Plotse populariteit Le Pen maakt rivalen radeloos

PARIJS - De laatste tussenstop voor het rechte eind naar de finish. Zo worden de kantonnale verkiezingen van 20 en 27 maart wel omschreven. Echte prijzen zijn er niet te verdienen, maar het is de laatste serieuze krachtmeting voor de presidentsverkiezingen van 2012.


De groeiende populariteit van het Front National van Marine le Pen legt er bovendien een grote druk op. Dat ze ook volgens deze week uitgevoerde peilingen Sarkozy zou verslaan als er nu presidentsverkiezingen waren, brengt de rechtse regeringspartij UMP in opperste verwarring.


Rechtse politici schromen niet uitspraken te doen die bij het FN vandaan zouden kunnen komen. Wilde vorige week een parlementariër vluchtelingen nog in hun bootjes terugsturen naar waar ze vandaan komen, dit keer meende Claude Guéant, de versbenoemde minister van Binnenlandse Zaken, de gevoelens van het volk te moeten verwoorden. 'Door de ongecontroleerde immigratie voelen de Fransen zich niet meer thuis in eigen land', zei hij. 'Ze zien praktijken die niet overeenkomen met onze manier van samenleven.'


Koren op de molen van dochter Le Pen, die Guéant meteen voordroeg als erelid van het Front National. 'Hij heeft de genade van het inzicht gekregen,' zei ze. De uitspraken van Guéant lijken inderdaad opmerkelijk veel op wat Le Pen eerder deze week zei op Lampedusa. Op het Italiaanse eiland, waar veel vluchtelingen uit Noord-Afrika aankomen, riep ze nog eens op tot een migratiestop.


Ook het op handen zijnde debat over de rol van de godsdienst verdeelt de geesten. François Copé, de overijverige leider van de UMP, wilde eigenlijk de plaats van de islam in Frankrijk ter discussie stellen. Toen dat ook in eigen partij op te veel weerstand stuitte, werd het onderwerp de laïcité, de scheiding van kerk en staat op zijn Frans. Diverse prominente moslims leverden desondanks hun partijkaart van de UMP in.


De kans is groot dat dit debat dezelfde weg gaat als dat van vorig jaar over de nationale identiteit: grote opwinding, met als voornaamste resultaat toenemende verdeeldheid in het eigen kamp. Zoals veel stoere voornemens van rechts in het zand vastliepen. Ook het voorstel van president Nicolas Sarkozy om gewelddadige criminelen hun Franse nationaliteit te ontnemen, is van de baan.


Lokale kandidaten voelen zich soms zo ongemakkelijk bij de koers van hun partij, dat ze het logo van de UMP heel klein op hun affiches plaatsen of zelfs helemaal weglaten, en ook de partijkleur blauw waar mogelijk vermijden. 'Het gaat niet om politieke verwantschap maar om kantonnale belangen', verdedigt zich een kandidaat uit de Languedoc.


De kantonnale verkiezingen zijn getrapt. Na de eerste ronde van zondag blijven twee kandidaten over, tussen wie een week later moet worden gekozen. Wat te doen als de kandidaat van het Front National die van de UMP verslaat, en dus tegenover een socialist komt te staan? Zelfs daarover kan de regeringspartij het niet eens worden. 'Dan moeten we een front républicain vormen en oproepen voor de PS te stemmen, vinden jonge ministers als Nathalie Koskiusco-Morizet en Laurent Wauquiez. Maar de partijleiding wil van een dergelijke oproep niets weten.


Opmerkelijk is dat de socialisten geen profijt trekken van die razernij op rechts. De PS zal ongetwijfeld wat zetels winnen bij de kantonnale verkiezingen. Maar de landelijke kandidaten doen het in de peilingen niet beter dan een paar maanden geleden. Het besluit pas in oktober door voorverkiezingen de kandidaat voor het presidentschap vast te stellen, heeft een verlammende uitwerking.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden