PLATEN: JAZZ

Eindeloze 'Sex'..

van Australisch

trio The Necks

The Necks: Sex. Private Music 0100582131-2 (distributie BMG).

Afgezien van een curieus talent als James Morrison, die met veel inzet trompet, piano, trombone, saxofoon en nog een handvol andere instrumenten speelt, wordt jazzmuziek uit Australië hier nauwelijks gehoord. The Necks brengen daar verandering in. Hun cd Sex (al in 1988 opgenomen, pas onlangs uitgekomen op het Amerikaanse Private Music) is een van de intrigerendste debuten die de afgelopen tijd verschenen.

Pianist Chris Abrahams, contrabassist Lloyd Swanton en drummer Tony Buck maakten naam down under, maar hebben ook ruime speelervaring in het buitenland. LLoyd Swanton is een goede bekende op de Canadese podia, Tony Buck werkte enige tijd in Amsterdam (onder meer in de Steim-studio) en woont tegenwoordig in Berlijn.

Sex bevat maar één stuk, een ruim vijftig minuten lange improvisatie, die de luisteraar onderdompelt in een lucide roes. Het is muziek van de reductie: geen vertoon van virtuositeit, geen ritmische complicaties, maar een doorgaande pulsering met minimale harmonische ontwikkeling.

Die spaarzaamheid maakt Sex allerminst eentonig. Een geraffineerd vlechtwerk van zacht stuwende pianoakkoorden, lang doorklinkende basnoten en loom swingende bekkens - alles gevangen in die gedempte pulse - maakt dat de tijd steeds trager gaat stromen. Van matte new age is hier geen sprake. Sex verrast door genotvolle directheid. Van Sex krijg je geen genoeg.

Il Gran Teatro Amaro: Piazza Orphelins. RecRec Music ReCDec 69 (Distributie: de Konkurrent, Amsterdam).

Onvervalst Europees is Il Gran Teatro Amaro, een combinatie van de Nederlanders Frank van Berkel (contrabas) en Robert van der Tol (gitaar, banjo, harmonium) met de accordeoniste Roberta Possamai en François-Régis Cambuzat op gitaar en luit.

Piazza Orphelins is een wrange ode aan het vuile, vermoeide, deerniswekkende Europa. In een romantische lappendeken van Weill- en Brel-referenties, volksliedjes, boze agit-prop en hinkepotende ketelmuziek à la Tom Waits wordt de rekening opgemaakt. Nu eens ligt de schuld bij de 'klootzakken en smerissen', dan weer klinkt het: 'Ellendige Welt Ich scheiss auf Dich.'

De cd is een klein Gesamtkunstwerk van tekst, muziek en hoesillustraties (Emanuele Luzzati), die bovendien prachtig is opgenomen. De teksten zijn soms wat dik aangezet, maar dat geldt niet voor Luis en Arme Man van Jan Arends, die Robert van der Tol raak en karig op muziek zette.

Sun Ra: Second Star to the Right.

Leo CD 230 (Distributie Dureco).

In de laatste jaren voor zijn dood raakte de Amerikaanse bandleider Sun Ra onverhoeds in de ban van Walt Disney. Geïnspireerd door zijn bijdrage aan de Hal Willner-produktie Stay Awake (1988), waarop jazzmuzikanten zonder ironische bijbedoelingen Disney-repertoire vertolkten, blies de free jazz-pionier songs als Zip A Dee Doo Dah en Whistle While You Work een geheel nieuw leven in. De onverslijtbare liedjes bleven ook in Sun Ra's ruige behandeling recht overeind.

Eerder verschenen bootleg-opnamen van Sun Ra's Disney Odyssey Arkestra (Ulrichsberg, Oostenrijk; 1989) zijn nu 'officieel' door Leo Records uitgebracht. De geluidskwaliteit is bar, maar de hartstochtelijke vocalen zijn hilarisch, en het vuur waarmee dit ijzersterke onzin-repertoire van zijn poezeligheid wordt ontdaan, noodt tot voluit meezingen. High Ho! High Ho! EvdB

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden