Nieuws Plofkraken

Plofkraker slaat vaker toe, met steeds zwaardere explosieven

Hoe zwaarder de beveiliging van geldautomaten, hoe zwaarder ook de explosieven die plofkrakers gebruiken. Na een plofkraak op donderdagochtend staat de teller van aanvallen op geldautomaten dit jaar al op 66. Wat moet de politie doen om de trend te keren?

Veel schade na plofkraak in Spijkenisse: ook enorme ravage bij naastgelegen dierenkliniek Beeld Arie Kievit

Donderdagochtend om 4 uur schrikken de bewoners van de appartementen boven winkelcentrum ’t Plateau in Spijkenisse wakker door een explosie. Een plofkraak, de 66ste aanval op een geldautomaat al dit jaar, veroorzaakt een ravage. Hulpdiensten moeten enkele woningen ontruimen om het pand te controleren op een gaslek of instortingsgevaar. Het is in Spijkenisse de tweede plofkraak in twee weken. Steeds vaker gebruiken criminelen explosieve materialen die complete gevels kunnen ruïneren, ramen wegblazen en hele muren laten instorten.

De plofkraak in Spijkenisse was de zesde deze maand. In 49 van de 66 gevallen dit jaar gebruikten criminelen explosieven en ging het om een plofkraak. Dat is nu al een toename in vergelijking met vorig jaar, toen er 42 plofkraken waren.

De politie heeft geen directe verklaring voor die toename. Wel zien agenten dat krakers steeds zwaardere explosieven gebruiken. Wegens plofkraken zijn dit jaar 69 verdachten aangehouden. Hen hangt sinds mei vorig jaar een hogere straf boven het hoofd. Toen verzwaarde het Openbaar Ministerie de strafeis: een plofkraak op een pand in de buurt van woningen kan vier jaar cel betekenen.

Eigenaar van de dierenkliniek: Jan-Willem van den Bosch, samen met zijn vrouw en mede-eigenaar Leonieke Beeld Arie Kievit

Pizzaschijven

Toch deinzen criminelen niet terug voor zware explosieven waarmee ze proberen de geldautomaten onder appartementencomplexen te ontwrichten. De politie trof dit jaar in een Amsterdamse woning dertien ‘pizzaschijven’ aan, gereed om in een geldautomaat te steken. Deze platte explosieven waren gevuld met flitspoeder, afkomstig uit illegaal vuurwerk.

Naast een hogere strafmaat nemen banken maatregelen om de plofkrakers te ontmoedigen. Zo voorzien ze geldautomaten van een inktsysteem dat geld bevlekt zodra de kluis wordt ontwricht. Ook zijn de kluizen van de automaten beter bestand tegen gasexplosies. Daarom kiezen krakers voor zwaarder geschut. ‘Het is een wedloop: hoe heviger de beveiliging, des te zwaarder de explosieven’, zegt criminoloog Cyrille Fijnaut.

Onduidelijk is hoe lucratief het kraken is. Politie en banken houden in nevelen gehuld hoeveel geld plofkrakers uit de de machines halen, om potentiële criminelen niet te inspireren. Wel kiezen Nederlandse krakers vaker voor Duitsland, waar de pinautomaten beter gevuld zijn omdat er minder pinautomaten zijn. Vooral het Duitse Noordrijn-Westfalen wordt geteisterd door georganiseerde kraakbendes uit Nederland. ‘De politie ziet daar hoe professioneel en goed georganiseerd Nederlandse krakers te werk gaan’, aldus Fijnaut.

Drugs en wapens

De afgelopen jaren fluctueerde het aantal plofkraken in Nederland, waar volgens Fijnaut een netwerk van ‘twee- tot vierhonderd criminelen al jaren actief is’. Die bendes hebben de nodige ervaring opgebouwd. ‘Oefening baart kunst. Hoe vaker ze kraken, hoe effectiever ze zijn’, zegt de criminoloog. De bendes kennen veelal een hiërarchische organisatie, bestaande uit verkenners, chauffeurs, routeplanners, krakers en handelaren. ‘Er lopen ook dwarsverbanden tussen plofkrakers en de drugscriminaliteit en wapenhandel. Ze komen natuurlijk niet zomaar aan die explosieven.’

‘De krakers verkennen eerst de situatie, maken vervolgens een plan met route en navigatie richting vluchtwegen. Na de kraak slapen ze in een hotel of op de camping. In een safehouse wachten ze daarna tot de aandacht voor de zaak verslapt.’ Fijnaut denkt dat de criminele kraakbendes lang hun gang konden gaan omdat een landelijke benadering van de politie ontbrak. ‘Het heeft lang geduurd voor de politie dat heeft kunnen organiseren, maar sinds een jaar is er eindelijk een landelijke aanpak. Dat is de enige oplossing.’

Wie kan de Nederlandse plofkrakers stoppen?
Vorig jaar mislukte in het Zuid-Duitse Germering een plofkraak op een geldautomaat. Vier verdachten werden aangehouden, volgens Duitse media bevonden zich onder hen Nederlanders. Nederlandse criminelen zijn in Europa de meesters van de plofkraak. Hoe komt dat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden