Plasterk laat rigide plannen voor fusies gemeenten los

Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) verzacht zijn plannen voor gemeentelijke fusies. Hij houdt niet rigide vast aan een minimum inwonertal van 100 duizend, hij is bereid te kijken naar nadelige financiële consequenties voor gemeenten bij herindelingen en hij geeft de provincie een rol als gemeenten er onderling niet uitkomen.

Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken praat in het provinciehuis met Utrechters over de voorgenomen fusie van Utrecht, Noord-Holland en Flevoland. Beeld anp

Dat heeft Plasterk (PvdA) woensdag gezegd tegen de Volkskrant. 'Ik wil de zorg wegnemen van burgemeesters dat er enig plan zou liggen om van bovenaf gemeenten te gaan herindelen of daar een blauwdruk voor te maken. Dat is nadrukkelijk niet de bedoeling van het kabinet.De aanname van dwang is niet correct.'

In het regeerakkoord van VVD en PvdA staat: 'Decentralisaties zullen in principe gericht worden op 100.000+ gemeenten.' Volgens Plasterk betekent dat niet dat alle gemeenten in Nederland die omvang moeten krijgen. 'In het land zijn initiatieven gaande voor gemeenten van 40 tot 60 duizend inwoners. Dan bellen ze mij op met de vraag: is dat genoeg? Natuurlijk, zeg ik, als u denkt uw taken zo te kunnen uitvoeren, is dat genoeg. Als taken niet uitvoerbaar zijn, zullen samenwerkingsverbanden moeten worden gezocht.'

Natuurlijke fusies
Nederland telde in 1851 1.200 gemeenten, nu nog 408. Het aantal 'natuurlijke' fusies van 10 per jaar wil het kabinet verdubbelen naar 20. Dat streven behoeft extra ondersteuning, volgens Plasterk. 'Gemeenten krijgen een vaste voet uit het Gemeentefonds van 400 duizend euro. Voor kleine gemeenten een heel bedrag. Als vier gemeenten fuseren, krijgen ze dat nog maar één keer. Ik hoor nu dat dat een belemmering is. Ik ben bereid daar in overleg met de minister van Financiën, de Tweede Kamer en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) naar te kijken.'

Het baart Plasterk zorgen dat uit de discussie over gemeentelijke herindelingen 'de notie van vrijwilligheid is verdwenen'. Hij wijst erop dat premier Rutte (VVD) al bij het debat over de regeringsverklaring heeft gezegd dat van van bovenaf opleggen geen sprake is. Plasterk: 'Ik wil juist initiatieven van onderop faciliteren. Het gebeurt dat gemeenten willen fuseren, maar er onderling niet uitkomen met wie. Dan zeg ik: daar is bij uitstek een taak weggelegd voor de provincie.'

Plasterk relativeert ook de kabinetswens om alle gemeentelijke taken na een fusie binnen de nieuwe gemeente te vervullen. Nu werken gemeenten vaak in allerlei dwarsverbanden samen. 'Als iets vlekkeloos loopt, houd het dan vooral in stand. Maar ik krijg juist van gemeenten vaak het signaal dat ze horendol worden van al die lappendekens. Daar kijken we samen met de VNG naar.'

Voor de decentralisatie van Rijkstaken, een van de grote opgaven van dit kabinet waarmee 16 miljard is gemoeid, is een werkgroep gevormd van de VNG en Binnenlandse Zaken. 'De beste samenwerkingsverbanden staan voorop', zegt Plasterk. 'Echt, een beeld van rigide opschaling is mij vreemd. Ik benadruk de menselijke maat.'

Lees meer over de fusieplannen van Plasterk in de Volkskrant van vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden