Plop-killer

De meeste kindermuziek mist bezieling en wordt gemaakt door 'plat commerciële bedrijven die geen interesse hebben in de schoonheid van het kind'. Kapitein Winokio doet het beter. 'Ik heb dezelfde ambitie als de Beatles.'

De meeste kinderliedjes hebben een tweekwartsmaat. Kapitein Winokio staat op van zijn stoel in het café en doet van boeoem-báp. Langzaam-snel. Hij neemt er in slowmotion een grote stap in de lucht bij, als een reggae-artiest. Als je dat snel doet, is het huppelen.


Heb je wel eens gekeken hoe een klein kind loopt? Hij wil maar zeggen: 'Een kind loopt niet, maar huppelt. Het wil loskomen van de grond. Een joie de vivre waaraan elk goed kinderlied appelleert.'


En dus gaat het zo als hij met een banjo in de hand zingt:


'ik moet een windje laten 't zit ter hoogte van m'n buik/ zo'n heel vervelend protje ach ik krijg het er niet uit/ er zijn ook te veel mensen hier kan ik geen windje doen/ waar moet ik met dat scheetje heen straks kruipt 't in m'n schoen'


Een deuntje alsof hij naast Lucky Luke tegen de veranda van een warm huis in Alabama leunt.


We praten over het geheim van het loskomen, over een gedroomd leven op een zeilschip - wind in de haren, hoofd vrij - over inhoudsloze marketeerskindermuziek die de markt verpest en tien nieuwe liedjes waarmee hij op tournee is, voor het eerst ook in Nederland. Volwassen liedjes, opnieuw geïnterpreteerd voor kinderen. Celebration bijvoorbeeld, van Kool & The Gang, Rock me Amadeus en Wild Thing. De gekozen locatie van het gesprek verraadt hoe vormvast de kapitein is: Hotel New York in Rotterdam, vroeger vertrekpunt van de Holland-Amerikalijn, met uitzicht over de Rotterdamse havens. Hij heeft zijn pet weliswaar niet op, maar op zijn arm staat een anker getatoeëerd. Gezet op het moment dat alles in zijn leven op zijn plek viel, zegt hij: 'Er zit een glimlach in zo'n ding, heel prettig.'


Vroeger wou hij Bob Dylan worden, zegt-ie, maar hij kwam niet verder dan 'Roel zat op z'n stoel' en 'Sofie valt op d'r knie'. Waar dat nou weer heen moest met die ambitie. Hij schreef alles op, maar verborg die ideeën veilig in een laatje, omdat ze vast kinderachtig of kinderlijk gevonden zouden worden. Gelukkig is hij een vrij 'zelfzeker' persoon, zegt de Vlaamse muzikant, want het duurde lang voor het allemaal duidelijk werd. Een afwezige vader, een boze puberteit waarin hij een verankering vond in een uit de hand gelopen zeilhobby, een muziekopleiding die hem bracht naar het conservatorium van Havana en een baantje in café Pallieter, de artiestenkroeg van Antwerpen, waar hij aan de toog stond.


Daar kwamen de BV's, Bekende Vlamingen, die hij wist te vermaken met alle soorten muziek. Hij schreef hun telefoonnummers op nog voor hij wist dat dat netwerken was en krabbelde op een avond in zijn boekje: 'iets met kinderliedjes'. Dat sudderde zo een tijdje in zijn binnenzak, toen hij Jan Decleir, Vlaanderens trots in film en theater, vroeg een oud-Hollands zeemanslied in te zingen. 's Goed, zei Decleir en toen Winokio voor zijn deur stond, bleek de acteur een flinke griep te hebben, wat alleen maar van pas kwam; met een echte zeemansstem bromt hij het Al die willen te kaap'ren varen, moeten mannen met baarden zijn op lange halen van een basviool.


Heb je Jan Decleir mee, dan heb je de rest van Vlaanderen, en zo volgden vier cd's met soms eeuwenoude liedjes, gespeeld door Kommil Foo, dj's Wipneus en Pim, Eva de Roovere, Fay Lovsky, Bart Peeters en Helmut Lotti. Kamagurka's versie van Klein klein kleutertje, met op de achtergrond snerpende gitaren en een cirkelzaag, mag een hoogtepunt heten. Ook Hollanders waren gecharmeerd; Henny Vrienten doet Roodkapje, en Spinvis' zacht-melancholische Alles in de wind, dat hier in Holland al bekendheid vond omdat de zanger het aan zijn eigen cd Spinvis (2002) toevoegde.


Winokio (Antwerpen, 1973, echte naam: Winok Seresia) doet alles met drie man in eigen productie, en verzorgt ook de distributie zelf. 'In het begin lagen we in cd-winkels. Toen kwamen de vaders met hun kinderen. Toen maakten we er boekjes bij en gingen we verkopen via boekwinkels. Dat trok de mama's aan.'


Winok is een opgewekte man, een prettige combinatie van mannelijk zelfvertrouwen en genereuze vriendelijkheid. Maar vergis je niet: het idee van Kapitein Winokio is uit woede geboren. 'Kinderen worden door gewiekste marketeers gebombardeerd. Met muziek die bezieling mist, door plat commerciële bedrijven die geen interesse hebben in de schoonheid van het kind.' Hebben we het over Studio 100 misschien, producent van Mega Mindy, K3, Piet Piraat en kabouter Plop? 'Onder andere, ja.'


Het is geen geheim in België: Winokio is de anti-Gert Verhulst. Studio 100 is de Stock, Aitken & Waterman van de kindermuziek, zegt Winokio: bedacht aan de vergadertafel. Maar op Rick Astley is het best goed dansen, toch? 'Ja, maar jij kiest daarvoor als je zin hebt. Een kind kan zich niet weren tegen de merchandise van een marketeer.'


De kapitein heeft een missie. 'Ik denk dat ik dezelfde ambitie heb als de Beatles', zegt hij, om vervolgens hard in de lach te schieten. 'Ik vergelijk me niet hoor. Maar ik wil hetzelfde: bloedmooie, eenvoudige liedjes maken, die tijdloos zijn. Maar dan voor een doelgroep die praat tegen een sok over je hand. Dat is magisch.'


En ook voor hun ouders. Vaders voelen zich een heel klein beetje de rockers die ze ooit dachten te zijn, tijdens Winokio's concerten. Bakfietsmama's voelen de echo van goede concertjes in Paradiso, 't Paard of de Effenaar waar ze met hun man stonden, lang voordat de kindervermoeidheid ze lamlegde. Een optreden van Winokio is dat: een concertje. Om twee uur 's middags. Een gezinservaring, zegt Winokio: 'Het gaat allemaal om het kind in jezelf bewaren.'


Dat klinkt cheesy. Een beetje zoals Michael Jackson? 'Nee, Michael Jackson had een omgekeerd probleem: die kreeg de kans niet het kind van zich af te werpen.' Met het kind bewaren bedoelt Winokio dát vinden in muziek wat maakt dat je wilt loskomen van de grond. De kern van elke grote hit. Door ritme, herhaling, een onomatopee soms, neem Kylie Minogues Can't get you out of my head of Michael Jacksons Wanna be starting something. Zo dus. Maar dan over een vlieg die tegen de vliegenvanger aanvliegt. Een potje met vet. Of een olifantje in het bos. Op electro.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden