Plassen op Poetin

Jevgeni Sjerlaimov, een 26-jarige Oekraïener uit Charkov, houdt de ontwikkelingen op de Krim nauwlettend in de gaten. Zijn boosheid op Rusland wil hij niet vertalen naar geweld. Wat te doen?

Gisteren

7 maart


The Day After. Jevgeni Sjerlaimov kan het nog steeds niet geloven. Terwijl hij afreist naar zijn kantoor, denkt hij aan niets anders. Hopelijk kan diplomatie nog iets uithalen. Hij houdt een sprankje hoop. Aan de andere kant: misschien is Oekraïne beter af zonder de Krim. Zeker na een week als deze.


Zaterdag

1 maart


Hij blijft thuis. De geluiden over een gewelddadige botsing tussen pro-Oekra-iense en pro-Russische demonstranten heeft hij al gehoord. Dus zit de 26-jarige Jevgeni Sjerlaimov in zijn appartement aan de Karl Marxstraat in Charkov, starend naar twee beeldschermen. De livestream toont het protest. Hij ziet hoe het inderdaad tot een clash komt. Op het Vrijheidsplein wordt jacht gemaakt op vooral pro-Oekraïense demonstranten. Lenin, twintig meter hoog en zestigduizend kilogram zwaar, torent boven de knokkende massa uit.


Op zijn andere scherm staat zijn tweetdeck geopend. Jevgeni leest hoe de wereld reageert. Eerst de zijne, in Charkov. Dan, als het nieuws zich via de social media verspreidt, in Oekraïne. En uiteindelijk de rest van de wereld. De wereld die zegt zo te geven om zijn land.


's Avonds gaat hij wel naar buiten. In de Soemskastraat stapt hij de Mexicaanse bar La Cucuracha binnen. Leeg. 'Niemand durft de stad meer in', zegt de eigenaar. Jevgeni drinkt whiskey aan de bar.


Zondag

2 maart


Meer dan honderd gewonden zijn gevallen bij de geweldsuitbarsting in Charkov. Een lynchpartij, zo begrijpt Jevgeni. Zijn vriend Oleh moest rennen voor zijn leven. Hij werd tot zijn geluk opgepakt door de politie. Er zouden zelfs twee doden zijn. Maar dat gaat om een onbevestigd bericht, van pro-Oekraïense kant. Jevgeni weet dat er een propaganda-oorlog woedt in zijn land. Dat het onverstandig is om nieuws zomaar voor waar aan te nemen. In deze tijd is niets zwart of wit. Niemand is onafhankelijk. Alles heeft een nuance. Maar niemand die hem plaatst.


Maandag

3 MAART


Een werkdag. Zoals elke doordeweekse dag staat Jevgeni rond negen uur op en verlaat hij rond half tien zijn appartement. Koffie drinkt hij wel op werk. Ruim een jaar is hij nu businessanalist voor Market Research Consultancy, dat zich richt op de Engelstalige markt. Leuk werk, want Jevgeni wil 'internationaal' gaan.


Een kosmopoliet, zo heeft hij zich altijd gevoeld. Al ging hij vorig jaar pas voor het eerst in zijn leven de grens over, naar Engeland. Oké, hij is wel eens in Moskou geweest. Maar dat telt in Oekraïne, zelfs nu, toch niet helemaal.


Zijn gedachten op het werk dwalen af. Collega's praten over de escalatie. Concentreren gaat moeizaam.


Jevgeni denkt terug aan het EK Voetbal. Nederland speelde anderhalf jaar terug drie wedstrijden in Charkov, in zijn stad. Overal oranje, een live optreden van Armin van Buuren. De zogeheten Oranjemars, van het Vrijheidsplein naar het voetbalstadion, loopt hij met plezier mee. Hij ontmoet toeristen, gaat met ze rolschaatsen door Charkov. Stiekem wiet roken. Via zijn twitteraccount @weareukraine houdt hij zijn volgers op de hoogte. En hij leeft mee met de Nederlanders als weer een wedstrijd wordt verloren.


Op zijn slaapkamer hangt een zelfgemaakt schilderij. Met oranje vingerverf staat er een tekst geschreven: alle Duitsers zijn homo.


Dinsdag

4 Maart


In Donetsk, die andere grote Oost-Oekraiense stad, stoken pro-Russische activisten ook vandaag weer het vuur op. Ze bezetten het provinciehuis, slapen erin en benoemen een zakenman tot volkscommissaris. Jevgeni weet hoe ze in Donetsk denken, zijn ouders wonen er vlakbij. Een mentaliteit van niet lullen maar poetsen, van kompels en staalwerkers.


's Avonds laat loopt hij langs de winkel naast het station. Acht flesjes Stella Artois gaan in de tas. Morgen is hij toch vrij. Zakoeski, snacks, heeft hij nog. Eenmaal thuis wordt op het keukenzeil gedronken. De spanningen in het land en op de Krim lijken voor even ver weg. Jevgeni rookt Mac Baren. Dan weer chocolade, dan weer vanille, dan weer naturel.


Woensdag

5 Maart


Hoe kan maar één persoon achter al deze chaos in zijn land zitten? Jevgeni hoort het de hele tijd. Vladimir Poetin zaait onrust in Oekraïne, met gestuurde Russen van over de grens. Blijkbaar om aan te tonen dat het land instabiel is. Hij kan er niet bij. Zijn collega Artjom is nogal uitgesproken, zegt dat Poetin graag een chaotisch Oekraïne ziet omdat Rusland dan als grote Slavische broeder zichzelf het recht kan toeëigenen om te komen 'helpen'.


Waarom krijgt zijn land niet de kans om een toekomst op te bouwen? Om de zo veel decennia is er wel iemand die het nodig vindt om met een schaar in het territorium van Oekraïne te knippen. Geen wonder dat er verdeeldheid is.


Jevgeni kijkt naar het Leninstandbeeld. Nee, die hoeft niet omver te worden geworpen, zoals andere boze pro-Oekraïners wel deden in Kiev en West-Oekraïne. Lenin is nu eenmaal geschiedenis. Niet meer, maar ook niet minder.


's Avonds voetbalt Oekraïne tegen de VS. Een vriendschappelijke wedstrijd, al klinkt dat onmogelijk dezer dagen. Op televisie in café Stargorod ziet Jevgeni hoe de 2-0 wordt gescoord. Gejuich op de tribune van Oekraïense zijde. De regie brengt supporters met letters in beeld. Samen vormen ze 'No War in Ukraine'.


In de toiletten hangen achter de gemeenschappelijke urinoirbak diverse lcd-schermen. Het nieuws van de dag wordt getoond. Jevgeni plast op Poetin.


Donderdag

6 Maart


Onvoorstelbaar. Hij gelooft het niet. De Krim sluit zich aan bij Rusland, vanaf vandaag? Jevgeni wordt boos. Zijn werkdag is verpest. Had niemand hem dit maar verteld. Ook zijn collega's geloven het niet. Dus dat illegale Krimse parlement stemt voor Rusland? Maar niemand wil de legitimiteit daarvan toch erkennen? Wat stelt zo'n stemming voor?


Dat alle Oekraïners wordt verzocht op termijn het schiereiland te verlaten, doet Jevgeni pijn. Sjto djelatj? Wat te doen?


Geen geweld. Dat niet. Het Oekraïense volk heeft al genoeg geleden. Oorlog is het laatste dat zijn land kan gebruiken.


Ook 's avonds voelt hij zich niet goed. Hij had naar het pro-Oekraïense protest in Charkov willen gaan, bij het monument van de dichter Taras Sjevtsjenko. Maar het werk kwam maar niet af.


Hij praat op zichzelf in. De Oekraïnse premier heeft gezegd dat de Krim van Oekraïne was, is en blijft. Wie weet.


Bier. Er staat nog een flesje in de koelkast. Vier mensen zitten op de keukenvloer in zijn appartement, de fles gaat van hand tot hand. Bij elke slok een toost. De fles wordt geheven.


Slava Ukraine! Herojam slava! Heil Oekraïne! Heil aan onze helden!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.