Plotseling een serieuze optie: Prinsjesdag zonder koffertje

Niemand nog die het hardop zegt, maar het is inmiddels wel onderwerp van gesprek op hoog politiek niveau: kan Prinsjesdag voortaan ook zonder het indienen van de rijksbegroting? Dan resteert een dag met Gouden Koets en troonrede, maar zonder koffertje.

Beeld epa

De aanleiding is de steeds strengere Europese begrotingsdiscipline. Die eist dat de departementale begrotingen voor eind december door het parlement zijn, de Tweede én de Eerste Kamer. Dat bleek het afgelopen jaar onmogelijk. De tijdsdruk is te hoog. Zo zitten Brussel en Prinsjesdag elkaar danig in de weg.

In december is de kwestie onderwerp van overleg geweest tussen de premier en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer: Mark Rutte, Ankie Broekers-Knol en Anouchka van Miltenburg (alle drie VVD). Een uitkomst is er nog niet.

Vooral Broekers-Knol zit met de huidige situatie in haar maag. Deze week behandelde de Eerste Kamer de begroting van Veiligheid en Justitie voor 2015. Pas volgende week zal zij daarover stemmen. Volgens de onder Herman Van Rompuy aangescherpte Europese regels (precies gezegd: het 'twopack' uit mei 2013) mag dat niet.

Het kabinet stuurt de begrotingen pas naar de senaat als zij allemaal in de Tweede Kamer zijn behandeld. Het argument is dat zij in samenhang moeten worden vastgesteld. Maar daardoor kan de Eerste Kamer op haar beurt pas diep in november aan de behandelingen beginnen. Met het risico niet op tijd klaar te zijn.

Broekers-Knol is senaatsvoorzitter sinds de zomer van 2013 en vindt de gang van zaken onbevredigend. Bovenal wil zij niet dat haar eerbiedwaardige instituut de schuld krijgt van vertragingen. Ze heeft al een paar keer aan de bel getrokken.

Bij Rutte heeft ze voor elkaar gekregen dat afgelopen jaar de Algemene Politieke Beschouwingen meteen na Prinsjesdag konden beginnen. Het jaar daarvoor zat er nog een week tussen. Die week heeft zij alvast gewonnen, een oplossing overigens die alle betrokkenen bevredigender vonden.

Beeld anp

Twee weken winst

Maar Prinsjesdag staat in de Grondwet (artikel 65) en is een traditie waarbij het koningshuis in het geding is, dus daaraan tornen is lastig. Onmogelijk is het evenwel niet. Diezelfde Grondwet sluit een eerder tijdstip voor het uiteenzetten van het regeringsbeleid niet uit. Dat kan bij wet worden geregeld. Met andere woorden, minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem zou ook best op de eerste dinsdag van september met zijn befaamde koffertje naar het parlement kunnen komen - dat zou nog eens twee weken winst opleveren.

Grote vraag is of koffertje en Gouden Koets ontkoppeld kunnen worden. Of zou koning Willem-Alexander bereid zijn de rijtour te vervroegen? Twee jaar geleden zei Rutte in de senaat, toen de contouren van het probleem zich aandienden: 'We moeten het zo oplossen dat de Gouden Koets niet al voor de zomer gaat rijden.' Hij wil Prinsjesdag intact houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden