Plots werd alles onscherp en het zonlicht feller 'On-Japanse' aanslag schokt inwoners Tokyo

Ongeloof en verwarring streden maandag om voorrang onder de bevolking van Tokyo, nadat de omvang van de gifaanslag op het hoofdstedelijke metronet was duidelijk geworden....

AP, Reuter, AFP

AMSTERDAM

'Waarom hebben ze dit gedaan? Waarom moesten ze mijn onschuldige dochter vermoorden?, zei de vader van een 32-jarige vrouw, die bij de aanslag om het leven kwam. 'Japan is een eng land geworden', aldus een taxi-chauffeur.

Op straat voor het Tsukiji-station, eéé van de getroffen stations in het centrum, lagen en zaten hoestende reizigers en metromedewerkers. Een nabijgelegen tempel werd inderhaast tot eerste-hulppost bestempeld.

'Het is verschrikkelijk, we hebben nog nooit zoiets meegemaakt', aldus Dr. Ryuzo Mikami van St. Luke's Hospital. Zijn ziekenhuis, dat vlak achter het Tsukiji-station ligt, werd na de aanslag overspoeld door honderden mensen die met het gas in aanraking waren gekomen. Aan het eind van de ochtend sloot het ziekenhuis zijn deuren: vol. 'Sorry, vandaag geen onderzoeken vanwege het grote ongeluk', alduseen bord op de deur.

De hallen van het ziekenhuis zaten maandag vol met mensen, waarvan velen zakken met ijs tegen het voorhoofd hielden. 'Het is gewoon ongelooflijk', zei Masashi Ito, een van de slachtoffers. Hij had bij het uitstappen een doos op het metroperron gezien, met ernaast een man die hevige stuiptrekkingen vertoonde. Meteen daarna begonnen zijn ogen pijn te doen, en haastte hij zich naar het nabijgelegen St. Luke's.

Toen hij het ziekenhuis enkele minuten later binnenkwam kon hij amper nog praten. Zijn naam schrijven lukte niet, daarvoor waren zijn vingers te stijf. Net als de meeste anderen klaagde hij over brandende ogen en beperkt, donker zichtsveld.

Twaalf patiënten waren aan het eind van de ochtend opgenomen op de intensive care-afdeling van St. Luke's, maar Mikami sloot niet uit dat dat er nog meer zouden worden. 'De symptomen kunnen geleidelijk opkomen', aldus Mikami, 'dus we willen de mensen ten minste 24 uur voor observatie vasthouden, zelfs als ze maar tamelijk lichte symptomen vertonen.'

Zodra een van de getroffen treinen het perron was opgekomen barstten de mensen eruit, aldus stationschef Yoshio Kakurai. Sommigen zakten meteen in elkaar, anderen konden zich nog naar de straat slepen.

Takahashi, een 26-jarige ambtenaar die op weg was naar zijn werk in de wijk Kasumigaseki, zei in een van de wagons een verdacht pakje te hebben gezien: 'Ik zag iets ter grootte van een lunchdoos, verpakt in papier en met daaromheen een doorzichtige plastic zak. Er leken twee flessen in te zitten en er liep een vloeistof uit. Ik liep voorbij en ging naar buiten. Ongeveer een kwartier nadat ik op weg was gegaan naar mijn kantoor, begon de zon feller te schijnen, en werd alles onscherp. Ik voelde druk op mijn borst, mijn nek werd stijf en ik kreeg opeens hoofdpijn.''

Een andere patiënt in St. Luke's vertelt dat hij opdracht had gekregen de metro te verlaten, omdat er een explosie zou zijn geweest. 'Terwijl wij op het perron stonden te wachten, vielen drie mensen op de grond.'

Tegen de tijd dat hij erin geslaagd was de straat te bereiken, begonnen mensen om hem heen over te geven. Zelf kreeg hij last van hoofdpijn en hij begon steeds slechter te zien.

Een medewerker van het station Kasumigaseki vertelde voor de Japanse tv dat zijn collega Kazumasa Takahashi was gestorven kort nadat hij een plastic zak met een kleine hoeveelheid van het spul uit de trein had gehaald en naar het stationskantoor gebracht.

De eerste uren nadat de gifaanslag bekend werd ontstond een chaotische situatie in het stadscentrum. Ziekenwagens en politieauto's met loeiende sirenes ontregelden het verkeer, terwijl helikopters boven de stad cirkelden.

De televisie deed non-stop verslag van de gebeurtenissen en de kranten kwamen gedurende de hele dag met de ene na de andere speciale editie. 'Gewelddadige Gif-Terreur in Ondergrondse' kopte de Yomiuri Shimbun, Japan's grootste krant, maandagavond in een rode balk over de gehele voorpagina.

'De aanslag heeft enorme paniek veroorzaakt onder de bevolking', zegt Willem Visser 't Hooft, onderzoeker aan de universiteit van Tokyo. Hij spreekt van 'een crisisfeer' in de hoofdstad.

'De veronderstelde veiligheid van Japan wordt door de Japanners zelf vaak nogal overdreven', meent hij. 'Men ziet op tv schietpartijen in de VS, of geweld in Europa, en denkt: Hier kan dat niet. De media en de overheid lijken die gevoelens te versterken. Als het dan wel gebeurt, is de schok misschien nog wel extra groot.'

'De mensen zijn doodsbenauwd, omdat het ieder moment weer kan gebeuren. Veel mensen zeggen afspraken af en blijven binnen', zegt Visser 't Hooft, die net als veel Japanners pas woensdag weer met de metro mee hoeft.

Vandaag wordt het begin van de lente gevierd, en hoeven veel mensen niet naar hun werk. Dit geeft de autoriteiten wat respijt bij het ontsmetten van enkele stations op de Hibiya-lijn, die maandagavond nog niet heropend waren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.