Pleziertjes rond de kazerne

Nederlands grootste publiek-private huisvestingsproject ging gepaard met grootschalige corruptie. De strijd tussen Ballast Nedam en zijn 'money-maker' gaat tot voorbij het graf.

'Het is stelen van een lijk. Die bouwtypes zijn tot alles in staat', briest Hans Mauritz in zijn krappe werkkamer in het Brabantse Dongen, terwijl hij zich een weg baant tussen de asbakken, laptops, kabels, stapels kopieën en rechtbankstukken. Hij snuffelt in de dossiers van de op 21 mei 2012 aan de ziekte non-hodgkin overleden Gé Oomen. Slechts zeven maanden hebben de mannen elkaar gekend, maar ze waren de allerbeste vrienden geworden. Want zeg nou eerlijk, hoe vaak kom je nou iemand tegen met wie het gelijk klikt?


Oomen kon met de dood in de ogen dan ook alleen Mauritz aanwijzen als zijn executeur-testamentair. Mauritz was de enige van wie hij zeker wist dat die 'de strijd' zou voortzetten. Tegenstander is de oud-werkgever van Oomen, bouwbedrijf Ballast Nedam, dat Oomen beschuldigde van grootschalige diefstal en corruptie. Legio rechtszaken werden gevoerd, en de rechter stelde het bouwbedrijf in het gelijk. Daarna werd de strijd verlegd naar de erfenis van de overleden Oomen.


Inmiddels wil Ballast Nedam niets liever dan dat Oomens plaatsvervanger op aarde, Hans Mauritz, ophoudt met het oprakelen van diens van prostituébezoeken en corruptie aan elkaar hangende levensgeschiedenis. Oomen was namens het bouwbedrijf opzichter bij blikvangende bouwprojecten, zoals meubelwarenhuis Villa Arena in Amsterdam, de woontorens van Prinsenhof in Den Haag en het Orbis Medisch Centrum in Sittard. Oomen was daar de man die alles regelde namens Ballast Nedam, waar deals altijd op of over 'het randje' waren.


'Ik snap niet dat ze nog geld willen', zegt Mauritz. 'Het dossier staat vol met snoeiharde feiten. Niemand wordt gespaard. De bouwers niet en Oomen zelf in het geheel niet. Lees dit maar eens.' Hij vist een verklaring uit de stapel papieren van een onderaannemer van Ballast Nedam.


'Toen een relatie van mij hoorde dat ik het werk had aangenomen zei hij: 'dat is toch een project van Gé Oomen? Ben je al met hem naar de hoeren gemoeten?' Toen ik zijn verzoek - het leek overigens meer op een bevel - om mee te gaan naar een club afwimpelde, zei hij: 'dan zoek ik wel iemand anders, maar jij betaalt de rekening.' Die rekening heb ik inderdaad gekregen. Het feestje heeft mij ongeveer 2.000 euro gekost.'

***

Er bestaan op de wereld weinig mensen als Hans Mauritz, journalist en pr-specialist 'in oude en nieuwe media'. De snel pratende vijftiger verdiende zijn geld met huis-aan-huisbladen, en is tegenwoordig - behalve fervent roker van Camel zonder filter - uitgever van door hemzelf geschreven true-crimeboeken, zoals het in 2012 verschenen De Oordopjesmoord.


'Wat ik met Gé had, was heel bijzonder', zegt Mauritz. 'Hij belde mij, medio 2011. Hij had op internet gelezen dat ik door roeien en ruiten ging en hij had hulp nodig. Hij woonde 6 kilometer bij mij vandaan. Ik reed naar hem toe en trof een doodzieke man aan, in een volledig ontruimd huis. Twee tuinstoelen - dat was alles wat Gé nog bezat.'


'Alles was hem afgenomen door zijn voormalige vrienden in de bouw. Hij zag in mij de eerste echte vriend die hij in zijn roerige bestaan had gehad. We zijn hetzelfde type mannen: keihard, en voor de duvel niet bang. En onorthodox. En dat is nodig, want de strijd gaat door, voorbij Gé's graf.'


Oomen gaf Mauritz vlak voor zijn dood 'de volledige vrijheid' om de nasleep van zijn overlijden tot een goed einde te brengen. En die klus sleept zich tot de dag van vandaag voort.


Dat komt vooral door het laatste kunstje van Gé Oomen. De Brabander was op het moment van zijn ontslag op staande voet in april 2011 namens de bouwgiganten Ballast Nedam en Strukton projectdirecteur bij de verbouwing van de grootste defensiekazerne van Nederland, de Kromhout Kazerne in Utrecht.


De Kromhout is een project van superlatieven. Op het uitgestrekte terrein naast voetbalstadion de Galgenwaard exploiteert het consortium Komfort (een samenwerking tussen Ballast en Strukton) voor ongeveer een half miljard euro door henzelf neergezette 'gebouwen, sport-, vergader- en restaurant-faciliteiten' en in totaal 3.300 werkplekken voor defensiepersoneel.


'Gedurende de bouw zijn er regelmatig meer dan duizend werklieden en overige bij de bouw betrokken personen op de bouwlocatie werkzaam', schreef Komfort in één van de vele juridische procedures die het de afgelopen jaren tegen Oomen en Mauritz voerde.


Niet alleen de grootte van het werk maakte de verbouwing van de kazerne bijzonder, ook de deal die de bouwers sloten met het ministerie van Defensie, is speciaal. De Kromhout is het grootste publiek-private huisvestingsproject van Nederland. Defensie en de bouwers trekken 25 jaar lang samen op in de huisvesting van de duizenden militairen.


Uit een verklaring van een onderaannemer, afkomst uit het dossier:


'Ik ben in contact gekomen met de heer Oomen tijdens een bouwproject genaamd Kromhout. Hij stelde voor om de gemaakte uren 'op te plussen'. Dit houdt in dat er bij de daadwerkelijk gemaakte uren nog een aantal uren werden bijgeschreven waar niet voor gewerkt is. De facturen werden goedgekeurd door de heer Oomen en betaald door de bouwcombinatie Komfort. Voor de opgepluste uren stuurde de heer Oomen iedere maand een factuur naar ons met als omschrijving technische adviezen volgens afspraak. Die facturen zijn vals, omdat er géén advies is gegeven door de heer Oomen.'

***

Wie voor de Kromhoutkazerne staat, tegenover voetbalstadion de Galgenwaard in Utrecht, waant zich bij de entree van een modern kantorenpark. Eentje met een hek eromheen, wel te verstaan - en met een enorm parkeerprobleem. 's Ochtends om zeven uur is de garage op het terrein al vol en rijden defensiemedewerkers rondjes door de omliggende woonwijken, op zoek naar een parkeerplaats.


Vrijwel alle oude kazernegebouwen zijn gesloopt en vervangen door 'een kantorenensemble in een parkachtig landschap'. Verreweg de meeste werkplekken zijn te vinden in vijf kantorencomplexen die uitkomen op 'de strip' - een groene oversteekplaats voor defensiepersoneel. Helemaal achteraan bevindt zich het 'logement der opperofficieren', oftewel het Generaalshotel waar (oud-)topmilitairen tegen een schappelijke prijs een nacht een kamer kunnen boeken.


'Het is allemaal heel mooi en luxe, en toch knelt het op de Kromhout', zegt landmachtmajoor René Pieters namens de Gezamenlijke Officieren Verenigingen en de vakbond Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel. Pieters is al een jaar lang vrijwel dagelijks bezig met de dreigende verhuizing van zo'n duizend werknemers van de Defensie Materieel Organisatie (DMO) vanuit Den Haag naar de gloednieuwe kazerne. Van de strijd tussen Oomen en Ballast Nedam weet hij niets. Van de verhuisproblemen des te meer.


'Defensie heeft met Komfort afgesproken om er een kwart eeuw lang 3.300 werkplekken te huren. Het grote probleem is dat ze door alle bezuinigingen de kazerne niet vol krijgen, terwijl ze wel alle werkplekken moeten betalen. Daarom is vorig jaar hals over kop bedacht dat de Haagse afdeling van DMO wel naar de Kromhout zou kunnen, zonder het personeel fatsoenlijk bij die beslissing te betrekken', zegt Pieters.


Het personeel van DMO wil niet naar de Kromhout, zegt Pieters, 'vanwege parkeerproblemen, het te ver doorgevoerde 'nieuwe werken' op de kazerne, de reistijden en omdat de publiek-private samenwerking gedoe oplevert.'


Dat gedoe zit onder meer in het feit dat defensie niet meer zelf de baas is op de Kromhout. Dat is Komfort. Een schroef in de muur, een nieuw bureau, een spontaan feestje, een snack bij een afscheidsreceptie: voor alle wissewasjes en dagelijkse handelingen moet het defensiepersoneel bij Komfort 'diensten' inkopen of afnemen.


Zo wijst Pieters op de kleine lettertjes van de 'banquetingmap' van de Kromhout-kazerne, het snackcontract dat het ministerie heeft afgesloten met de uitbaters van de Kazerne. Een dozijn bitterballen kost bij Paresto, de interne cateraar van defensie, 3,60 euro, terwijl Komfort daarvoor ruim het tienvoudige in rekening brengt: 36,21, bestaande uit ruim 6 euro voor de bitterballen en 30,09 voor het uitserveren.


'Nog los van de discussie over de mogelijke verhuizing van duizend DMO' ers naar de Kromhout, vind ik dat we bij defensie beter moeten nadenken over het fenomeen publiek-private samenwerking', zegt Pieters. 'Daar zitten voor- en nadelen aan. Laten we daar eerlijk en open in zijn, zeker nu defensie de nieuw te bouwen marinierskazerne in Vlissingen ook in een publiek-privaat samenwerkingscontract gaat gieten.'

***

Toen Gé Oomen na een lang werkzaam leven bij Ballast Nedam met pensioen ging, liet hij zijn omgeving weten dat hij 'absoluut nog niet versleten' was. Thuis zitten is niet mijn vorm van ontspanning, meende hij.


Ook Ballast Nedam wilde graag door met de projectdirecteur en dus tekende Oomen in maart 2007 op het hoofdkantoor in Nieuwegein een managementcontract. Daarin beloofde de bouwer Oomen via zijn adviesbureau fulltime in te huren voor 10.680 euro per maand, plus een ruime kilometer- en onkostenvergoeding.


'Ballast kon niet zonder Gé Oomen', zegt Hans Mauritz. 'Hij was de moneymaker, die ervoor zorgde dat projecten fatsoenlijk werden opgeleverd. Gé hield de onderaannemers strak. Daarom hebben ze hem na zijn pensionering weer ingehuurd. Zonder hem was de bouw van de Kromhout een fiasco geworden. Dan was Ballast financieel in grote problemen gekomen.'


'Het klinkt allemaal mooi, de publiek-private samenwerking, de afstemming tussen de diverse betrokken partijen, de inspraak, het overleg. Maar uiteindelijk moet er toch iemand de beslissing nemen. Elke 5 euro die wordt uitgegeven gaat via mijn bureau. Onder mijn toezicht, en ik duld geen excessen', zo vertelde Gé Oomen het aan vakblad Regelmaat.


Wat het Periodiek voor vastgoedbeheer en retail in september 2010 niet optekende, was dat Oomen daarbij zichzelf niet vergat. Zijn modus operandi staat met pijnlijke precisie omschreven in de vele dagvaardingen die bouwconsortium Komfort in 2011 tegen zijn projectdirecteur uitbracht, en waaruit in dit verhaal wordt geciteerd.


Oomen hoogde de prijzen van bouwmaterialen op, tekende valse urenbriefjes, roomde het koffie- en lunchgeld af, handelde in voorinformatie, liet zich tienduizenden euro's uitbetalen voor nimmer gegeven 'adviezen', speelde offertes door en liet 'privéverbouwingen van zijn echtgenote en vriendinnen op basis van valselijk opgemaakte facturen' betalen door Komfort.


Zo mocht zijn vrouw voor 25 duizend euro een luxe badkamer uitzoeken, waarvoor hij de rekening doorstuurde naar installatiebedrijf Imtech, dat in Utrecht 'elektrotechnische en werkbouwkundige werkzaamheden ten behoeve van het Kromhout-project' verrichte.


Ook 'de pleziertjes' werden betaald uit het bouwbudget van de Kromhout. Vrijwel dagelijks lunchte of dineerde Oomen in het nabijgelegen restaurant Het Oude Tolhuys en wekelijkse reed hij in zijn gitzwarte Mercedes Benz E 220 naar Laren.


Eén van de onderaannemers verklaarde daarover: 'Een veel bezochte club had de naam De Bock of zoiets. Dat kan ik me herinneren omdat ik het wel een toepasselijke naam vond voor een bordeel.'


In Oomens schaduwboekhouding zitten inderdaad talrijke bonnetjes van 'Bock', 'De Bock' of 'Boccacio' - zoals de sexclub in Laren 'met sauna, zwembad, whirlpool, golfbaan en sm-meesteres' voluit heet. Tussen 21 mei en 4 september 2008 liet Oomen bijvoorbeeld vijf bezoeken aan Boccaccio, totale kosten 8.100 euro, door onderaannemers betalen.


'Op een moment gaf de heer Oomen aan dat hij een leuke tent kende waar hij wel met mij heen wilde, maar ik zou wel de rekening moeten betalen. Het betrof een bordeel. Hij bezocht deze tent met regelmaat en een keer in de twee weken was het mijn beurt om zijn vertier te betalen. Mijn voordeel zag ik dat ik daardoor een soepeler project had. En niet bang hoefde te zijn voor kosten achteraf of het inhouden van betalingen. Ook de meerwerken werden makkelijker afgetekend door de heer Oomen.'


'Ach man, al die verhalen over hoeren - daar gaat het niet om', zegt Hans Mauritz. 'Ballast huurde Gé in omdat hij goed was in twee zaken: onderaannemers afknijpen en meerwerk betaald krijgen van de opdrachtgever. Hij heeft me zelf verteld dat er generaals werden gefêteerd. Alle extra kosten werden gewoon door defensie gedragen. Ballast had geen enkele reden om Gé zo te grazen te nemen: hij deed zijn werk gewoon goed.'


Wat er gebeurd is, zegt Mauritz, is dat Ballast Nedam problemen kreeg met justitie in verband met een aantal corruptieaffaires in Suriname en Saoedi-Arabië. 'Eén van de onderaannemers heeft Gé verlinkt, en toen is hij op het hoofdkantoor ontboden. Dat werd een moeilijk gesprek, want Gé had het altijd zo gedaan, en dat wisten ze bij Ballast. Als we gaan, heeft Gé toen gezegd, dan gaan we samen. Dan gooi ik alles open - en dan zullen we nog wel eens zien wie de langste adem heeft.'


'Wanneer ik een rekening maak van onze uren en de 'opgepluste' uren dan is onze totale omzet op het project Kromhout circa 330 duizend euro, exclusief btw. Van dit bedrag is ongeveer 76 duizend euro te veel in rekening gebracht door toedoen van de heer Oomen. Dit is door onze onderneming betaald aan de onderneming van Gé Oomen middels 'adviesfacturen'.

***

Op 10 mei 2012, in een Brabants hospice, zagen vertegenwoordigers van Ballast Nedam en Strukton Oomen voor het laatst, in het bijzijn van Mauritz. Oomen praatte moeilijk, maar wilde met de dood in de ogen zijn erfgenamen voor een juridisch gevecht behoeden, aldus Mauritz.


Er zou worden gesproken over een schikking, en het begraven van de strijdbijl. 'Maar die mannen waren helemaal niet meer geïnteresseerd in Gé', zegt Mauritz. 'Ze wilden van hem vooral duidelijkheid over de vraag of Strukton en Ballast wel een even groot deel van de winst die is gemaakt op de Kromhout hadden gekregen. We hebben ze weggestuurd.'


Gé Oomen overleed op 21 mei 2012 om 11.25 uur. Over zijn erfenis wordt nog steeds gestreden, tussen Ballast Nedam en Hans Mauritz. Laatstgenoemde werkt aan een boek over de zaak en deelt vandaag pamfletten uit bij de aandeelhoudersvergadering van het bouwbedrijf. Ballast Nedam wil niet reageren op dit verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden