'Pleidooi voor hedendaagse kunst is niet elitair'

We moeten het vluchtelingenprobleem niet groter maken dan het is en een pleidooi voor hedendaagse kunst is juist niet elitair. Dat zegt filosoof en schrijver Maarten Doorman vandaag in de Nieuwsbreak. En is Gareth Bale meer waard dan een Rembrandt?

Beeld Joost van den Broek

Hoe trouw volgt u het dagelijkse nieuws?
'Ik houd me er meer mee bezig dan goed voor me is, ik ben een nieuwsjunk. 's Ochtends lees ik een krant, 's middags lees ik er nog twee en tussendoor volg ik nieuwssites. Af en toe moet ik ook nog werken; een boek schrijven en ik wil soms ook een boek lezen. Het is goed om je soms langer in één onderwerp te verdiepen. Maar de balans is volledig zoek door de fastfoodinformatie waar ik aan verslingerd ben geraakt.'

Welk nieuws sprong er voor u uit vandaag?
'Vandaag staat een paginagroot verhaal in NRC Handelsblad: naast Pieterburen willen natuurbeschermers nog een aantal opvangcentra voor zeehonden openen. 'Ieder dier telt', zeggen die natuurbeschermers, dus een zeenhondenbaby zonder moeder moet worden opgevangen. Maar Pieterburen wil geen concurrentie, en werpt tegen dat zo'n moeder ook even een uurtje uit vissen kan zijn.

'Dieren raken een gevoelige snaar bij mensen, ook ik verslind die berichten. Dan komt zo'n naam van Lenie 't Hart weer voorbij en er is altijd iemand met een dierennaam die er nog iets over te zeggen heeft, in dit geval de heer Eenhoorn. Heerlijk nieuws.'

Nieuws als een bron van vermaak?

'De wereld is theater. De New York Times kopte 'Mr Putin and the Poisonous London Tea Party', boven een opiniestuk over de in Londen vergiftigde spion Alexander Litvinenko. Dat vind ik mooi.'

U heeft kritiek op de manier waarop in Nederland met kunstsubsidie wordt omgegaan. Volgens de Sociaal Economische Raad hebben de bezuinigingen in de sector een ravage aangericht; wie niet bij de top hoort, kan niet rondkomen.
'Goed dat hier aandacht aan wordt besteed. De conclusie is in lijn met de kritiek die ik in mijn boek geef. De overheid bezuinigt 200 miljoen op de cultuur, maar trekt wel 80 miljoen uit de achterzak om een Rembrandt aan te schaffen. Een pleidooi voor de hedendaagse kunst wordt vaak neergezet als een elitair verhaal, maar die bezuinigingen hebben juist gevolgen op plekken die niets met elite te maken hebben. Het gaat niet zozeer om het Concertgebouw, maar om schoolkinderen uit de provincie die niet meer naar theater kunnen.'

Waarom het Rijksmuseum moet sluiten

Het Rijksmuseum is weer 1000 dagen open en het is een succesverhaal. Toch betoogt Maarten Doorman in het eerste hoofdstuk van zijn nieuwe boek, De navel van Daphne, dat het dicht moet. Lees hier de voorpublicatie [+].

In de Verenigde Staten begint het erop te lijken dat Donald Trump toch de Republikeinse presidentskandidaat wordt, ook in Iowa staat hij in de peilingen stevig aan kop.
'Ik heb besloten me er niet in een te vroeg stadium druk over te maken. De aanloop naar de uiteindelijk presidentsverkiezingen is lang, waardoor de meest extreme krachten het meestal niet winnen. Door de steeds grotere invloed van de media en het vele gespin in verkiezingstijd, is het in ieder geval lastig om te bepalen wat nu eigenlijk zijn politieke boodschap is.'

De felheid waarmee Trump ageert tegen moslims zien we in Nederland ook terug. Vandaag kreeg een Syrisch gezin een baksteen door de ruit en werden foto's van de relschoppers in Geldermalsen gepubliceerd.
'Dat doet aan dat zeehondennieuws denken. Het is fascinerend dat er wel nieuws is over zeehondjes die hun moeder kwijt zijn, terwijl kidneren dertig kilometer verderop, zonder moeder in zo'n asielzoekerscentrum zitten.'

'Die angst voor jonge mannen met een moeilijk achtergrond is wel reëel, maar ik vind dat dat de autoriteiten er verstandig mee omgaan - oef, dat ik dat nog 's uit zou spreken.

'Bovendien is het goed om zo'n probleem in het perspectief van de langere geschiedenis te plaatsen. Dit is niet de eerste volksverhuizing binnen Europa, er zijn altijd vreemdelingen op de vlucht, er is altijd verzet en het is altijd een worsteling. Het is fijn dat die worsteling in een aantal opzichten humaner plaatsvindt dan duizend of tweeduizend jaar geleden. Het Rome van de eerste en tweede eeuw na Christus was vergeven van de impopulaire Grieken, toch hebben zij veel gedaan voor de Romeinse cultuur. Immigratie zit in het DNA van Amerika en het is het succesverhaal van Duitsland, waar Oost-Europeanen de laatste decennia voor veel arbeidspotentieel zorgden. Als je kijkt naar de grote lijnen, op economisch en historisch gebied, dan is er geen reden tot paniek. Dat grondgevoel dat we worden overspoeld en dat we dat niet meer zouden kunnen betalen, is een beetje primitief.'

Geert Wilders (R) en Dion Graus (L) knuffelen pups in de zeehondencreche van Lenie 't Hart.Beeld anp

Ten slotte: die Rembrandt mag dan 80 miljoen Euro hebben gekost, vandaag werd het prijskaartje van de transfer van Real Madrid-ster Gareth Bale openbaar: 99.743.542 euro.
'Is Gareth Bale meer waard dan een half dubbelportret van Rembrandt? Ik heb daar geen moreel oordeel over. Ik zie de wereld als een markt, maar ik begrijp niet hoe je zo'n bedrag kunt terugverdienen. Met sales en merchandise? Het verschil is dat de aankoop van Bale volgens de wetten van de markt verliep, terwijl de aankoop van een Rembrandt een beslissing door een overheid is, waarbij de prijs alleen is opgevoerd door de markt.

'Ik kijk graag naar voetbal, ook naar Real Madrid. Het is jammer dat het geld zo'n grote rol is gaan spelen. Paris st. Germain was best een aardige club, maar door oliegeld uit Qatar is het in rap tempo een van de beste clubs van Europa geworden. Dat geld werkt dus. Dat is jammer, omdat je toch stiekem droomt dat het ook zonder die miljoenen kan.'

Gareth Bale: toch duurder dan RonaldoBeeld getty

Dit is aflevering 640 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden