minister nog steviger stelling neemt. De bijeenkomst ging in de ogen van de organisatie nog te weinig over de slachtoffers van het geweld van tien jaar geleden. Vooral energiebedrijven zouden strenger moeten zijn tegen de mijnbouwbedrijven. Ook ziet PAX nog geen nieuwe inzichten bij de mijnbouwbedrijven zelf. In plaats van verzoening zoekt Drummond de aanval, zegt Marianne Moor, auteur van het rapport The dark side of coal.

'Mevrouw de minister, die steenkoolmijnen maken ons ziek'

In november vorig jaar bezocht minister Ploumen de steenkolenmijnen in de Colombiaanse regio Cesar. Correspondent Marjolein van de Water ging met haar mee. 'Het is duidelijk dat de steenkool jullie weinig heeft gebracht', zei de bezorgde minister tegen de arme inwoners. Lees de reportage hier.

Overeenkomst Colombia en Nederland

Het Amerikaanse bedrijf beschuldigt PAX van samenzwering met getuigen uit de regio en van het publiceren van valse aantijgingen. Drummond is een rechtszaak begonnen tegen een Amerikaanse mensenrechtenadvocaat en wijst in de aanklacht ook naar PAX. Moor: 'Het bedrijf kent alleen juridisch denken.' De beschuldigingen vindt ze 'kafkaësk'.

Rechtszaken zijn niet de oplossing, zegt ook Ploumen. 'Die leiden zelden tot een constructieve dialoog.' Want dat was de inzet van de bijeenkomst van vandaag: in gesprek blijven. Ze waarschuwt voor kortetermijndenken. 'We zijn allemaal bevangen door ongeduld, maar een snelle oplossing die leuk klinkt is nog niet duurzaam.'

Ploumen en de Colombiaanse onderminister van mijnen tekenden vandaag een overeenkomst gericht op het verbeteren van arbeidsomstandigheden, milieu en mensenrechten in de mijnbouw. De uitbaters van de mijnen en de Nederlandse energiebedrijven zijn geen partner in het akkoord. Ploumen: 'We moeten de invloed van Nederland niet overschatten. Het kabinet heeft een separaat convenant met de Nederlandse energiesector. De Colombiaanse regering heeft op haar beurt afspraken met de mijnbouwbedrijven.'

Ook zegde Nederland financiering toe voor onderzoek van het Institute for Human Rights and Business. Dat instituut gaat in kaart brengen hoe de omstandigheden in de mijnbouwregio nu zijn en wat er moet verbeteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden