Pleidooi harder rijden vindt geen weerklank

Automobilisten hebben recht op een uitlaatklep, vindt procureur-generaal D. Steenhuis. Hij wil dat er buiten de Randstad op sommige tijdstippen harder mag worden gereden dan de limiet van 120 kilometer die nu geldt....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Steenhuis, die namens het Openbaar Ministerie is belast met verkeerszaken, pleitte vorig jaar al eens voor hogere snelheden. Een maximum van 140 kilometer op autosnelwegen acht hij nuttig.

Die opinie bleek dinsdag in een gesprek op Radio 1 ongewijzigd. Terwijl het regeerakkoord melding maakt van lagere maximumsnelheden in de Randstad - tussen zeven uur 's ochtends en zeven uur 's avonds mag op geen enkele snelweg harder worden gereden dan 100 - springt Steenhuis op de bres voor de hardrijder.

De procureur stelt het Duitse verkeersbeleid ten voorbeeld. 'Daar houdt men zich beter aan de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom, omdat de mogelijkheid bestaat hard te rijden op de Autobahn. Wanneer de automobilist het nut van de norm inziet, is de kans op overtreding van de maximumsnelheid veel kleiner.'

De Groningse hoogleraar verkeerspsychologie J. Rothengatter zegt dat de bereidheid van automobilisten om vaart te minderen als elders hard mag worden gereden, nooit is onderzocht. 'Zo'n experiment is in de praktijk nauwelijks op te zetten.'

De verhoging van de maximumsnelheid van 100 naar 120 kilometer in de jaren tachtig heeft volgens Rothengatter geleerd dat 'automobilisten zich beter houden aan een realistische limiet'. Het aantal geregistreerde overtredingen nam af. Of de veiligheid toenam, is onduidelijk.

Over het effect van een snelheidslimiet van 140 kilometer per uur op rustige snelwegen in nachtelijke uren, durft Rothengatter geen voorspelling te doen. Uit onderzoek blijkt weliswaar dat de snelwegen op dit moment de veiligste van alle Nederlandse wegen zijn. Maar een hoger tempo in rustige uren kan ook buiten de aangewezen uren en snelwegen tot losser rijgedrag leiden.

Rothengatter: 'Vanuit de psychologische leunstoel geredeneerd kun je evengoed zeggen dat die 140 kilometer per uur tot gewenning leidt en zich na een bepaalde periode generaliseert.'

Ook F. Wegman van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) verwerpt de 'uitlaatkleptheorie' van Steenhuis. Hij noemt de suggesties van de procureur uit Arnhem onverstandig, al blijkt uit onderzoek dat drie van de vier automobilisten vóór een verhoging van de maximumsnelheid naar 140 kilometer is.

Hij stelt dat het maatschappelijk draagvlak voor snelheidsverhoging buiten de kring van automobilisten gering is. Het aanpassen van snelheidsbeperkingen aan het gedrag van automobilisten - uit metingen blijkt dat op wegen waar 120 als maximum geldt 35 procent te hard rijdt - noemt hij een 'machteloze benadering'. 'De belasting voor het milieu en de wegencapaciteit mogen niet worden vergeten.'

Veilig Verkeer Nederland (VVN) ziet het voorstel van Steenhuis als een 'gevaarlijk signaal'. Woordvoerder B. Woudenberg zegt dat harder rijden alleen nadelen heeft. De vergelijking van de Arnhemse procureur met de verkeerssituatie in Duitsland wordt volgens de voorlichter niet door de feiten onderbouwd.

Duitsland heeft een hoger aantal verkeersdoden per 100 duizend inwoners: 10,7 versus 7,6 in Nederland. De automobilisten worden buiten de snelwegen in het gareel gehouden door een puntensysteem dat de vorige minister van Verkeer Jorritsma ongeschikt achtte voor Nederland.

Overtreders krijgen in Duitsland niet alleen een boete, maar na verloop van tijd ook (tijdelijke) ongeldigheid van het rijbewijs en verplichte deelname aan veiligheidscursussen opgelegd. Woudenberg: 'Er is een stok achter de deur. Bovendien geldt op een kwart van de Duitse snelwegen al snelheidsbeperkingen. En dat percentage groeit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden