Pleinen zijn kennelijk lastige dingen om te ontwerpen

Hoe moeilijk kan het zijn?

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: palen.

Het Schouwburgplein in Rotterdam. Foto anp

Mijn theatertechnicus en ik komen het restaurant uit, kort voor de voorstelling van die avond in Ede. We lopen tegen een bord aan: de betrokken partijen worden bedankt voor het werk aan het prachtige nieuwe plein. Mijn technicus draait zich om naar het plein, overziet de stenen leegte die voorzien is van een aantal enorme lichtmasten en zegt: 'Is het al af, of moeten ze nog beginnen?'

'Ik ben bang dat het al af is, Marco', zeg ik.

Pleinen zijn kennelijk lastige dingen om te ontwerpen. In de televisieserie Hier zijn de Van Rossems deed de zwartgeklede misantropenfamilie Enschede aan, waar het onlangs 'gerenoveerde' Van Heekplein tot de grond toe werd afgebrand. Figuurlijk uiteraard, maar het had weinig uitgemaakt als ze het letterlijk hadden gedaan, want het Van Heekplein is een stenen kale vlakte. Ook hier: hoog boven het geheel uittorenende lichtmasten.

Waarom willen architecten zo graag een stadscentrum dichtsmeren met een tegelvlakte en dat dan accentueren door er enorme stalen palen op te zetten? Alles lijkt bedoeld om de menselijke maat vermorzelen.

Schouwburgplein Venray: lege vlakte met palen. Schouwburgplein Rotterdam: stalen vlakte met heel grote beweegbare palen. Stationsplein Delft: palen. Stationsplein Haarlem: palen. Heel af en toe staat er bij Gods gratie nog een vaag paviljoentje met een onduidelijke functie.

Misschien ligt het aan mijn kneuterigheid, maar in het centrum van een stad tref ik graag iets dat gezelligheid en sfeer biedt. Ik snap dat er op zo'n plein evenementen gehouden moeten worden, maar er moet een betere oplossing te vinden zijn dan in het hart van een stad iets neer te leggen met de gezelligheid van de gemiddelde parkeerplaats bij een metrostation op een regenachtige novemberavond.

Een paar suggesties: terrasjes, hoogteverschillen, lantaarnpalen met normale afmetingen, groen en een tegelpatroon van klinkertjes. Overigens, zo'n ongezellige vlakte heeft wel één voordeel: de Schouwburg, die vaak aan zo'n plein ligt, voelt dan extra warm en gezellig voelt als je er naar binnen gaat.

Vlucht. Naar binnen. Vlucht.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk