PLATEN: JAZZ

Zang van Sylvi Lane..

brengt luisteraar

niet in vervoering

Sylvi Lane: In the Palm of My Hand.

Willibrord Jazz WJCD 70633195-1.

Carmen Gomes Inc.: Callin' from K.C. Byton World Series BY951018.

Rita Reys: First Lady of Jazz. Mercury 528 540-2 (dubbel-cd).

De jazz-zangeressen van vroeger waren doorgaans autodidact, wisten meestal weinig of niets van muziektheorie, en als ze uit Europa kwamen, schoot hun beheersing van het Amerikaans vaak ernstig te kort. Nu de jazz overal ter wereld op conservatoria wordt onderwezen, is dat allemaal drastisch veranderd.

In Nederland danken we daaraan bijvoorbeeld de opkomst van Denise Jannah, maar te midden van haar generatiegenoten is zij met haar bijzondere talent voorlopig eerder de uitzondering dan de regel. Een degelijke vakopleiding biedt ook bij vocalisten geen garantie voor artistieke kwaliteit.

De Nederlandse Sylvi Lane is sinds 1987 hoofddocente zang aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Daarnaast componeert ze, schrijft ze teksten, en treedt ze op met jazzgroepen en popformaties.

Op haar tweede cd In the Palm of My Hand vertolkt ze voornamelijk eigen werk, begeleid door Michiel Borstlap (piano en keyboards), Anton Drukker (bas) en Joost Lijbaart (slagwerk).

Ze toont invloeden van Betty Carter en Flora Purim, en zoekt als componiste haar muzikale inspiratie voornamelijk in de modale periode van Miles Davis en in het Latin-idioom. Op haar technische vaardigheid valt weinig af te dingen, maar in haar tekst-interpretatie maakt ze zich nog wel eens schuldig aan over-acting. Ook in ritmisch opzicht klinkt haar zang iets te bestudeerd om de luisteraar in vervoering te kunnen brengen.

Carmen Gomes volgde de jazzopleiding aan het Sweelinck Conservatorium, maar bij haar staat de spontane expressiviteit centraal. Op haar debuut-cd Callin' from K.C. bevestigt Gomes de kwaliteiten waarmee ze eind 1994 overtuigend winnaar werd van het Nederlands Jazz Vocalisten Concours in Zwolle.

Ze weet haar tamelijk kleine stem buitengewoon wendbaar te gebruiken in sfeerrijke vertolkingen waaruit een aangenaam besef van de jazztraditie spreekt. Ook Carmen Gomes zingt veel eigen teksten, maar tegenover de poëtische pretentie van Sylvi Lane stelt zij de simpele effectiviteit van het jazz-jargon. Tenorsaxofonist Barend Middelhoff en het trio van pianist Cajan Witmer begeleiden haar met veel sympathie, al zou iets meer raffinement in de ritmesectie de vertolkingen waarschijnlijk ten goede komen.

In de tijd dat jazz op de conservatoria nog volstrekt taboe was, wist Rita Reys al internationaal door te breken. Het is ook achteraf een geducht wapenfeit: in 1956 naar New York vertrekken en daar als Nederlandse zangeres plaatopnamen maken met The Jazz Messengers van Horace Silver en Art Blakey, op dat moment een absolute topformatie in de Amerikaanse jazz-business.

De Nederlandse vestiging van Mercury Records heeft het goede idee gehad de dubbel-cd First Lady of Jazz samen te stellen uit het repertoire dat Rita Reys in de jaren 1953-'69 opnam voor het toenmalige Philips-label. De zes stukken met de Messengers staan er natuurlijk integraal op, maar voor het overige maakte de gekozen opzet een strenge selectie noodzakelijk.

Daardoor blijft de luisteraar soms achter met een verlangen naar meer. De vroegste opnamen van Rita Reys, in 1953 te Stockholm gemaakt met voornamelijk Zweedse musici, hadden uit historisch oogpunt een complete heruitgave verdiend. Nu moeten we het doen met twee losse voorbeelden. Hetzelfde geldt voor de zes vertolkingen uit 1957 met het orkest van Tom Dissevelt, waarvan The Song is You hier een overtuigend blijk van muzikale volwassenheid vormt.

De stukken van allerlei Rita Reys-albums die al eerder op cd werden heruitgebracht, hadden daarvoor wat mij betreft zonder bezwaar kunnen wijken. Dat doet echter niets af aan de imposante kwaliteit van het oeuvre dat aan deze bloemlezing ten grondslag ligt. BV

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden